Roman Dąbrowski (socjalista)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roman Dąbrowski
Stary
Podporucznik czasu wojny Podporucznik czasu wojny
Data i miejsce urodzenia 8 sierpnia 1902
Łomża
Data i miejsce śmierci 29 sierpnia 1959
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby od 1939
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
AK DYSK.png Armia Krajowa
Stanowiska dowódca Batalionu OW PPS im. Dąbrowskiego, zastępca dowódcy Zgrupowania „Żyrafa”
Główne wojny i bitwy
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa,
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Order Virtuti Militari (V klasy) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Roman Dąbrowski, ps. Czarny, Faja, Stary (ur. 8 sierpnia 1902 w Łomży, zm. 29 sierpnia 1959 w Warszawie) – działacz PPS, dowódca IV batalionu OW PPS im. Jarosława Dąbrowskiego na Żoliborzu. W trakcie powstania warszawskiego w dowództwie Zgrupowania „Żyrafa” AK.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1915 ukończył szkołę miejską, a następnie uczył się zawodu tokarza. W okresie 1917–1919 był członkiem organizacji młodzieży robotniczej „Siła”. W 1920 zmobilizowany do wojska, gdzie służył do 1921. Od 1922 pracował jako tokarz w Warszawie. Był członkiem organizacji młodzieży socjalistycznej „Praca” przy dzielnicy powązkowskiej PPS. Był również członkiem sekcji młodzieżowej Związku Zawodowego Metalowców oraz uczestniczył w pracach sekcji samokształceniowej Klubu Proletariackiego przy ul. Wolskiej 44.

Od 1923 do 1925 odbył służbę wojskową w 21 pułku artylerii lekkiej w Grodnie. W trakcie służby wojskowej był dwukrotnie degradowany za agitację socjalistyczną. Po odejściu z wojska powrócił do Warszawy, gdzie pracował w warsztatach ślusarskich. W 1926 wraz z Henrykiem Jędrzejewskim na Powązkach zorganizował pierwszą „Robotniczą Gromadę Harcerską” będącą początkiem Czerwonego Harcerstwa TUR.

Pod koniec 1928 wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. Organizował i kierował milicją porządkową PPS w dzielnicy Powązki. Od 1928 do 1930 pracował jako kierowca a następnie palacz na statkach. W 1930 rozpoczął pracę jako instalator w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym na budowie Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. W tym czasie działał w strukturach TUR na Żoliborzu. Od 1932 do 1939 był członkiem władz PPS w Dzielnicy Marymont-Żoliborz i komendantem „Akcji Socjalistycznej”, partyjnej milicji PPS.

We wrześniu 1939 brał udział w wojnie obronnej Polski. Był wzięty do niewoli pod Tomaszowem Mazowieckim, z której zbiegł w październiku.

22 października 1939 otrzymał rozkaz organizowania oddziałów wojskowych PPS-WRN na Żoliborzu. Od 1939 do 1944 był dowódcą organizatorem IV batalionu OW PPS im. Jarosława Dąbrowskiego, wchodzącego od 1942 w skład Żoliborskiego Obwodu Armii Krajowej. Uczestnik powstania warszawskiego. W trakcie powstania początkowo dowodził batalionem OW PPS, zaś od 5 sierpnia był zastępcą dowódcy Zgrupowania „Żyrafa” w stopniu podporucznika czasu wojny.

Po kapitulacji przebywał w obozie jenieckim Altengrabow Stalag XI A i w oflagu XC w Lubece, W połowie września 1945 powrócił do Warszawy. Pracował w SPB i Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, a następnie w WSM. Był członkiem „odrodzonej” PPS, a następnie PZPR. W okresie 1950-1957 kończył wieczorowe studia dla pracujących.

Odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym na Powązkach (kwatera A28-13-24)[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-11-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tych F., Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego, T. 1, Warszawa 1978. ​ISBN 83-05-11327-2