Stanisław Bylczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Bylczyński
kapitan pilot    flight lieutnant kapitan pilot
  UK-Air-OF2 infobox.svg flight lieutnant
Data i miejsce urodzenia 26 lipca 1889
Chotiaczów, pow. Włodzimierz Wołyński
Data i miejsce śmierci 21 lutego 1941
Obóz Rothesay
Przebieg służby
Lata służby 1907-1941
Siły zbrojne Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
RAF roundel.svg Royal Air Force
Jednostki 1 Pułk Lotniczy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa
Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota Medal Lotniczy

Stanisław Bylczyński h. Dęboróg (ur. Chotiaczów, Włodzimierz Wołyński, 26 lipca 1889, zm. 21 lutego 1941 w Rothesay na Wyspie Bute w Szkocji) – kapitan lotnictwa Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny ziemiańskiej z Grodzieńszczyzny. Był synem Antoniego (carskiego oficera) i Emilii z Wojciechowskich. Jego żoną była Zofia Halina Bylczyńska (właśc.: Zofia z Lipińskich Bylczyńska (1903-1993))[1].

Stanisław Bylczyński (dawniejszy carski oficer) za pośrednictwem znajomego z lat petersburskich (Teodora Białynickiego-Biruli[2]) zamówił w firmie portretowej Witkacego kilka pasteli swojej żony, które (pomimo, że ich małżeństwo się rozpadło, a Zofia miała jeszcze trzech innych mężów) przeszły do historii prac Witkacego jako portrety „Haliny Bylczyńskiej”. Sanacyjny światek artystyczno-ziemiański mawiał, że żona kapitana była kochanką Witkacego[3]. Dziś jej portrety[4] (autorstwa Witkacego) znajdują się w zbiorach prywatnych (m. in. aktorki z nią spokrewnionej – Marty Lipińskiej i w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku[5].

Halina Bylczyńska

Bylczyński ukończył Kaczyńską Wyższą Wojskową Szkołę Lotniczą dla Pilotów w Sewastopolu (na Krymie).

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Wziął udział w walkach podczas wojny polsko-bolszewickiej w stopniu podporucznika.

W roku 1922 przeniesiony do rezerwy[6]. Był związany zawodowo z CZL i Ligą Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPiP). Odznaczony Polową Odznakę Pilota i Medalem Lotniczym[7].

We wrześniu 1939 roku uczestniczył w ewakuacji polskiego lotnictwa cywilnego. Po klęsce kampanii wrześniowej internowany w Rumunii, skąd przedostał się drogą morską do francuskiej Syrii (do portu w Bejrucie), a stamtąd do Francji. Ponieważ rząd francuski przyznawał wizy internowanym w Rumunii ze względu na ich zapatrywania polityczne (dzieląc wojsko na stronników Frontu Morges i sanację) odmówił służenia w lotnictwie francuskim i starał się od razu o przydział w RAF-ie. Dostał się do Wielkiej Brytanii. Służył jako pilot transportowy. Później izolowany (bez przydziału służbowego), Negatywnie zweryfikowany[8] przez komisję Biura Personalnego i Rejestracyjnego przy Komendzie Kwatery Głównej PSZ płk. Modelskiego został osadzony (wraz z wieloma oficerami o przeszłości sanacyjnej) w obozie karnym Polskich Sił Zbrojnych na wyspie Bute, tzw. „Wyspie Węży”[9], gdzie zmarł i został pochowany.

Stanisław Bylczyński, Rothesay,Bute, Szkocja 1941, fotografia z r. 2015

Awanse[edytuj | edytuj kod]

(stopień RAF: F/Lt (RAF P-0189))[12]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Listy do żony. [T. 4], (1936–1939), Stanisław Ignacy Witkiewicz ; appendix Jadwiga Witkiewiczowa ; przygot. do dr. Anna Micińska ; oprac. i przypisami opatrzył Janusz Degler, Warszawa, 2012
  2. http://witkacologia.eu/linki/linki_lista.html Witkacologia: Rozmowa z Maciejem Witkiewiczem, stryjecznym wnukiem Witkacego, w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku pięć portretów Witkacego (luty 2012)
  3. http://kmciesielska.blogspot.com/2015/01/kochannice-witkacego.html Kamila Ciesielska, Kochanice Witkacego, 22.01.2015
  4. AfterMarket.pl :: domena bluecanvas.pl, bluecanvas.pl [dostęp 2019-08-09].
  5. Galeria dzieł, muzeum.slupsk.pl [dostęp 2017-11-20].
  6. Rocznik Oficerski 1922.
  7. Bylczyński Stanisław. listakrzystka.pl. [dostęp 2019-02-20].
  8. http://www.historia.uwazamrze.pl/artykul/873044 Sławomir Koper, Wrogowie generała na Wypie Węży, w: Uwarzam że, dostęp online
  9. http://www.polishforcesinbritain.info/PWGBerwickshiretoDumfriesshire.htm Polish Forces in Britain
  10. Dziennik Rozkazów Wojskowych, 1918, nr 10: http://www.sbc.org.pl/dlibra/plain-content?id=12135
  11. Rocznik oficerski za rok 1932, Warszawa 1932
  12. Fundacja Historyczna Lotnictwa Polskiego (Lista Krzystka): http://listakrzystka.pl/?p=32060

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]