Roman Łągwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roman Łągwa
Ilustracja
komkor komkor
Data i miejsce urodzenia 9 lipca 1891
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 8 lutego 1938
miejsce egzekucji Kommunarka, RFSRR, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 1914-1938
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Red Army Badge.svg Armia Czerwona
Jednostki 66 Butyrski Pułk Piechoty
Zachodnia Dywizja Strzelców
52 Dywizja Strzelców
2 Dywizja Strzelecka
43 Dywizja Strzelecka
Stanowiska Dowódca kompanii strzeleckiej
Dowódca brygady piechoty
Dowódca dywizji piechoty
Szef sztabu okręgu wojskowego, szef zarządu łączności
dowódca Polskiej Armii Czerwonej
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Wojna domowa w Rosji
Wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonej Gwiazdy

Roman Łągwa, w historiografii rosyjskiej Роман Войцехович Лонгва, (ur. 27 czerwca?/9 lipca 1891 w Warszawie, zm. 8 lutego 1938 w miejscu egzekucji Kommunarka pod Moskwą) – polski działacz socjalistyczny i komunistyczny, komkor Armii Czerwonej. Członek PPS-Lewicy (1910-1918) i RKP(b)/WKP(b) (1918-1937).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny kupieckiej. W 1910 ukończył średnią szkołę handlową w Warszawie. Od 1910 był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewicy. W okresie od marca 1912 do września 1913 więziony w więzieniu w Łomży za działalność rewolucyjną.

Po wybuchu I wojny światowej w listopadzie 1914 został zmobilizowany do Armii Imperium Rosyjskiego. W 1915 ukończył Aleksiejewską szkołę oficerów piechoty w Moskwie. Walczył w szeregach 66 Pułku Piechoty, w stopniu sztabskapitana, dowodził kompanią.

Po rewolucji lutowej i obaleniu caratu aktywny działacz polskiej lewicy w armii rosyjskiej, współpracował z bolszewikami. W czasie przewrotu bolszewickiego (rewolucji październikowej) komendant poczty i telegrafu w Piotrogrodzie. W grudniu 1917 został kierownikiem Wydziału Wojskowego Komisariatu do Spraw Polskich w Piotrogrodzie i przewodniczącym Komitetu Głównego Związku Wojskowych Polaków (lewica) w Rosji. Instytucje te prowadziły wówczas intensywną działalność agitacyjną wobec żołnierzy I Korpusu Polskiego w kierunku ich bolszewizacji. W lipcu 1918 wyznaczony na stanowisko szefa sztabu Zachodniej Dywizji Strzelców Armii Czerwonej, a we wrześniu 1918 objął dowództwo I Brygady Zachodniej Dywizji Strzelców.

W lutym 1919 został dowódcą Zachodniej Dywizji Strzelców, która w czerwcu tego roku została przemianowana na 52 Dywizję Strzelców. Od 24 września 1919 do 3 sierpnia 1920 dowodził 2 Dywizją Strzelecką. Od sierpnia do października 1920 dowódca Polskiej Armii Czerwonej, formacji wojskowej Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski.

W listopadzie został przeniesiony na stanowisko szefa oddziału w Zarządzie Rozpoznawczym Polowego Sztabu Wojskowego Komitetu Rewolucyjnego Republiki. W listopadzie 1921 r. został szefem Oddziału Rozpoznawczego Dowództwa Sił Zbrojnych Ukrainy i Krymu, które w czerwcu następnego roku zostało przeformowane w Dowództwo Ukraińskiego Okręgu Wojskowego. Następnie był zastępcą szefa sztabu oraz pełnił obowiązki szefa sztabu w Dowództwie Ukraińskiego Okręgu Wojskowego. W latach 1925-1926 sekretarz Komisji do Spraw Japonii w Biurze Politycznym Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej (bolszewików), a w latach 1926-1927 attaché wojskowym przy Poselstwie ZSRR w Chinach.

W sierpniu 1927 objął dowództwo 43 Dywizji Terytorialnej. W 1930 został inspektorem, a dwa lata później zastępcą szefa Zarządu Łączności Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej. W latach 1935-1937 był szefem Zarządu Łączności RKKA. 20 listopada 1935 awansowany na stopień komkora.

W okresie "wielkiego terroru" 21 maja 1937 został aresztowany przez NKWD. Mimo tortur nie załamał się w śledztwie i nie udało się wymóc od niego zeznań obciążających marszałka Michaiła Tuchaczewskiego, z którym blisko współpracował[1]. 8 lutego 1938 wyrokiem Kolegium Wojskowego Sądu Najwyższego ZSRR skazany na karę śmierci z zarzutu o udział w wojskowo-faszystowskim spisku. Tego samego dnia rozstrzelany na terenie miejsca straceń NKWD „Kommunarka”, położonego pod Moskwą, pochowany anonimowo.

Po XX zjeździe KPZR zrehabilitowany 15 września 1956, postanowieniem Kolegium Wojskowego SN ZSRR.

Ordery[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nikołaj Iwanow, Zapomniane ludobójstwo. Polacy w państwie Stalina. „Operacja polska” 1937–1938, Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 354

Bibliografia, linki[edytuj | edytuj kod]