Rudolf Paszek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rudolf Paszek
Data i miejsce urodzenia 19 marca 1894
Marklowice Górne
Data i miejsce śmierci 29 listopada 1969
Jabłonków
Czechy Burmistrz Jabłonkowa
Okres od 7 października 1932
do 6 października 1938
Przynależność polityczna Związek Śląskich Katolików (ZSlK)
Poprzednik Karel Smyczek
Polska Poseł na Sejm Śląski IV kadencji
Okres od 23 października 1938
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

Rudolf Paszek (ur. 19 marca 1894 w Marklowicach Górnych, zm. 29 listopada 1969 w Jabłonkowie) – polski nauczyciel i pedagog, działacz mniejszości polskiej w Czechosłowacji, poseł na Sejm Śląski IV kadencji (1938–1939).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Marklowicach Górnych w polskiej rodzinie wyznania katolickiego. W 1914 uzyskał uprawnienia do nauczania w szkołach polskich i niemieckich. Podjął pracę nauczyciela w szkole utrakwistycznej w Karwinie. W 1917 został ranny na froncie wojennym w Albanii. W 1921 został mianowany przez Macierz Szkolną dyrektorem polskiej szkoły wydziałowej w Śląskiej Ostrawie. W 1926 objął taką samą funkcję w Jabłonkowie, gdzie stanął również na czele komitetu budowy gmachu szkoły. Dyrektorem szkoły pozostał do 1938, gdy zastąpił go w tej funkcji Franciszek Szymonik[1]. Działał w środowisku polskim w Czechosłowacji, był członkiem Związku Ślązaków Katolików[2]. W październiku 1932 objął funkcję burmistrza Jabłonkowa[3]. Po przyłączeniu Zaolzia do Polski w 1938 został komisarzem rządowym miasta Jabłonków oraz posłem na Sejm Śląski IV kadencji. Zasiadał w Komisjach Administracyjno-Samorządowej i Ustrojowej, pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego[4]. W październiku 1939 aresztowany, następnie zaś więziony w Jabłonkowie, Cieszynie (1939–1940), Sachsenhausen – Oranienburg (1940), Dachau (1940–1945) i Freiman w Bawarii (1945)[5]. Po powrocie na Zaolzie, włączone w międzyczasie ponownie w skład Czechosłowacji, szykanowany przez władze państwowe za działalność w okresie międzywojennym. W 1947 zgodnie ze wskazówkami polskich działaczy na Śląsku Cieszyńskim wstąpił do Komunistycznej Partii Czechosłowacji, której członkiem pozostawał do 1951. W 1948 został dyrektorem polskiej szkoły wydziałowej w Czeskim Cieszynie, gdzie również zamieszkał. W 1951 przeniesiony do Trzyńca, pracował jako nauczyciel aż do zawału serca, przechodząc na rentę inwalidzką.

Zmarł w 1969 na zawał serca, został pochowany 3 grudnia 1969 na cmentarzu w Czeskim Cieszynie[6].

Żonaty z Ludwiką Klement. Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi oraz Orderem Odrodzenia Polski.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia szkoły (cz.). pzsjablunkov.cz. [dostęp 2019-02-17].
  2. Jerzy Kozeński, Czechosłowacja w polskiej polityce zagranicznej w latach 1932-1938, Instytut Zachodni, Poznań 1964, str. 115
  3. W głosowaniu w radzie miejskiej ("zastępstwie") uzyskał 17 z 21 głosów. W radzie było wówczas 13 Polaków, 9 Czechów, 5 Niemców i 3 komunistów. Związek Śląskich Katolików uzyskał w wyborach w 1932 r. największą reprezentację z 11 mandatami, zob. Polak burmistrzem Jabłonkowa, "Nasz Kraj" (Czeski Cieszyn), nr 60 z 2 września 1932, str. 2; Z Jabłonkowa, "Nasz Kraj" (Czeski Cieszyn), nr 67 z 21 października 1932, str. 4
  4. Wanda Musialik, Górnoślązacy w parlamentach II Rzeczypospolitej (1919–1939), Opole 2004, str. 171
  5. Jak wspomina ksiądz Korszyński: w Dachau skwapliwie skorzystał z pomocy kapłańskiej swego przyjaciela. Budował całą swą postawą. Zob. Franciszek Korszyński, Jasne promienie w Dachau, Warszawa 1985, str. 190
  6. gz, Zmarł Rudolf Paszek, "Głos Ludu" (Ostrawa), nr 146 z 6 grudnia 1969, str. 2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Zahradnik, Rudolf Paszek – postać poniekąd zapomniana, "Zwrot", nr 3 (724), marzec 2010, s. 49–51.