Stacja Zborna Oficerów Rothesay

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stacja Zborna Oficerów Rothesay
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 14 sierpnia 1940
Tradycje
Rodowód Obóz Oficerski Nr 23
Obóz Oficerski Nr II
Dowódcy
Pierwszy gen. bryg. Bolesław Jatelnicki
Ostatni płk Kazimierz Rumsza
Organizacja
Dyslokacja Rothesay (Szkocja)
Rodzaj sił zbrojnych wojsko

Stacja Zborna Oficerów Rothesay („Wyspa Wężów”) - jednostka wojskowa Polskich Sił Zbrojnych, pełniąca rolę obozu izolacyjnego.

Historia Stacji[edytuj | edytuj kod]

Dowódca Obozów i Oddziałów Wojska Polskiego w Szkocji, w porozumieniu z władzami brytyjskimi, rozkazem L.dz. 1977/I.tjn.40 zarządził utworzenie z dniem 14 sierpnia 1940 Obozu Oficerskiego Nr 23 w Rothesay na wyspie Bute. Obóz posiadał prawa samodzielnego oddziału gospodarczego[1]. Dowódca obozu otrzymał uprawnienia dyscyplinarne dowódcy dywizji1 z 25 sierpnia 1940 roku[2]. Zasadniczo oficerowie zostali zakwaterowani w pensjonatach: „Craigmor”, „Craignetham Private Hotel”, „Madras”, „Glenearu”, „Ardyn”, „Struan” i hotelach: „Bute Arms”, „Esplanade”, „Grand Marine”, „Royal” i „Victoria”. Naczelny Wódz zezwolił oficerom przeniesionym do Zgrupowania Oficerów w Rothesay na sprowadzenie tam rodzin i zamieszkanie z nimi. Sprowadzenie rodziny mogło się odbyć wyłącznie za zezwoleniem władz brytyjskich i za wiedzą władz polskich. Rodziny żołnierzy polskich podlegały wszelkim przepisom obowiązującym cudzoziemców. Wyspa Bute znajdowała się w strefie ochronnej, do której można było przybyć jedynie za specjalnym zezwoleniem. Osoby wykraczające przeciwko temu prawu mogły być aresztowane przez brytyjską Policję. 28 sierpnia rozpoczęto naukę języka angielskiego, obowiązkową dla wszystkich oficerów[3]. 10 września 1940 Zgrupowanie Oficerów zostało przemianowane na Obóz Oficerski Nr II Rothesay. 18 września została ogłoszona zmiana nazwy Dowództwa Obozów i Oddziałów Wojska Polskiego w Szkocji na Dowództwo Okręgu Wojskowego w Szkocji.

Protesty parlamentarzystów brytyjskich w Izbie Gmin spowodowały likwidację obozów. Wiosną 1942 rozesłano oficerów na różne kursy, przeszkolenia i staże. Na wyspie Bute pozostali jedynie oficerowie starzy i chorzy.

Kadra[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy obozu i komendanci stacji
Zastępcy dowódcy obozu i zastępcy komendanta stacji
Pozostałe osoby funkcyjne
  • dyrektor nauk - ppłk dypl. art. Kazimierz Kuś
  • zastępca dyrektora nauk - mjr dypl. art. Aleksander Sulewski (do 20 IX 1940)
  • kierownik wyszkolenia - ppłk dypl. piech. Zygmunt Morozewicz (do 7 X 1941 i od 15 XI 1941)
  • kierownik wyszkolenia - ppłk dypl. piech. Władysław Dec (p.o. 7 X - 15 XI 1941)
  • kapelan - ks. dr Bronisław Chrostowski (od 14 IX 1940)
  • oficer gospodarczy - kpt. int. Wacław Tomaszewski (do 1 X 1941 → KG 3 BKS)
  • oficer gospodarczy - mjr int. Tadeusz Sambor (od 1 X 1941)

Oficerowie[edytuj | edytuj kod]

Generałowie
Oficerowie piechoty
Oficerowie artylerii
  • płk art. Aleksander Batory (od 14 VIII 1940)
  • płk dypl. art. Włodzimierz Ludwig (do 20 XII 1941 → Brygada Szkolna)
  • ppłk st. sp. art. Kazimierz Czerwiński (od 2 IX 1940)
  • ppłk art. Leopold Połoszynowicz (od 2 IX 1940)
  • mjr st. sp. Kazimierz Krystman-Dobrzyński (od 2 IX 1940)
  • mjr art. pil. Stanisław Krzywobłocki (od 4 X 1940)
  • kpt. art. pil. Tadeusz Niewiarowski (od 4 X 1940)
  • kpt. rez. art. dr Bronisław Radowski † 12 IX 1941
  • kpt. art. posp. rusz. i komisarz SG st. sp. Mieczysław Wygrzywalski (od 17 VIII 1940)
  • por. rez. art. Julian Pauluk (do 10 XII 1941 → 3 BKS)
Oficerowie kawalerii
  • płk dypl. kaw. Roland Kazimierz Bogusz (od 18 IX 1940)
  • płk dypl. kaw. Włodzimierz Tyszkiewicz (c. i k. Armia, od 14 VIII 1940)
  • płk dypl. kaw. Bolesław Świdziński („legionista”, od 14 VIII 1940)
  • mjr dypl. kaw. Stanisław Chmielowski (do 13 IX 1940 → Komisja Regulaminowa)
Oficerowie lotnictwa
Pozostali oficerowie
Oficerowie służby zdrowia
  • płk rez. lek. dr Eugeniusz Piestrzyński
  • płk lek. dr Ksawery Maszadro (do 3 X 1941 → starszy lekarz 1 Dywizjonu Pociągów Pancernych)
  • mjr rez. lek. dr Wojciech Jedlina-Jacobsen (do 26 VIII 1940 → Military Hospital Edinburgh Castle)
Oficerowie żandarmerii
  • mjr żand. Kazimierz Kaciukiewicz („legionista”, od 14 VIII 1940)
  • kpt. żand. st. sp. Piotr Stembalski (od 17 VIII 1940)
  • por. żand. st. sp. Bolesław Grochal (od 17 VIII 1940)
  • ppor. rez. żand. Henryk Kanarek (od 19 IX 1941 z 8 BKS)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Ppłk piech. Tadeusz Rafał Szmoniewski (ur. 22 października 1890 roku) był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) i Srebrnym Krzyżem Zasługi. W marcu 1939 roku pełnił obowiązki dyrektora Biura Wojskowego w Ministerstwie Przemysłu i Handlu[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz dzienny ↓, Nr 1 z 25 sierpnia 1940 roku.
  2. Rozkaz dzienny ↓, Nr 4 z 28 sierpnia 1940 roku.
  3. Rozkaz dzienny ↓, Nr 3 z 27 sierpnia 1940 roku.
  4. Rozkaz dzienny ↓, Nr 266 z 18 listopada 1941 roku.
  5. Rozkaz dzienny ↓, Nr 267 z 19 listopada 1941 roku.
  6. Wyznaczony na stanowisko 7 sierpnia 1941 roku. Obowiązki objął 9 października 1941 roku, po powrocie z urlopu wypoczynkowego. Rozkaz dzienny nr 226 z 30 września 1941 roku i rozkaz dzienny nr 235 z 10 października 1941 roku.
  7. Pułkownik Szymon Kocur pod nieobecność generała Dembińskiego pełnił obowiązki komendanta stacji.
  8. Był to przydział formalny ponieważ podpułkownik Dienstl-Dąbrowa otrzymał zezwolenie na zamieszkanie w Londynie przez okres 6 miesięcy licząc od 1 stycznia 1942 roku.
  9. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 15.
  10. l, Antoni Sikorski Pułkownik, www.ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2018-02-14] (pol.).
  11. http://polishinstitute.com/r/8b.pdf raporty dzienne Stacji Zbornej Oficerów Rothesay, s. 93

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]