Rudnik (powiat raciborski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rudnik
Herb
Herb Rudnika
Droga w Rudniku
Droga w Rudniku
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat raciborski
Gmina Rudnik
Liczba ludności (2008) 916
Strefa numeracyjna (+48) 32
Tablice rejestracyjne SRC
SIMC 0220919
Położenie na mapie gminy Rudnik
Mapa lokalizacyjna gminy Rudnik
Rudnik
Rudnik
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rudnik
Rudnik
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Rudnik
Rudnik
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu raciborskiego
Rudnik
Rudnik
Ziemia50°07′37″N 18°11′07″E/50,126944 18,185278

Rudnik[1] (niem. Rudnick[2]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik. Rudnik jest położony w południowej części gminy, najbliżej Raciborza[2]. Ma powierzchnię 9,3 km²[2] oraz ponad dziewięciuset mieszkańców[2].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od istniejących w średniowieczu kopalń rudy bądź od rudego koloru ziem uprawnych[2][3].

W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Herrenkirch[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest jedną z najstarszych w powiecie raciborskim, a pierwszy raz została wzmiankowana w 1295 roku w związku z budową drewnianego kościoła[2][3]. Na jego miejscu powstały co najmniej dwa kolejne kościoły drewniane, a w 1892 roku powstał neogotycki kościół murowany św. Katarzyny. W XIX wieku po kasacji kościoła szpitalnego Bożogrobców w Raciborzu przeniesiono do tutejszego kościoła część jego wyposażenia, szczególnie złotnictwo[3].

Po II wojnie światowej w miejscowym pałacu znajdował się PGR[3]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 2016 roku w Rudniku ludność w wieku przedprodukcyjnym na 100 mieszkańców wynosiła 17,24, co uplasowało wieś powyżej średniej w gminie (16,95). Natomiast ludność w wieku produkcyjnym wynosiła 66,43 (średnia w gminie – 66,90), a w wieku poprodukcyjnym – 16,33 (średnia w gminie – 16,25). Stosunek mieszkańców w wieku poprodukcyjnym do mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosił 25% (średnia w gminie – 24%). Mediana wieku mieszkańców wynosi 48 lat (średnia w gminie - 47,11)[4].

Rok Liczba ludności Gęstość zaludnienia (os./km²)
2004 904[5] 97,2
2011 939[6] 100,9
2016 986[7] 106,02

Religia[edytuj | edytuj kod]

Rudnik posiada kościół parafialny pw. św. Katarzyny[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się neogotycki kościół pw. św. Katarzyny z 1892 roku wybudowany wg planów Schneidera z Katowic. Obok kościoła znajduje się budynek plebanii z XIX wieku[3][9]. Przy kościele znajduje się krzyż kamienny z postacią Chrystusa na postumencie z niszą, w której jest figura Matki Boskiej Bolesnej. Krzyż pochodzi z II połowy XIX wieku. Na cmentarzu parafialnym znajduje się kaplica z XIX wieku[10].

W parku wzniesiony został pałac i oficyna, a także budynki folwarczne: gorzelnia i obora z XIX wieku[3][9].

Przy ul. Sylwestra 41 stoi kapliczka domkowa z XVIII/XIX wieku. Kaplica jest murowana z cegły i otynkowana, a w środku znajduje się barokowo-ludowa rzeźba św. Floriana. Przy ul. Sylwestra 3 znajduje się kapliczka domkowa z XVIII/XIX wieku. Kaplica jest murowana z cegły i otynkowana, gdzie w środku znajduje się barokowo-ludowa, drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena[3][10]. Na wylocie ul. Słonecznej w polu znajduje się krzyż z żeliwną pasyjką[10].

Przy ul. Sylwestra znajdują się trzy budynki mieszkalne z XVIII/XIX wieku, a także zagroda typu frankońskiego z zachowanym wyłomkiem z XVIII/XIX wieku[9].

Lista zabytków[11]
Nr ewidencyjny Obiekt Forma ochrony Adres
12 gorzelnia - teren d. dworu wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra
11 oficyna pałacowa - teren d. dworu wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra
10 obora - teren d. dworu wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra
5 pałac wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra
20 kapliczka domkowa, XVIII/XIX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra 41
18 kapliczka domkowa, XVIII/XIX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra 3
budynki mieszkalne, XIX/XX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra 5, 7, 9
2 plebania, XIX/XX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Gawliny
1 kościół parafialny w. św. Katarzyny, XIX/XX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra
4 kaplica cmentarna wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Gawliny
zagroda typu frankońskiego, XIX/XX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Sylwestra 41

We wsi znajduje się dziewięć stanowisk archeologicznych niewpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków. W stanowiskach tych znaleziono ślad osadniczy z pradziejów, epoki kamienia, neolitu, kultury łużyckiej, czasów rzymskich i średniowiecza[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  2. a b c d e f g Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005, s. 43. ISBN 83-89802-09-0.
  3. a b c d e f g Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 15.
  4. Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017, s. 16.
  5. Urząd Gminy Rudnik: Gmina w liczbach – Gmina Rudnik (pol.). [dostęp 30 września 2008].
  6. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rudnik. 2011, s. 12.
  7. Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017, s. 10.
  8. Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005, s. 41. ISBN 83-89802-09-0.
  9. a b c Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 28.
  10. a b c d Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 29.
  11. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 19.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013.