Stanisław Jagmin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Jagmin
Data i miejsce urodzenia 30 kwietnia 1875
Ossa
Data i miejsce śmierci 3 września 1961
Warszawa
Alma Mater Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie
Dziedzina sztuki rzeźbiarstwo, ceramika
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

Stanisław Jagmin (ur. 30 kwietnia 1875 w Ossie, powiecie opoczyńskim, zm. 3 września 1961 w Warszawie) – polski rzeźbiarz i ceramik.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny ziemiańskiej Kaliksta i Fanny z Aulok-Mielęckich. Szkołę średnią ukończył w Łowiczu. Krótko pracował w Warszawie w fabryce platerów Frageta. W roku 1898 rozpoczął studia w Akademii Krakowskiej. Studiował rzeźbę i ceramikę w pracowni Konstantego Laszczki. W latach 1904–1905 przebywał w Paryżu w Académie Julian i praktykował w Sèvres u braci Mougin oraz w wytwórniach ceramicznych w Miśni i Wiedniu.

W latach 1903–1906 wznowił działalność radziwiłłowskiej manufaktury ceramiki w Nieborowie k. Łowicza. Tworzył w niej nieszkliwioną ceramikę nawiązującą do pochodzących z wykopalisk form słowiańskich i celtyckich oraz secesyjne wyroby szkliwione wielobarwnie[1]. W roku 1909 uruchomił w Warszawie, pierwszą w Polsce, całkowicie zmechanizowaną kaflarnię. W latach 1918–1919 wykładał estetykę filmową w pierwszej w Polsce prywatnej szkole filmowej Modzelewskiego w Warszawie. W roku 1920 został kierownikiem Wydziału Rzeźby i Ceramiki w Szkole Sztuk Zdobniczych w Poznaniu. W latach 1925–1936 prowadził Wydział Ceramiki. Współorganizował fabryki ceramiki w Chodzieży i Ostrzeszowie.

29 kwietnia 1930 został mu nadany Złoty Krzyż Zasługi „za zasługi w pracy na polu sztuki zdobniczej”[2].

Po II wojnie światowej, w latach 1944–1952 był konserwatorem w Zarządzie Miasta Stołecznego Warszawy i zajmował się odbudową pomników oraz rzeźb parkowych.

Został pochowany na Cmentarzu na Tarchominie.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Panneaux ceramiczne Matka Boska Częstochowska na kaplicy ku czci poległych w Brodnicy.

Jagmin był niestrudzonym eksperymentatorem w dziedzinie technologii ceramicznych i ich zastosowania w architekturze. Początek jego twórczości przypada na okres secesji. W tym czasie tworzył naczynia i rzeźby ceramiczne pokryte szkliwami typu flambé, tworzącymi wielobarwne, kontrastowe nacieki[3]. Typowym przykładem twórczości z tego okresu jest rzeźba „Kobieta na ślimaku”. W 1906 roku w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych odbyła się wystawa dzieł Stanisława Jagmina. Po raz pierwszy w gmachu „Zachęty” wystawiono ceramikę. Jagmin zawsze sprzeciwiał się podziałowi na sztukę czystą i stosowaną.

Grobowiec rodziny Duninów na Powązkach, 1925.

Po okresie fascynacji secesją, późniejsza twórczość bliższa jest klasycyzmowi. Przed wojną w parku im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu stanął pomnik dla uczczenia Antoniego Malczewskiego Pożegnanie Wacława z Marią, noszący cechy akademizmu (został zniszczony w 1939 roku). Również w Poznaniu, spod ręki artysty wyszedł pierwotny (nieistniejący) pomnik Powstańców Wielkopolskich na Górczynie.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Od 1961 w warszawskiej dzielnicy Białołęka, w pobliżu miejsca spoczynku artysty, znajduje się ulica Stanisława Jagmina[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Manufaktura majoliki artystycznej, Muzeum w Nieborowie i Arkadii [dostęp 2019-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2015-02-25] (pol.).
  2. M.P. z 1930 r. nr 105, poz. 151.
  3. Ceramika i szkło w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu. [dostęp 2011-11-03].
  4. Uchwała nr 28 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 listopada 1961 r. w sprawie nadania nazw ulicom, „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 20 grudnia 1961 r., nr 22, poz. 96, s. 6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]