Rotunda św. Katarzyny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rotunda św. Katarzyny w Znojmo
kaplica
Ilustracja
Rotunda św. Katarzyny
Państwo  Czechy
Miejscowość Znojmo
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Katarzyna
Położenie na mapie Czech
Mapa konturowa Czech, na dole znajduje się punkt z opisem „Rotunda św. Katarzyny w Znojmo”
Ziemia48°51′19,5″N 16°02′36,6″E/48,855417 16,043500

Rotunda św. Katarzyny (cz. Rotunda sv. Kateřiny) – romańska rotunda znajdująca się w czeskim mieście – Znojmo. Powstała prawdopodobnie za sprawą księcia Brzetysława I, przed rokiem 1037, jako część zamku Przemyślidów[1]. Z całej budowli, do czasów współczesnych, zachowała się jedynie rotunda[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia rotundy rozpoczyna się najprawdopodobniej jeszcze przed rokiem 1037, jako pełniąca funkcję kaplicy budowla, przy pałacu czeskiego księcia Brzetysława I, w Znojmo. Pałac stanowił najprawdopodobniej część fortyfikacji granicznej południowych Moraw. Początkowo świątynia była poświęcona Zwiastowaniu Najświętszej Marii Panny, co potwierdza napis łaciński odkryty podczas restauracji malowideł w 1949 r. W owym czasie rotunda była jedną z wielu tego typu budowli[1].

Znaczenia historycznego nabrała na początku wieku XII, kiedy to, ok. roku 1134, najprawdopodobniej z okazji ślubu księcia Konrada II Znojemskiego z Marią (córką żupana serbskiego – Urosza I Wukanowicza), rotunda została przebudowana. Zmieniono wtedy patronkę na św. Katarzynę, a wnętrze pokryto romańskimi freskami[1][3].

Architektura i malowidła[edytuj | edytuj kod]

Najstarszą murowaną budowlą podzamcza pałacu Przemyślidów była właśnie centralnie umieszczona, na niedużym skalistym pagórku, rotunda św. Katarzyny. Składa się ona z cylindrycznej nawy i dostawionej od wschodu półkolistej apsydy, obu wzniesionych z łączonych zaprawą, nieobrobionych kamieni[3]. Wnętrze rotundy pokrywają malowidła przedstawiające sceny z Biblii, życia Przemyślidów oraz wizerunki kilkudziesięciu postaci, ustawionych w kilku rzędach – poczet książąt czeskich i morawskich[1]. Malowidłami pokryto całą powierzchnię ścian wewnętrznych rotundy w apsydzie i nawie, od podłogi do kopuły – układając freski w kilka równoległych pasów[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Barbara Górecka, Znojmo. Romańska rotunda Przemyślidów - Otwarty Przewodnik Krajoznawczy, 6 stycznia 2012 [dostęp 2020-07-19] (pol.).
  2. Piotr M. Majewski, Na południowych Morawach, Onet Wiadomości, 8 maja 2008 [dostęp 2020-07-19] (pol.).
  3. a b c Znojmo - zamek, Architektura średniowiecza i starożytności [dostęp 2020-07-19] (pol.).