Spokój (powieść)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spokój
A nyugalom
Autor Attila Bartis
Typ utworu powieść
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Węgry
Język węgierski
Data wydania 2001
Wydawca Jelenkor
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 2005
Wydawca W.A.B.
Przekład Anna Górecka

Spokój (węg. A nyugalom) – powieść wydana w 2001 roku, węgierskiego pisarza Attili Bartisa. Gorzka opowieść o duchowej niemocy i życiu zbudowanym na fałszu.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Spokój to kronika piekła, w jakim żyją wspólnie młody pisarz Andor Weer i jego matka Rebeka, dawno zapomniana aktorka teatralna, której odmówiono prawa do grania po tym, jak jej córka, utalentowana skrzypaczka, wyemigrowała z kraju po rewolucji roku 1956[1][2]. Kobieta nie opuszcza mieszkania od piętnastu lat po tym, jak rządowi urzędnicy zrujnowali jej karierę. Żyje wspomnieniami o latach dawnej świetności, a jej jedynym łącznikiem ze światem jest syn, o osobowości równie pokręconej jak wyalienowana matka[2].

Ciężka i wyrazista opowieść o przedstawicielu pokolenia trzydziestolatków - tchórzliwym człowieku bez poglądów, celu i miejsca w życiu, który zdaje sobie sprawę ze swojej nędzy moralnej, ale nie potrafi przełamać niemocy i czegokolwiek zmienić. Głównym wątkiem powieści są chore, toksyczne relacje głównego bohatera z matką oraz innymi kobietami w jego życiu - siostrą, dziewczyną, kochanką. Łączące ich więzi są przesycone przemocą fizyczną i psychiczną, stanowią źródło bólu i frustracji[3]. Kazirodcze stosunki pomiędzy młodym pisarzem i oszalałą matką, opisy przypadkowych aktów seksualnych podobne raczej do praktyk sado-maso, aborcje i próby samobójcze składają się na obraz rodzinnego piekła zamkniętego w ścianach budapeszteńskiej kamienicy. Uwikłany w masochistyczny romans, rujnuje związek z delikatną i wrażliwą kobietą[4].

Spokój jest przede wszystkim opowieścią o duchowej niemocy, życiu zbudowanym na fałszu i chorobliwej niezdolności do godnego życia. Andor Weer jest człowiekiem pełnym niedoskonałości, tchórzliwym, ze skłonnościami do zdrad i kłamania. Jest zbyt słaby, by działać zdecydowanie, ale też zbyt mądry, by nie zdawać sobie sprawy z własnej niemocy. Pogardza własną pasywnością, odczuwa ją boleśnie, a jednocześnie jest niezdolny do jakichkolwiek działań[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spokój Attila Bartis. Lubimyczytac.pl. [dostęp 2019-05-31].
  2. a b Attila Bartis - "Spokój". Życie Ukryte W Słowach. [dostęp 2019-05-31].
  3. 10 węgierskich powieści. Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu. [dostęp 2019-05-30].
  4. a b Michał Olszewski: Spokój , Bartis, Attila. Wyborcza.pl. [dostęp 2019-05-31].