Robert Pokora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Robert Pokora (ur. 5 listopada 1899 w Suchej, zm. 1981) – polski fotograf, z zawodu mistrz szewski[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Jana Pokory i Franciszki z domu Żelaznej. Przez całe życie mieszkał i pracował we wsi Sucha położonej w Borach Tucholskich. Z wykształcenia i z zawodu był szewcem, osiągnął tytuł mistrza szewskiego[1].

Podczas I wojny światowej służył w Armii Cesarstwa Niemieckiego. To tam mógł po raz pierwszy zetknąć się z aparatem fotograficznym[1].

Walczył w II wojnie światowej jako żołnierz Wojska Polskiego. Został pojmany jako jeniec i wysłany do obozu jenieckiego położonego na terenie III Rzeszy. Następnie odesłano go na przymusowe roboty rolne. Do Polski powrócił w czerwcu 1945 roku[1].

Oprócz fotografii, miał też wiele innych zainteresowań. Potrafił m.in. naprawiać zegarki i motocykle oraz wykonać meble na własny użytek[1].

Żonaty z Czesławą[1].

Fotografie[edytuj | edytuj kod]

Kasety pokryte światłoczułą emulsją używane przez Roberta Pokorę, eksponat na wystawie czasowej w Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku

Jego aktywność jako fotografa przypada przede wszystkim na okres między lata 20. a lata 50. XX wieku. Określany jako fotograf chłopski. Dokumentował życie wsi borowiackich, przede wszystkim jego rodzinnej wsi Suchej, ale też sąsiednich wsi, m.in. Lubiewo, Nowy Jasiniec, Świekatowo i inne[1].

Bohaterami jego fotografii są przede wszystkim ludzie. Najczęściej wykonywał fotografie grupowe, rzadziej zdjęcia pojedynczych osób czy par. Za najciekawsze uchodzą zdjęcia niewielkich grup, które cechuje większy artyzm i oryginalność niż schematyczne zdjęcia grupowe. Poza portretem artystycznym, u Pokory zamawiano również fotografie do dokumentów[1].

Oprócz fotografii portretowej, dokumentował ważne wydarzenia z życia rodziny i społeczności. Są to zdjęcia z uroczystości rodzinnych (śluby, pogrzeby, przystąpienie do I Komunii Świętej, rzadziej rocznice ślubów i chrzciny); dorocznych świąt jak Boże Narodzenie i dożynki. Wykonywał zdjęcia podczas wizyt ważnych osób, np. wizytacji biskupa. Uwieczniał też prace licznie działających organizacji społecznych, działających na wsi szczególnie prężnie w okresie dwudziestolecia międzywojennego, np. towarzystw gimnastycznych i Polskiego Czerwona Krzyża. Wiele wydarzeń kulturalnych, które uwiecznił Pokora organizowały szkoły oraz lokalne kapłaństwo[1].

Pokora uwieczniał także codzienne życie wsi. Wykonywał zdjęcia chłopom podczas prac rolnych, głównie przy użyciu nowych maszyn (wsie borowiackie tego okresu były stosunkowo nowoczesne i zamożne), ale także tradycyjne żniwa i prace z użyciem dawnego sprzętu, jak np. hakowanie buraków. W jego dorobku znajdują się też portrety rzemieślników przy ich pracy, m.in. piekarzy, młynarzy, kominiarzy i szewców oraz osób, które dopiero przyuczały się do zawodu[1].

Fotograf potrafił samodzielnie dokonać retuszu własnych fotografii, np. poprawiać rysy twarzy, dorysować prześwietlone włosy czy płomienie świec na zdjęciach z I Komunii Świętej. Retuszu dokonywał na negatywach[1].

Ponieważ autor rzadko kiedy podpisywał swoje fotografie, większość osób i miejsc przez niego uwiecznionych pozostaje niezidentyfikowana[1].

Wykonywał zdjęcia składanym, wielkoformatowym aparatem marki Stegemann[1].

W Muzem Etnograficznym w Toruniu znajduje się 1255 szklanych negatywów jego fotografii[1], które zostały odnalezione przypadkiem w 1993 roku na strychu jego domu w Suchej[2][3]. Posłużyły one za utworzenie wystawy pt. Fotografie od szewca. Roberta Pokory świat na szklanych negatywach, wystawianej w Muzeum Etnograficznym w Toruniu oraz czasowo w Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku[3] i w rodzinnej miejscowości autora Suchej[4]. Podczas tej ostatniej mieszkańcy rozpoznali niektóre miejsca i osoby na zdjęciach[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n Wystawa pt. ''Fotografie od szewca. Roberta Pokory świat na szklanych negatywach''
  2. Iwona Muszytowska, Fotografie Roberta Pokory, www.radiopik.pl, 31 maja 2015 [dostęp 2018-06-06].
  3. a b WYSTAWA CZASOWA „FOTOGRAFIE OD SZEWCA. ROBERTA POKORY ŚWIAT NA SZKLANYCH NEGATYWACH”, www.wloclawek.pl, 2 marca 2018 [dostęp 2018-06-06].
  4. a b „Fotografie od szewca. Roberta Pokory świat na szklanych negatywach”, www.tokis.pl, 5 stycznia 2016 [dostęp 2018-06-06].