Rynek w Nysie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rynek
Śródmieście
Ilustracja
Widok na Dom Wagi Miejskiej, tzw. planty i kamienice na Rynku.
Państwo  Polska
Miejscowość Nysa
Położenie na mapie Nysy
Mapa lokalizacyjna Nysy
Rynek
Rynek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rynek
Rynek
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Rynek
Rynek
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nyskiego
Rynek
Rynek
Położenie na mapie gminy Nysa
Mapa lokalizacyjna gminy Nysa
Rynek
Rynek
Ziemia50°28′25,0″N 17°19′58,0″E/50,473611 17,332778
Część z odbudowanych kamienic, dalej kamienice wybudowane w ostatnich latach

Rynek w Nysieśredniowieczny plac targowy w Nysie, o kształcie prostokąta zaokrąglonego przy lewym górnym rogu o wymiarach ok. 155 m długości oraz ok. 80 m szerokości (w najszerszym miejscu). Jest to trzeci co do wielkości rynek Śląska[potrzebny przypis]. W mniejszej części zabudowany kamienicami, a w większej blokami wybudowanymi w okresie powojennym. W centralnej części rynku znajdują się kamienice, ratusz. W 2016 roku rozpoczęto budowę galerii handlowej[1] w miejscu tzw. plantów – teren zielony, założony na miejscu nieodbudowanej zabudowy śródrynkowej.

Do Rynku dopuszczony jest ruch kołowy.

Zabytki znajdujące się na Rynku[edytuj | edytuj kod]

Na Rynku znajdują się:

  • Dom Wagi Miejskiej (obecnie Miejska i Gminna Biblioteka Publiczna)
  • bazylika św. Jakuba i św. Agnieszki
  • dzwonnica przy bazylice św. Jakuba i św. Agnieszki
  • zespół kamieniczek mieszczańskich
  • ratusz, odbudowany w latach 2006–2008. Pierwszy ratusz wzmiankowano w 1347 r. (choć prawdopodobnie istniał on wcześniej), od 1488 był rozbudowany. W 1499 Hans Kangenstein dobudował do niego strzelistą wieżę o wysokości ponad 90 m, w przyziemiu czworoboczną, a w wyższych partiach ośmioboczną z galerią, którą zwieńczono smukłym hełmem (ośmioboczną iglicą) z kulą i metalową chorągiewką. W XVI wieku ratusz doznał zniszczeń w wyniku burzy, a następnie trzęsienia ziemi w 1590 (odbudowano go w 1592) i pożarze wynikłym z uderzenia pioruna w 1627. Budynek ratusza rozebrano w 1782 z rozkazu Fryderyka II, a 94-metrowa wieża ratuszowa przetrwała do marca 1945. Zrealizowana w I dekadzie XXI wieku odbudowa ratusza zwieńczona została 22 grudnia 2008 montażem na odbudowanej 50-metrowej wieży (obecnie punkt widokowy) trzydziestometrowej iglicy[2].

Ponadto u wylotu ul. Wrocławskiej z Rynku stoi Piękna Studnia, a na zbiegu ulic Celnej i Brackiej oraz Rynku usytuowana jest Fontanna Trytona.

Otoczenie Rynku[edytuj | edytuj kod]

Z Rynku wychodzą ulice: Bolesława Krzywoustego, Świętego Piotra, Bracka, Sukiennicza, Wrocławska, Wyzwolenia, Kupiecka, Henryka Siemiradzkiego.

Historyczne wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

Historyczny podział[edytuj | edytuj kod]

Rynek dzielił się na:

  • Plac Parad (niem. Parade Platz) – zachodnia część Rynku
  • Rynek Maślany (Targ Maślany, niem. Buttermarkt) – południowo-wschodnia część Rynku
  • Rynek Zbożowy (Targ Zbożowy, niem. Getreidemarkt) – północno-zachodnia część Rynku
  • Rynek Rybny (Targ Rybny, niem. Fischmarkt) – znajdował się on w okolicach nieistniejącego już pomnika Fryderyka III
  • Naschmarkt – istniał przed kamienicami nieistniejącej wschodniej pierzei Rynku.

Obecnie podział ten nie funkcjonuje, m.in. z powodu utracenia przez Rynek swojej targowej funkcji oraz wyburzenia części zabudowy.

Rynek Maślany[edytuj | edytuj kod]

Przedwojenna pocztówka z widokiem na Rynek Maślany

Rynek Maślany (niem. Buttermarkt) to południowo-wschodnia część Rynku. Znajdowały się na nim stragany z różnymi wyrobami. Rynek Maślany spotyka się z ulicami: Celną, Bracką oraz Wyzwolenia. Obecnie zachował się układ jezdni i chodników, a na pasie, na którym znajdowały się stragany, rosną krzewy ozdobne.

Najnowsza historia Rynku[edytuj | edytuj kod]

Rynek z odbudowaną wieżą nowego ratusza

Obecnie Rynek w Nysie w dużym stopniu odbiega od jego wyglądu przed wojną. Po zniszczeniu znacznej części zabudowy podczas wojny, większość z ruin oraz kamienic zostało rozebranych, a w ich miejsce na obwodzie Rynku wybudowano bloki mieszkalne. Wiosną 1966 wysadzono i uprzątnięto resztki starego ratusza, a w miejscu zniszczonej zabudowy wewnętrznej pierzei Rynku, w tym przedwojennych sukiennic, posiano trawę i urządzono tzw. planty.

Stopniowo prowadzone są zabiegi przywracające głównemu placu miasta wygląd sprzed lat. W 2008 roku do użytku oddano budzący sporo kontrowersji, niższy oraz nowocześniejszy od swojego poprzednika nowy ratusz oraz dwie nowe kamienice zbudowane na wzór stojących w tym samym miejscu przed zniszczeniem. Dużo wzburzeń powoduje też pomysł odbudowania śródrynkowej pierzei[3], organizowane było w tej sprawie referendum.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tak będzie wyglądała galeria handlowa na Rynku w Nysie. [dostęp 2016-10-28].
  2. Romuald M. Łuczyński Ratusz w Nysie, „Sudety” 4/2012
  3. Zagospodarowanie Rynku w Nysie - Wyniki konkursu, Archinea | Nowoczesna architektura, projekty domów, architektura wnętrz, dyplomy architektury, 24 maja 2012 [dostęp 2016-06-17] (pol.).