Sieweczka nowozelandzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sieweczka nowozelandzka
Charadrius obscurus[1]
J. F. Gmelin, 1789
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd siewkowce
Rodzina sieweczkowate
Podrodzina sieweczki
Rodzaj Charadrius
Gatunek sieweczka nowozelandzka
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg

Sieweczka nowozelandzka[3] (Charadrius obscurus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae). Jest zagrożonym gatunkiem, występuje tylko w niektórych obszarach Nowej Zelandii. Jej nazwy w języku maoryskim: Tūturiwhatu, Pukunui i Kūkuruatu, są związane z podobieństwem tego gatunku do morneli (sieweczek gniadych).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Zwykle wyróżnia się dwa podgatunki Charadrius obscurus[3][4]:

Autorzy Handbook of the Birds of the World (a tym samym IUCN) uznają oba te taksony za osobne gatunki[5][2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 26–28 cm, rozpiętość skrzydeł 46–50 cm. Masa ciała: podgatunek aquilonius 128–169 g[6], podgatunek obscurus 147–179 g[5].

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Sieweczki nowozelandzkie są to ptaki brzegowe, zwykle można je znaleźć na piaszczystych plażach i wydmach lub kamienistych brzegach w ujściach rzek.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Jaja
Sieweczka nowozelandzka na grafice z 1888 roku

Lęgi odbywają się na wiosnę i latem. Rodzice budują gniazda na plażach z dala od wody. Na Wyspie Stewart lęgi odbywają się na wyższych wysokościach – na gołych wzgórzach, bagnach czy łąkach tussock[2]. Samo gniazdo jest tylko płytką dziurą w ziemi bez gałązek jak typowe gniazdo na drzewie. Samica składa zwykle 3 jaja[2]. Pisklęta wykluwają się po około 28 dniach od zniesienia jaj. Pisklęta mogą chodzić i zdobywać pokarm już w dniu wyklucia, a latają w ciągu 6–7 tygodni[7]. Dojrzałość płciową osiągają w drugim roku życia[2].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN, który uznaje oba podgatunki Charadrius obscurus za odrębne gatunki, klasyfikuje C. o. aquilonius jako gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened)[8], a C. o. obscurus jako gatunek krytycznie zagrożony (CR – Critically Endangered)[2]. Największym zagrożeniem są introdukowane drapieżniki: koty, szczury, gronostaje i inne łasicowate, a także jeże. Niektóre rodzime ptaki, a zwłaszcza mewa południowa, stanowią zagrożenie dla jaj i piskląt[2][8].

Liczebność populacji C. o. aquilonius szacowano w roku 2004 na 1701, a w 2011 na 2075 osobników. Udało się ją zwiększyć dzięki prowadzonym działaniom ochrony czynnej. Tam gdzie działań takich się nie prowadzi, liczebność spada[8].

Populacja C. o. obscurus w latach 1991–1992 liczyła zaledwie 62 osobniki, jednak dzięki podjętym działaniom ochrony czynnej (polegającym m.in. na tępieniu szczurów i dzikich kotów) udało się ją zwiększyć i od roku 2005 liczyła stabilne 240–290 osobników. Od roku 2012 liczebność z niewyjaśnionych jeszcze przyczyn znów gwałtowanie spadła i w 2016 roku szacowano ją na zaledwie 120 osobników (w tym 60–80 dorosłych)[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Charadrius obscurus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f g h Charadrius obscurus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Charadriidae Leach, 1820 - sieweczkowate - Plovers & lapwings (Wersja: 2020-01-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-30].
  4. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Grebes, flamingos, buttonquail, plovers, painted-snipes, jacanas, plains-wanderer, seedsnipes (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-30].
  5. a b c Wiersma, P., Kirwan, G.M., Boesman, P. & Sharpe, C.J.: Southern Red-breasted Plover (Charadrius obscurus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-30].
  6. del Hoyo, J., Collar, N., Kirwan, G.M. & Boesman, P.: Northern Red-breasted Plover (Charadrius aquilonius). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-30].
  7. New Zealand dotterels/Tūturiwhatu pukunui – broszura informacyjna (ang.). Department of Conservation/Te Papa Atawhai, 2019. [dostęp 2020-05-01].
  8. a b c Charadrius aquilonius, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2020-04-30] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]