Sławutycz (1990)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy okrętu. Zobacz też: miasto Sławutycz.
Sławutycz (Славутич)
Ilustracja
Klasa okręt dowodzenia i rozpoznawczy
Projekt 994
Oznaczenie NATO Kamchatka-mod.
Historia
Stocznia Czornomorśkyj Sudobudiwnyj Zawod, Mikołajów Ukraina
Położenie stępki lipiec 1988
Wodowanie styczeń 1990
 Marynarka Wojenna Ukrainy
Wejście do służby 28 lipca 1992
Los okrętu przejęty przez Rosję 22 marca 2014
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 4460 ts standardowa
5010 ts pełna[1]
Długość 106,02 m[1]
Szerokość 16,01 m
Zanurzenie 6 m
Napęd
1 silnik wysokoprężny o mocy 5236 KM, 1 śruba[1]
(inne dane: 2 silniki o mocy 8000 KM, 2 śruby[2])
Prędkość 14,8 węzła
Zasięg 13.000 Mm przy prędkości 14 w
Uzbrojenie
2 armaty obrony bezpośredniej 30 mm AK-630
2 czteroprowadnicowe wyrzutnie rakiet plot bliskiego zasięgu Strieła-3
Wyposażenie
2 wyrzutnie celów pozornych PK-16
Załoga 129
(U510) Славутич.png

Sławutycz, ukr. Славутич (U510) – współczesny ukraiński okręt dowodzenia i rozpoznawczy. W marcu 2014 r. został przejęty przez siły rosyjskie.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

"Sławutycz" był początkowo budowany dla marynarki ZSRR, jako druga jednostka z serii okrętów rozpoznawczych projektu 10221 (oznaczenie NATO: Bambuk, następnie Kamchatka), pod nazwą "Pridnieprowie". Projekt okrętów oparto na kadłubie dużego trawlera rybackiego proj. 1288 i został opracowany przez biuro CKB Czernomoriec z Sewastopola. Pierwszym okrętem typu była "Kamczatka" (SSW-391), która weszła w skład radzieckiej (następnie rosyjskiej) Floty Oceanu Spokojnego w 1987 roku[1].

Drugi okręt "Pridnieprowie" (numer burtowy SSW-189) był przewidywany dla Floty Północnej. Stępkę pod jego budowę położono w lipcu 1988, a kadłub wodowano w styczniu 1990. Na okręcie znajdowała się już część załogi z rosyjskiej Floty Północnej, lecz po rozpadzie ZSRR, w maju 1992 roku, przy stanie prac wyposażeniowych 70%, zarządzeniem ministra obrony, został przejęty przez marynarkę wojenną Ukrainy. 28 lipca 1992 został obsadzony przez załogę ukraińską i podniesiono na nim banderę[1]. Okręt wszedł do służby pod nazwą "Sławutycz", od miasta Sławutycza.

Mimo wejścia do służby, w dalszym ciągu prowadzono na okręcie prace wyposażeniowe, dostosowując go do roli okrętu dowodzenia i wykańczając według uproszczonego projektu. Numer zmodyfikowanego projektu zmieniono na 994 (w kodzie NATO: Kamchatka-mod.)[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Okręt ma sylwetkę zbliżoną do trawlera[1], z podniesionym pokładem dziobowym na ok. 2/3 długości. Na dziobie umieszczono małą nadbudówkę ze stanowiskiem działka AK-630 po lewej stronie i poczwórną wyrzutnią rakiet przeciwlotniczych bliskiego zasięgu Strieła-3 po prawej stronie, oraz podwyższonym przeszklonym stanowiskiem obserwacyjnym za nimi[1]. Główna nadbudówka, z mostkiem w przedniej części, ciągnie się przez większość długości okrętu. Znajduje się na niej kratownicowy maszt dziobowy (z dwoma radarami Wajgacz-U i dwoma namiernikami). W rufowej części znajdują się dwa kominy o prostokątnym przekroju, położone po obu burtach, a za nimi podobny do jednostek rybackich bramowy maszt tylny, z czterema podporami. Na podporach masztu z przodu zawieszone są bomy do łodzi motorowych (umieszczonych między kominami a masztem), a na górnej poprzecznej belce ustawione są różne anteny[1]. Za masztem, na rufie znajduje się również działko AK-630 (po prawej stronie) i poczwórna wyrzutnia rakiet przeciwlotniczych Strieła-3 (po lewej stronie), a przed nimi podwyższone stanowisko obserwacyjne[1].

Uzbrojenie okrętu służy tylko do samoobrony i obejmuje dwa sześciolufowe zestawy przeciwlotnicze obrony bezpośredniej AK-630 (jednakże, bez radarów artyleryjskich) oraz dwie poczwórne wyrzutnie rakiet przeciwlotniczych bliskiego zasięgu Strieła-3. Ponadto, okręt ma działka salutacyjne kalibru 45 mm. W skład pasywnych środków walki wchodzą dwie wyrzutnie celów pozornych PK-16 u podnóża masztu dziobowego. Okręt jest wyposażony w sonar Dniestr[1].

W stosunku do półbliźniaczej "Kamczatki", "Sławutycz" został ukończony według uproszczonego projektu, posiada zubożone wyposażenie elektroniczne i znacznie różni się od niej zewnętrznie. "Kamczatka" posiada dodatkowo lądowisko śmigłowca oraz hangar na rufie i różni się formą nadbudówek i masztów. Między innymi, nie posiada masztu bramowego na rufie, natomiast na śródokręciu posiada duży obudowany maszt (w formie "żagla"), stanowiący podstawę dla anten systemów rozpoznawczych[2].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Prace wyposażeniowe zakończono w grudniu 1992 r. i okręt przybył do Sewastopola. Nosił początkowo numer burtowy SSW-189, następnie 880, a od czerwca 1994 r. U510. W kolejnych latach pełnił funkcje reprezentacyjne, składając m.in. wizyty w portach zagranicznych i biorąc udział w międzynarodowych manewrach na Morzu Czarnym i Śródziemnym[1]. W 2000 roku odwiedził Nowy Jork w USA.

10 grudnia 1997 na okręcie wybuchł pożar w magazynie na dolnym pokładzie, lecz został ugaszony z pomocą holownika "Kremieniec" i rosyjskich jednostek SB-5, WM-154 i PŻK-45. Nie było ofiar, a okręt został wyremontowany[1].

Wieczorem 22 marca 2014 r., podczas kryzysu krymskiego, okręt przebywający w Zatoce Sewastopolskiej i blokowany tam od końca lutego przez rosyjskie holowniki, został przejęty siłą przez oddziały rosyjskie i 23 marca podniesiono na nim banderę rosyjską[3]. Jego dalszy status jest na razie niejasny (stan na marzec 2014). Wcześniej 4 marca podjęto nieudaną próbę abordażu okrętu, która została odparta[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m J. Malinowski, Ukraiński..., ss.39-41
  2. a b A.S. Pawłow, Wojennyje korabli SSSR i Rossii 1945-1995 g., Jakuck, 1994, s.160
  3. Rosjanie przejęli ukraiński okręt Sławutycz. Wciągnięto rosyjską flagę w serwisie polskieradio.pl [dostęp 23-3-2014]
  4. Ministerstwo obrony Ukrainy: załoga okrętu "Sławutycz" odparła próbę abordażu na Krymie (pol.). wp.pl, 2013-03-05. [dostęp 2014-03-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jarosław Malinowski, Ukraiński okręt sztabowy "Slawuticz", "Okręty Wojenne" nr 6/1998(28)