Roman Skoczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roman Skoczyński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 21 grudnia 1876
Bukowsko
Data i miejsce śmierci 22 lipca 1932
Sanok
Odznaczenia
Medal Niepodległości Krzyż Jubileuszowy dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych

Roman Tomasz Skoczyński (ur. 21 grudnia 1876 w Bukowsku, zm. 22 lipca 1932 w Sanoku) – polski żołnierz, urzędnik pocztowy, działacz ludowy, radny miasta Sanoka.

Nagrobek Romana Skoczyńskiego

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Roman Tomasz Skoczyński urodził się 21 grudnia 1876 w Bukowsku jako syn Jana Skoczyńskiego (w Bukowsku zastępca c. k. Prokuratorii Państwa do pełnienia funkcji oskarżyciela publicznego dla przestępstw w okręgu Sądu Obwodowego w Sanoku[1]) i Teresy z domu Błonarowicz[2][3].

W cesarsko-królewskiej Obronie Krajowej został mianowany na stopień kadeta nieaktywnego z dniem 1 stycznia 1902[4][5][6][7][8][9][10][11], a około 1909 został awansowany na stopień chorążego (Fähnrich) ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1902[12][13]. W tym czasie od około 1902 do 1911 pozostawał w grupie nieaktywnych żołnierzy 34 Pułku Piechoty k.k. Landwehry z Jarosławia[14][15][16][17][18][19][20][21][22][23]. W 1908 otrzymał austriacki Krzyż Jubileuszowy dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych[21].

Na przełomie XIX/XX wieku pełniąc stanowisko naczelnika poczty został działaczem Stronnictwa Ludowego[24]. Na początku XX wieku był c. k. starszym oficjałem pocztowym[25]. Pełniąc stanowisko poczmistrza w podsanockich Olchowcach, po osobiście przeprowadzonej kontroli (rewizji) przez komisarza dyrekcji pocztowej ze Lwowa, w kwietniu 1914 został zawieszony w urzędowaniu[26]. Był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (1906)[27]. W 1908 został wybrany członkiem wydziału[28].

Brał udział w I wojnie światowej. U schyłku wojny od 1 listopada 1918 działał w Sanoku na rzecz odzyskania niepodległości państwa i przejmowania miasta lokalnie w ręce polskie; jako były oficer armii austriackiej w stopniu podporucznika pełnił funkcję zastępcy komendanta placu[29][30]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pod koniec 1918 został wybrany do Rady Miasta Sanoka jako działacz ludowy[30]. U zarania II Rzeczypospolitej współpracował z dr. Janem Rajchlem na rzecz Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast”[31], które zwyciężyło w Sanoku podczas pierwszych po odzyskaniu niepodległości wolnych wyborów parlamentarnych 26 stycznia 1919. Obaj byli redaktorami pisma „Sanoczanin” (dwa numery na przełomie lutego i marca 1919)[32][33], a potem pisma pod nazwą „Ziemia Sanocka” od 1919 do 1921[34] (Rajchel był redaktorem naczelnym tego pisma do numeru 26 z 7 września 1919, po czym zastąpił go Roman Skoczyński jako redaktor odpowiedzialny od numeru 27 z 12 października 1919[35][36] oraz jako wydawca[37]). Działając w piśmie obaj prowadzili akcje agitacyjne wspierające kandydatów PSL „Piast”[30].

W 1919 i w latach 20. był przewodniczącym zarządu powiatowego Związku Inwalidów Wojennych RP w Sanoku[38][39][40]. Jako inwalida wojenny otrzymał od władz koncesję na prowadzenie trafiki w Dukli oraz kina w Sanoku, które od 1919 działało pod nazwą „Uciecha” na piętrze budynku Ramerówka (przy ówczesnej ulicy 3 Maja)[41][42][43][44][45]. W 1920 był inicjatorem skierowania delegacji Sanoka do Warszawy celem działań do pierwotnie planowanego utworzenia województwa sanockiego (ostatecznie Sanok nie został stolicą województwa)[46]. W pierwszej poł. lat 20. był radnym miejskim w Sanoku, wybrany także w wyborach w 1924[47]. W 1924 przystąpił do Stronnictwa Chłopskiego i organizował wiece polityczne w kinie „Uciecha”[48]. W latach 30. pozostawał radnym miejskim w Sanoku[49], zasiadając w kole IV[50]. W późniejszym czasie przeszedł do ugrupowania BBWR[51].

W 1930 wziął udział w konkursie publicystycznym zorganizowanym przez FIDAC w Paryżu na temat „Jak zapewnić pokój światowy?”, a jego praca była jedną z dwudziestu autorów z Polski, które zostały zakwalifikowane do ściślejszego etapu (łącznie było 212 zgłoszeń z Polski)[52]. Planem Romana Skoczyńskiego było wybudowanie nowej siedziby kina przy ulicy Henryka Sienkiewicza w Sanoku (naprzeciw siedziby starostwa powiatowego, obecna lokalizacja oddziału PGNiG), jednakże zamiary zniweczyła jego śmierć[43][44].

Zarządzeniem prezydenta RP Ignacego Mościckiego z 16 marca 1937 został odznaczony Medalem Niepodległości za pracę w dziele odzyskania niepodległości[53].

Po raz pierwszy był żonaty od 1905 z Marią Pocałuń z Nowotańca[54], po której przed 1912 został wdowcem (w tym czasie zamieszkiwał w Olchowcach)[3]. Miał z nią syna Jerzego Mieczysława (1906-1940, oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej) oraz córkę Marię Danutę (ur. 1908)[55]. 20 stycznia 1912 ożenił się powtórnie, zawierając związek małżeński z Anielą Teresą z domu Kalita (ur. 1893 w Radomyślu, zamieszkała w Posadzie Olchowskiej)[3][56], z którą miał córki Janinę (ur. 1912, po mężu Noworyta)[57], Bogusławę (ur. ok. 1914)[58]. Po 1918 zamieszkiwał z rodziną przy ul. ulicy Bartosza Głowackiego w Sanoku[59]. Zmarł 22 lipca 1932 w Sanoku[56][60]. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku 27 lipca 1932[56].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 216.
  2. Bukowsko Baptisms, Volume VIII, 1859 – 1877 (ang.). semanchuk.com. [dostęp 2019-03-03].
  3. a b c Księga małżeństw rz. kat. Sanok (1905–1912). Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku / (zespół 491, sygn. 21). AP Rzeszów – O/Sanok. s. 111 (poz. 7).
  4. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1902. Wiedeń: 1902, s. 182.
  5. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1903. Wiedeń: 1903, s. 185.
  6. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1904. Wiedeń: 1904, s. 190.
  7. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1905. Wiedeń: 1905, s. 188.
  8. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1906. Wiedeń: 1906, s. 372.
  9. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1907. Wiedeń: 1907, s. 180.
  10. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1908. Wiedeń: 1908, s. 182.
  11. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1909. Wiedeń: 1909, s. 205.
  12. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1910. Wiedeń: 1910, s. 205.
  13. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1911. Wiedeń: 1911, s. 208.
  14. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1902. Wiedeń: 1902, s. 485.
  15. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1903. Wiedeń: 1903, s. 491.
  16. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1904. Wiedeń: 1904, s. 506.
  17. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1905. Wiedeń: 1905, s. 509.
  18. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1906. Wiedeń: 1906, s. 372.
  19. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1907. Wiedeń: 1907, s. 329.
  20. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1908. Wiedeń: 1908, s. 339.
  21. a b Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1909. Wiedeń: 1909, s. 367.
  22. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1910. Wiedeń: 1910, s. 366.
  23. Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1911. Wiedeń: 1911, s. 373.
  24. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 359.
  25. Nadesłane. „Gazeta Sanocka”. Nr 161, s. 4, 27 stycznia 1907. 
  26. Kronika. Suspenzya poczmistrza. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 17, s. 3, 19 kwietnia 1914. 
  27. Paweł Sebastiański, Bronisław Kielar: Wykazy członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 146. ISBN 978-83-939031-1-5.
  28. Zarząd. sokolsanok.pl. [dostęp 2015-08-08].
  29. Juliusz Zaleski. Z dziejów III Baonu strzelców sanockich (garść wspomnień w rocznicę). „Ziemia Sanocka”. 30, s. 2, 7 grudnia 1919. 
  30. a b c Wojciech Sołtys, Pierwsze miesiące wolności, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 506.
  31. Wojciech Sołtys, Pierwsze miesiące wolności, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Feliks Kiryk (red.), Kraków 1995, s. 508.
  32. Stopka redakcyjna. „Sanoczanin”, s. 1, nr 1 z 22 lutego 1919. 
  33. Stopka redakcyjna. „Sanoczanin”, s. 1, nr 2 z 8 marca 1919. 
  34. Marek Boczar. Prasa sanocka w końcu XIX i pierwszej połowie XX wieku. „Rocznik Sanocki”. IX, s. 144–145, 2006. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  35. Redaktor naczelny: Dr. Jan Rajchel. „Ziemia Sanocka”. 26, s. 1, 7 września 1919. 
  36. Odpowiedzialny redaktor: Roman Skoczyński. „Ziemia Sanocka”. 27, s. 1, 12 października 1919. 
  37. Stopka redakcyjna. „Ziemia Sanocka”. 1, s. 4, 23 stycznia 1921. 
  38. Kronika. Wiec inwalidów. „Ziemia Sanocka”. 14, s. 3, 1 czerwca 1919. 
  39. Kronika. Wizytacya tut. Ekspozytury sekcyi Opieki nad inwalidami. „Ziemia Sanocka”. 21, s. 3, 20 lipca 1919. 
  40. Starostwo powiatowe w Sanoku. Stowarzyszenia i związki 1919-1939 (zespół 23, sygn. 13, nr mikr. 160756). Archiwum Państwowe w Przemyślu, s. 183.
  41. Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa. Warszawa: 1928, s. 798.
  42. Księga Adresowa Polski (wraz z W. M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, 1930. Warszawa: Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej, 1930, s. 783.
  43. a b Kino w Sanoku. W: Stefan Stefański: Kartki niedawnej przeszłości Sanoka. 1993, s. 19–21.
  44. a b Kino w Sanoku. W: Stefan Stefański: Kartki z przeszłości Sanoka. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sanoku, 2005, s. 69–70. ISBN 83-919470-9-2.
  45. Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 79, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  46. Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 58, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  47. Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 38, 39, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  48. Wojciech Sołtys, Stosunki społeczno-polityczne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Feliks Kiryk (red.), Kraków 1995, s. 563.
  49. Wojciech Sołtys, Miasto i jego władze, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 514.
  50. Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 47, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  51. Wojciech Sołtys, Stosunki społeczno-polityczne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Feliks Kiryk (red.), Kraków 1995, s. 562.
  52. Konkurs na temat „Jak zapewnić pokój światowy”. „Hasło Łódzkie”, s. 4, nr 215 z 8 sierpnia 1930. 
  53. M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 94.
  54. Nowotaniec Banns, Volume V, 1905 – 1951 (ang.). semanchuk.com. [dostęp 2019-03-04].
  55. Nowotaniec Baptisms, Volume V, 1900 – 1946 (ang.). semanchuk.com. [dostęp 2019-03-05].
  56. a b c Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 373 (poz. 79).
  57. Księga wtóropisów aktów małżeńskich za lata 1936–1945. T. „K”. Cz. II. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 462.
  58. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom III. Samorząd, oświata, organizacje, instytucje. Katalog zbiorów. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2018, s. 158. ISBN 978-83-60380-41-3.
  59. Państwowe Gimnazjum Wyższe w Sanoku. Katalog główny, Rok 1918/1919. s. 76.
  60. Indeks do ksiąg zmarłych od roku 1914. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. S 1932 (Tom J, s. 361, poz. 79).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]