Sarby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sarby
Kościół NMP w Sarbach
Kościół NMP w Sarbach
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat strzeliński
Gmina Przeworno
Sołectwo Sarby
Wysokość 230 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 444[1]
Strefa numeracyjna (+48) 74
Kod pocztowy 57-130
Tablice rejestracyjne DST
SIMC 0854883
Położenie na mapie gminy Przeworno
Mapa lokalizacyjna gminy Przeworno
Sarby
Sarby
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sarby
Sarby
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Sarby
Sarby
Położenie na mapie powiatu strzelińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu strzelińskiego
Sarby
Sarby
50°38′40″N 17°10′20″E/50,644444 17,172222

Sarby (niem. Schreibendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Przeworno.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Sarby znajdują się około 18 km na południowy wschód od Strzelina, Przez miejscowość płynie niewielka rzeka Krynka, dopływ Oławy. Podział na wyższą i niższą wioskę można znaleźć już na początku XIV wieku. Wioska składała się z czterech części: (z południa na północ): Górne i Dolne (trochę dalej) Środkowe i Niższe.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 385.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[2]:

  • zespół dworski, z około 1800 r., przebudowany w końcu XIX w.:
    • Dwór w Sarbach Górnych, wybudowany w 1800 r. w miejscu wcześniejszej siedziby. W roku 1603 dwór był własnością rodziny von Saurma-Jeltsch, potem przeszedł na własność Zygmunta von Gaffron und Ober-Stradam[3] (1590-1648) ur. i zm. w Stanicy jako prezent ślubny od jego małżonki Anny von Sauerma-Jeltsch[4] (ok. 1616-1652). Rodzina von Gaffron była również właścicielem pałaców w pobliskich Konarach i Stanicy, wybudowanych w XVIII i XIX w. Parterowy dwór kryty dachem czterospadowym. Od frontu piętrowy ryzalit wsparty na dwóch rzędach kolumn (dwóch i czterech), nad którymi w centralnym miejscu znajduje się wykuty w piaskowcu kartusz herbowy von Gaffrona, właściciela Sarb Średnich w XVIII w.
    • park
  • Kościół NMP. Kościół w Sarbach został po raz pierwszy wymieniony w 1335 roku w rejestrze dekretów Nuncjusza Galhardusa. Najstarsza część pochodzi prawdopodobnie z XIII wieku. Budynek był kilkakrotnie powiększany (1683 i 1781), ale zachował jedynie drewnianą wieżę. Ze względu na zły stan budowy został zamówiony przez agencje rządowe w 1878 roku nowy budynek. Po rozbiórce starego kościoła zbudowano w tym samym miejscu w latach 1883-1884 znacznie większą solidną konstrukcję w stylu neogotyckim. Pierwotnie murowany kościół należał do ewangelików. Po wojnie opuszczona świątynia została przejęta przez katolików. Kościół został poświęcony Najświętszej Marii Pannie, jest filią kościoła katolickiego w Szklarach i należy pod diecezję opolską.

Urodzeni w Sarbach[edytuj | edytuj kod]

Hans Joachim Iwand[5] (1899-1960), teolog ewangelicki, urodzony w Sarbach

Herb von Gaffron

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Pocztówka sprzed 1939 r. Dom, budynek spółdzielni, kościół z plebanią i dwór