Stanisław Klepacz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Klepacz
Jesion
pułkownik kawalerii pułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia 16 września 1888
Kłobuck
Data i miejsce śmierci 24 września 1958
Nowy Jork
Przebieg służby
Lata służby 19141938
Siły zbrojne Legiony Polskie
Wojsko Polskie
Jednostki 7 Pułk Ułanów
11 Pułk Ułanów
Stanowiska zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku kawalerii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Krzyż Walecznych (od 1941) Srebrny Krzyż Zasługi
Płk Stanisław Klepacz odbierający gratulacje od prezydenta Ignacego Mościckiego, Święto Żołnierza, rok 1933

Stanisław Klepacz ps. „Jesion” (ur. 16 września 1888 w Kłobucku, zm. 24 września 1958 w Nowym Jorku) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Kłobucku, w rodzinie Andrzeja i Julii z Ptaszkiewiczów. Od 1901 roku uczył się w gimnazjum w Częstochowie i gdzie w 1909 roku uzyskał świadectwo dojrzałości. W czasie nauki w szkole wstąpił do Związku Młodzieży Postępowej, a po rozłamie w tej organizacji do Związku Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej. W 1906 roku wstąpił do PPS-Frakcja Rewolucyjna i po ukończeniu szkoły był tzw. okręgowcem tej organizacji w Warszawie od czerwca 1909 roku.

Aresztowany 30 lipca 1909 roku przebywał w więzieniu do 30 listopada 1909 roku, otrzymał wtedy nakaz pobytu w Ostrowcu a potem nakaz opuszczenia kraju. Wrócił jednak i pod przybranym nazwiskiem kontynuował działalność w PPS w Zagłębiu Dąbrowskim i w Łodzi. W 1912 roku zagrożony aresztowaniem, zbiegł do Krakowa, gdzie prowadził dalej działalność w PPS.

W marcu 1914 roku wyjechał z Polski i rozpoczął studia na Politechnice w Glens (Belgia), gdzie w kwietniu wstąpił do Związku Strzeleckiego. Po wybuchu I wojny światowej wrócił do Krakowa.

W październiku 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich, początkowo jako szeregowiec w batalionie uzupełniającym, a od lutego 1915 roku kapral w 1 pułku ułanów. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dostatecznym[1]. Po kryzysie przysięgowym w lipcu 1917 roku internowany w Szczypiornie a następnie w Łomży, skąd zbiegł w lipcu 1918 roku do Warszawy.

W listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego, rozpoczął służbę w 7 pułku ułanów. Był początkowo młodszym oficerem w szwadronie karabinów maszynowych, a od marca 1919 roku w 3 szwadronie liniowym. W grudniu 1919 roku został dowódcą szwadronu karabinów maszynowych, a następnie w kwietniu 1921 roku dowódcą kadry pułku, a w maju 1922 został dowódcą szwadronu liniowego. W składzie tego pułku uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W październiku 1922 roku został dowódcą odcinka „Brody”.

Od grudnia 1922 do września 1923 roku był uczestnikiem kursu w Centralnej Szkole Kawalerii w Grudziądzu, po ukończeniu którego został dowódcą szwadronu liniowego w 7 pułku ułanów. W październiku 1926 roku został przeniesiony do 23 pułku ułanów, gdzie początkowo był komendantem kursu dla podoficerów zawodowych, następnie od stycznia 1927 roku dowódcą szkoły podoficerskiej, a od lipca 1927 dowódcą dywizjonu szkolnego. W kwietniu 1928 roku został przesunięty na stanowisko pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy pułku[2]. W czerwcu 1930 roku został przeniesiony do 2 pułku szwoleżerów w Starogardzie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[3]. 28 stycznia 1931 roku otrzymał przeniesienie do 7 pułku ułanów w Mińsku Mazowieckim na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[4]. 23 marca 1932 roku został mianowany dowódcą 11 pułku ułanów w Ciechanowie[5]. Na stopień pułkownika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 roku i 5. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[6]. Pułkiem dowodził do czasu przejścia w stan spoczynku w dniu 31 sierpnia 1938 roku.

Po wybuchu wojny zgłosił się ochotniczo do służby w Departamencie Kawalerii Ministerstwa Spraw Wojskowych. Uczestniczył w działaniach bojowych, uczestniczył w ostatnich walkach w rejonie Krasnobrodu, po czym powrócił do Warszawy.

Od początku związany z konspiracją, należy do Obozu Polski Walczącej, później został komendantem głównym organizacji Kadry Polski Niepodległej. W związku ze scaleniem tej organizacji z AK w dniu 26 lutego 1943 roku został wyznaczony na pełnomocnika komendanta AK ds. scalenia KPN z AK, ale już 21 marca 1943 roku Rada Naczelna KPN usunęła go ze stanowiska komendanta. W dniu 12 maja 1944 roku został aresztowany i osadzony na Pawiaku, skąd został zwolniony 28 lipca 1944 roku.

W czasie Powstania Warszawskiego od 4 sierpnia był komendantem Kwatery Głównej Dowódcy AK. W dniu 14 sierpnia został kwatermistrzem Grupy „Północ”, a od 26 sierpnia zastępcą dowódcy Grupy „Północ”. Po przejściu kanałami do Śródmieścia od 4 września zastępca komendanta Obwodu Śródmieście. We wrześniu 1944 roku został ranny przy ul. Chmielnej.

Po kapitulacji oddziałów powstańczych, przebywał kolejno w oflagach w Bergen-Belsen, Gross-Born i Lubeka. Po uwolnieniu z obozu przez wojska brytyjskie był komendantem obozu oficerskiego pod Hamburgiem, zastępcą dowódcy okręgu polskiego w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec i przewodniczącym Oficerskiego Sądu Honorowego dla oficerów sztabowych.

Po demobilizacji w 1948 roku przebywał w Wielkiej Brytanii, w 1952 roku wyjechał do Nowego Jorku, gdzie zmarł.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 12.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 174.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 209.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 14.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 236.
  6. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 337.
  7. Dekret Wodza Naczelnego L. 3368 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 39, poz. 1822)
  8. M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]