SMS Kibitz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
SMS Kibitz (SM Tb 19)
Ilustracja
Jednostka bliźniacza „Kibitza” – „Geier
Klasa torpedowiec
Typ Schichau
Historia
Stocznia Marinearsenal, Pula
Położenie stępki czerwiec 1891
Wodowanie 1892
 K.u.K. Kriegsmarine
Nazwa „Kibitz” → 19 (od 1910)
Wejście do służby 1 lipca 1892
Wycofanie ze służby 1 listopada 1918
 Królestwo SHS
Nazwa D-4
Wejście do służby 1920
Los okrętu złomowany 1926
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 78 ton
pełna: 93 t
Długość 39,9 metrów na KLW (całkowita)
39 m między pionami
Szerokość 4,8 m
Zanurzenie 1,9 m
Napęd
1 maszyna parowa potrójnego rozprężania
1 kocioł lokomotywowy (później 2 kotły Yarrow)
moc 1240 KM
1 śruba
Prędkość 22,8 węzła
Zasięg 1200 Mm przy prędkości 10 węzłów
Uzbrojenie
2 działka kal. 37 mm (2 x I)
Wyrzutnie torpedowe 2 x 350 mm
Wyposażenie
reflektor ∅30 cm
Załoga 16

SMS Kibitz (SM Tb 19)austro-węgierski torpedowiec z końca XIX wieku i okresu I wojny światowej, jedna z 22 jednostek typu Schichau. Okręt został zwodowany w 1892 roku w stoczni Marinearsenal w Puli, a do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine wszedł w listopadzie tego roku. W 1910 roku nazwę jednostki zmieniono na oznaczenie numeryczne 19. W 1918 roku, podobnie jak większość torpedowców tego typu, okręt przebudowano na trałowiec. W wyniku podziału floty po upadku Austro-Węgier jednostkę przyznano Królestwu SHS (Jugosławii), gdzie służyła pod nazwą D-4 do 1926 roku, kiedy została złomowana.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

SMS[a] „Kibitz” był jednym z dwudziestu dwóch przybrzeżnych torpedowców typu Schichau[1][2].

Okręt zbudowany został w stoczni Marinearsenal w Puli[1][3]. Stępkę torpedowca położono w czerwcu 1891 roku[4][b], został zwodowany w 1892 roku[4][c], a do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine przyjęto go 1 lipca 1892 roku[1][4].

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Okręt był niewielkim, przybrzeżnym torpedowcem[2]. Długość całkowita wynosiła 39,9 metra (tyle samo na konstrukcyjnej linii wodnej i 39 metrów między pionami), szerokość 4,8 metra i zanurzenie 1,9 metra (maksymalne 2,1 metra)[1][5]. Wyporność standardowa wynosiła 78 ton, zaś pełna 93 tony[2][3][d]. Okręt napędzany był przez maszynę parową potrójnego rozprężania o mocy 1240 KM, do której parę dostarczał początkowo jeden kocioł lokomotywowy[1][2]. Jednośrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 22,8 węzła[2][3][e]. Okręt zabierał zapas 19 ton węgla[5], co zapewniało zasięg wynoszący 1200 Mm przy prędkości 10 węzłów (lub 350 Mm przy prędkości maksymalnej)[1][5].

Okręt wyposażony był w dwie wyrzutnie torped kalibru 350 mm: stałą na dziobie i obrotową na pokładzie[1][5]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły dwa pojedyncze działka pokładowe kal. 37 mm L/23 Hotchkiss[2][5]. Wyposażenie uzupełniał reflektor o średnicy 30 cm[5].

Załoga okrętu składała się z 16 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][3].

Służba[edytuj | edytuj kod]

W pierwszym dziesięcioleciu XX wieku na okręcie dokonano modernizacji układu napędowego: kocioł lokomotywowy został zastąpiony dwoma kotłami typu Yarrow o ciśnieniu 13 atm, opalanymi mazutem (od tego momentu jednostka miała dwa kominy)[2][5]. 30 stycznia 1910 roku na podstawie zarządzenia o normalizacji nazw „Kibitz” utracił swą nazwę, zastąpioną numerem 19[5]. Podczas I wojny światowej okręt był już przestarzały i przestał odpowiadać wymogom stawianym jednostkom jego klasy, więc w 1918 roku przystosowano go do pełnienia roli trałowca (podobnie jak resztę torpedowców tego typu)[5]. Okręt zachował jednak swoje aparaty torpedowe, pływając z torpedami[5]. Z powodu rozpadu monarchii habsburskiej 1 listopada 1918 roku na jednostce opuszczono po raz ostatni banderę KuKK[7]. W wyniku podziału floty austro-węgierskiej okręt został przyznany Królestwu SHS (Jugosławii), gdzie pełnił służbę jako pomocniczy trałowiec pod nazwą D-4[3][8]. Jednostka została złomowana w 1926 roku[8][f].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. SMS – Seiner Majestät Schiff – Okręt Jego Mości.
  2. Według R. Gregera stępkę okrętu położono w 1890 roku[1].
  3. Według Conway’s All the World’s Fighting Ships 1860–1905 okręt zwodowano w 1890 roku[3], a według R. Gregera w 1891 roku[1].
  4. R. Greger i K. Schrott podają, że wyporność standardowa mieściła się w przedziale 78-80 ton, zaś pełna 88-90 ton[1][5]; według J. Gozdawy-Gołębiowskiego i T. Wywerki Prekurata wyporność wynosiła 78-94 tony[6].
  5. Pod koniec wojny okręt osiągał maksymalnie 13-15 węzłów[5].
  6. R. Greger podaje, że okręt wycofano ze służby w 1924 roku[1]; według K. Schrotta jednostkę złomowano w latach 1924-1927[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l René Greger: Austro-Hungarian Warships of World War I. London: 1976, s. 49.
  2. a b c d e f g Ivan Gogin: BUSSARD torpedo boats (1886-1891) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-10-03].
  3. a b c d e f Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: 1979, s. 280.
  4. a b c d Karl Schrott. Okręty minowe cesarsko-królewskiej Marynarki Wojennej Austro-Węgier. Cz. I. „Okręty Wojenne”. Nr 4/2001 (49). s. 12. 
  5. a b c d e f g h i j k l Karl Schrott. Okręty minowe cesarsko-królewskiej Marynarki Wojennej Austro-Węgier. Cz. I. „Okręty Wojenne”. Nr 4/2001 (49). s. 11. 
  6. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 528.
  7. Robert Rochowicz. Losy okrętów floty Austro-Węgier po 30 października 1918 roku. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 4-5/2003 (41). s. 43. 
  8. a b Robert Rochowicz. Losy okrętów floty Austro-Węgier po 30 października 1918 roku. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 4-5/2003 (41). s. 48. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 978-0-85177-133-5. (ang.)
  • Ivan Gogin: BUSSARD torpedo boats (1886-1891) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-10-03].
  • Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
  • René Greger: Austro-Hungarian Warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1976. ISBN 0-7110-0623-7. (ang.)
  • Robert Rochowicz. Losy okrętów floty Austro-Węgier po 30 października 1918 roku. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 4-5/2003 (41). ISSN 1426-529X. 
  • Karl Schrott. Okręty minowe cesarsko-królewskiej Marynarki Wojennej Austro-Węgier. Cz. I. „Okręty Wojenne”. Nr 4/2001 (49). ISSN 1231-014X.