Rezerwat przyrody Skalní potok

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rezerwat przyrody Skalní potok
cz. Přírodní rezervace Skalní potok
kod: 2136
Ilustracja
Wejście z drogi nr 451 do rezerwatu przyrody Skalní potok
rezerwat leśny
Państwo  Czechy
Położenie Vrbno pod Pradědem
Mezoregion Wysoki Jesionik
cz. Hrubý Jeseník
Data utworzenia 15 maja 2001
Akt prawny PR Skalní potok (výpis z rezervační knihy)
Powierzchnia 198,98 ha
Powierzchnia otuliny 41,00 ha
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Rezerwat przyrody Skalní potok
Rezerwat przyrody Skalní potok
Ziemia50°07′45″N 17°17′32″E/50,129167 17,292222

Rezerwat przyrody Skalní potok (cz. Přírodní rezervace Skalní potok) – rezerwat przyrody, znajdujący się w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, w pobliżu osady Bílý Potok, w powiecie Bruntál (cz. Okres Bruntál), położony blisko płynącego potoku Skalní p[1][2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt, położony w części (mikroregionie) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Orlíka (cz. Medvědská hornatina).

Rezerwat przyrody Skalní potok[3] położony jest na wysokościach (655–930) m n.p.m.[4] wokół centralnie płynącego potoku Skalní p. i obejmuje swoim zasięgiem poza stokiem góry Černý vrch również stoki innych gór wraz z niektórymi szczytami: Karliny kameny, Skály (1)[a], Jelení kameny, Zadní plošina, Zadní plošina–Z, Zadní plošina–SSZ i Zadní plošina–SZ. Jest to obszar o areale 198,98 ha oraz dodatkowo 41 ha powierzchni otulającej strefy ochronnej (buforowej)[4]. Położony jest w odległości około 6 km na północny wschód od szczytu Pradziada i około 1,2 km na południe od szczytu góry Černý vrch. Rezerwat został utworzony 15 maja 2001 roku[4] w celu ochrony naturalnej struktury lasu żyznej buczyny sudeckiej obejmującej strefę lasu mieszanego[b] jodłowo-bukowego (5. stopień; cz. 5. lesní vegetační stupeň) oraz strefę lasu świerkowo-bukowego (6. stopień)[4] w typologii leśnej oraz jej otoczenia flory i fauny. Na obszarze rezerwatu występuje szereg skalisk i grup skalnych[5]. Przez rezerwat nie poprowadzono żadnego szlaku turystycznego ani żadnej ścieżki dydaktycznej. Przebiega przez jego obszar jedynie dróżka wzdłuż doliny potoku Skalní p[5]. Z uwagi na ochronę cennego ekosystemu głębsze penetrowanie obszaru rezerwatu nie jest zalecane.

Przez rezerwat przepływa główny potok Skalní p. mający skaliste koryto z licznymi kaskadami[6] i wodospadami oraz największym z nich o nazwie (cz. Vodopád Skalního potoka) położonym na wysokości około 690 m n.p.m. oraz mającym wysokość około 2 m[7].

Flora[edytuj | edytuj kod]

Z większych roślin (drzewostan) w rezerwacie występują tu m.in.: buk zwyczajny (Fagus silvatica), jodła pospolita (Abies alba), klon jawor (Acer pseudoplatanus) wiąz górski (Ulmus glabra) czy świerk pospolity (Picea abies)[6]. Na tzw. skalnych stopniach (czes. Skalní schody) rezerwatu ma swoje jedyne stanowisko na Obszarze Chronionego Krajobrazu Jesioniki, cis pospolity (Taxus baccata)[6]. Z mniejszych roślin runa leśnego występują tu m.in. storzan bezlistny (Epipogium aphyllum), trędownik wiosenny (Scrophularia vernalis), gruszycznik jednokwiatowy (Moneses uniflora), gnieźnik leśny (Neottia nidus-avis) czy kukułka Fuchsa (Dactylorhiza fuchsii)[6][8][4].

Przeprowadzone badania briologiczne wykazały występowanie w rezerwacie m.in. takich mszaków jak: widlicowiec omszony (Apometzgeria pubescens), rzęsolistek włochowaty (Blepharostoma trichophyllum), miedzik płaski (Frullania dilatata), łuskolist rozesłany (Lepidozia reptans), widlik zwyczajny (Metzgeria furcata), skosatka zanokcicowata (Plagiochila asplenioides), skosatka parzochowata (Plagiochila porelloides), usznica spłaszczona (Radula complanata) czy lśniątka dłoniasta (Riccardia palmata) oraz mchów m.in. takich jak: krzywoszyj rozesłany (Amblystegium serpens), żurawiec falisty (Atrichum undulatum), żebrowiec paprociowaty (Cratoneuron filicinum), zwiesiniec (Dicranodontium denudatum), widłoząb miotlasty (Dicranum scoparium), gładysz paprociowaty (Homalia trichomanoides), myszyniec baźkowiec (Isothecium alopecuroides), miechera kędzierzawa (Neckera crispa), bagniak zdrojowy (Philonotis fontana), rokietnik pospolity (Pleurozium schreberi), płonnicz alpejski (Polytrichastrum alpinum), złotowłos strojny (Polytrichastrum formosum), płonnik pospolity (Polytrichum commune), korowiec wielozarodniowy (Pylaisia polyantha) czy merzyk kropkowaty (Rhizomnium punctatum)[9].

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat jest miejscem gniazdowania wielu gatunków zwierząt m.in. ptaków: puchacza zwyczajnego (Bubo bubo), bociana czarnego (Ciconia nigra) czy sokoła wędrownego (Falco peregrinus)[6]. Ponadto obszar rezerwatu jest miejscem nielicznego w Wysokim Jesioniku występowania rysia (Lynx lynx)[6].

W latach 2010–2011 w rezerwacie przeprowadzono obserwacje i badania malakologiczne, które wykazały występowanie następujących mięczaków, takich jak m.in: ślinik leśny (Arion silvaticus), pomrów błękitny (Bielzia coerulans), świdrzyk lśniący (Cochlodina laminata), krążałek obły (Discus ruderatus), wałkówka górska (Ena montana), ślimak nadobny (Faustina faustina), świdrzyk leśny (Macrogastra plicatula), ślimak zaroślowy (Arianta arbustorum), ślinik rdzawy (Arion fuscus), krążałek plamisty (Discus rotundatus), pomrów czarniawy (Limax cinereoniger), ślimak karpacki (Monachoides vicinus), szklarka żeberkowana (Perpolita hammonis), krążałek drobny (Punctum pygmaeum), przeźrotka szklista (Vitrina pellucida), białek wysmukły (Carychium tridentatum), białek malutki (Carychium minimum) czy źródlarka karpacka (Bythinella austriaca)[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdującego się w tym samym paśmie innego szczytu o tej samej nazwie Skály (2), położonego 1 km na południe od osady Kouty nad Desnou.
  2. Drzewostan całego Obszaru Chronionego Krajobrazu Jesioniki obejmuje: świerk pospolity 84 %, buk zwyczajny 10 %, modrzew europejski 1,5 %, klon jawor 1,1 %, brzoza 1 %, olsza czarna 0,8 %, kosodrzewina 0,4 %, olsza szara 0,3 %, (jodła pospolita, jesion wyniosły i lipa) 0,2 %, sosna zwyczajna 0,1%, pozostałe (sosna błotna, dąb, grab, klon zwyczajny, wiąz, jarząb, olsza zielona, topola osika, topola i wierzba iwa) 0,2 % (→ Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky. hnutiduha.cz ↓)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Přírodní rezervace Skalní potok (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2017-05-11].
  2. Jiří Kameníček, Ondřej Zicha: PR Skalní potok (cz.). biolip.cz. [dostęp 2017-05-11].
  3. Skalní potok a Přírodní rezervace SP – 14.5 a 28.5. (fotogaleria) (cz.). miros50.estranky.cz. [dostęp 2017-05-11].
  4. a b c d e Přírodní rezervace Skalní potok (cz.). ochranaprirody.cz. [dostęp 2017-05-11].
  5. a b Dolina Skalnego potoku (pol.). W: Góry bliskie sercu [on-line]. sudeckiedrogi.wordpress.com, 2013-08-18. [dostęp 2017-05-11].
  6. a b c d e f Přírodní rezervace Skalní potok (cz.). rymarovsko.cz. [dostęp 2017-05-11].
  7. Vodopády Jesníků a okolí. Vodopád Skalního potoka (cz.). vodopady.info. [dostęp 2017-05-11].
  8. Skalní potok – Přirodní rezervace (cz.). turistika.cz. [dostęp 2017-05-11].
  9. Zmrhalová 2011 ↓, stanowisko nr 7 i nr 34.
  10. Lacina 2012 ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]