Rudłowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rudłowo
osada
Ilustracja
Pozostałość dawnego zespołu pałacowo-parkowego w Rudłowie. Stan współczesny
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat braniewski
Gmina Braniewo
Liczba ludności (2006) 288
Strefa numeracyjna 55
Tablice rejestracyjne NBR
SIMC 0148607
Położenie na mapie gminy wiejskiej Braniewo
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Braniewo
Rudłowo
Rudłowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rudłowo
Rudłowo
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Rudłowo
Rudłowo
Położenie na mapie powiatu braniewskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu braniewskiego
Rudłowo
Rudłowo
Ziemia54°22′06″N 19°50′00″E/54,368333 19,833333

Rudłowo (niem. Rodelshöfen) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne[1].

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rudłowo jest położone około 1 km na południowy wschód od centrum Braniewa, niedaleko zachodniego brzegu rzeki Pasłęki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Rudłowa jest związana z założeniem tu w XIV w.majątku ziemskiego, tzw. dobra rycerskiego (niem. Rittergut), podporządkowanego zakonowi krzyżackiemu. Gdy w 1712 r. wzniesiono pierwszy zamek, Rudłowo znajdowało się na terenie Królestwa Prus (niem. Königreich Preußen). W 1865 przejął majątek ród Gramsch (i zarządzał nim do XX w.); wtedy to zamek gruntownie przebudowano. Powstała okazała dwukondygnacyjna budowla z trzykondygnacyjną wieżą w narożu południowym. Wskutek reformy administracyjnej w Prusach z 1815 r. Rudłowo zostało włączone z dniem 1 lutego 1818 do nowo utworzonego powiatu braniewskiego (Kreis Braunsberg). Po utworzeniu w 1874 w ramach powiatów gmin – włączone zostało Rudłowo do gminy Szyleny (niem. Amtsbezirk Schillgehnen). W tym czasie majątek obejmował 433 ha, w tym 288 ha pastwisk oraz 137 ha pól uprawnych. Ponadto majątek posiadał własną cegielnię parową. W 1910 miejscowość liczyła 137 mieszkańców. Z dniem 30 września 1928 Rudłowo włączono do Braniewa. Ostatnim niemieckim właścicielem ziemskim był tu dr Otto Gramsch, który przejął majątek w początku XX wieku. Po jego śmierci, w 1923 roku, majątek przejęła wdowa po doktorze – Charllota Gramsch z domu von Stosch. W jej posiadaniu pozostawał majątek aż do ucieczki do Niemiec przed zbliżającym się frontem. W marcu 1945 wkroczyła na te tereny Armia Czerwona. Po zakończeniu wojny terytorium Prus Wschodnich zostało podzielone. Wytyczono nową sztucznie dzielącą Prusy granicę polsko-radziecką, potwierdzoną umową polsko-radziecką w Moskwie 16 sierpnia 1945[2]. Granica przebiega ok. 8 km na północ od miejscowości, zatem Rudłowo znalazło się po stronie polskiej.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[3]:

  • zespół pałacowy, 2 poł. XIX wieku:
    • pałac (ruina), przetrwał wojnę w dobrym stanie, również okres socjalistycznych rządów i utworzenia w miejscowości Państwowego Gospodarstwa Rolnego[1] nie obróciły go w ruinę. Do końca lat 70. XX w. zachowało się wiele z dawnego wyposażenia, np. stolarka okienna i drzwiowa, balustrady, parkiety i posadzki. Po zmianach ustrojowych 1989 upadł istniejący tu PGR, pałacyk pozostał bez nadzoru i wówczas to dokonał się ostatni akt zniszczenia. Ruin dawnego zespołu pałacowo-parkowego nie odbudowano.
    • park
    • spichrz

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Dz.U. z 1965 r. nr 54, poz. 334
  2. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz.U. z 1946 r. nr 2, poz. 5).
  3. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31.12.2017 woj. warmińsko-mazurskie

Bibliografia [edytuj | edytuj kod]

Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1999, wydanie drugie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]