Stanisław Korczak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Korczak
Ilustracja
Stanisław Korczak, 5 X 1933
aspirant Policji Państwowej aspirant Policji Państwowej
Data i miejsce urodzenia 11 kwietnia 1896
Potok Wielki, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Twer
Przebieg służby
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości z Mieczami Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Srebrny za Długoletnią Służbę,
Krzyż Legionowy Państwowa Odznaka Sportowa
Stanisław Korczak w mundurze rosyjskim na początku 1915 r. w czasie służby w 85 wyborskim pułku piechoty

Stanisław Korczak, pseudonim Edwin (ur. 11 kwietnia 1896 w Potoku Wielkim, zm. 5 kwietnia 1940 w Kalininie) – polski policjant, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z wielodzietnej rodziny włościańskiej o patriotycznych tradycjach. Syn Jana i Rozalii[1] (z domu Dyl). Miał braci Józefa, Antoniego, Stefana i Juliana. Kształcił się w szkole średniej w Lublinie.

I wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W 1914 r. przerwał naukę w Szkole Lubelskiej i wstąpił na ochotnika do wojska rosyjskiego z przydziałem do 85 Wyborskiego pułku piechoty, który został skierowany na front warszawski do walki z wojskami niemieckimi.

Wkrótce po nawiązaniu kontaktów z Polską Organizacją Wojskową (POW) w 1915 r. zbiegł z wojska. Po przeszkoleniu został przydzielony do lubelskiego Oddziału Lotnego Wojska Polskiego będącego dywersyjnym oddziałem I Brygady Legionów. W Oddziale Centralnym działał jego starszy brat Józef Korczak. Stanisław Korczak, który przybrał pseudonim „Edwin”, brał czynny udział w akcjach lubelskiego oddziału.

Po rozwiązaniu lubelskiego Oddziału Lotnego Wojska Polskiego Stanisław Korczak skierowany został do obwodu Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) Siedlce i mianowany komendantem podobwodu Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) obejmującego Międzyrzec, Łosice, Mordy oraz Konstantynin.

Po ustąpieniu wojsk rosyjskich wstąpił do I Brygady Legionów, gdzie przydzielony został do 1 pułku ułanów Legionów Polskich maj. Władysława Prażmowskiego „Beliny”. W pułku „Beliny” brał udział w walkach na Wołyniu między innymi pod Maniewiczami i Stochodem, gdzie został ranny. Po przewiezieniu do szpitala wojskowego w Pradze został internowany. Wkrótce Stanisław Korczak uciekł z internowania i zgłosił się do Komendy Legionów w Wiedniu, skąd został skierowany do okręgu POW w Kozienicach.

W 1916 r. objął obwód Puławy, który zorganizował, i prowadził tam szkolenia. W tym samym roku ożenił się z Janiną Guz, nauczycielką z Lublina. Przeniesiony do Ostrowa Lubelskiego jako komendant miejscowego POW przebywał tam do 1918 r. W Ostrowie Lubelskim razem z żoną pracowali jako nauczyciele.

II RP[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec wojny, po demobilizacji, wstąpił do Milicji Ludowej w Lublinie, a po jej likwidacji w 1919 r. przeszedł do Policji Państwowej powołanej przez Naczelnika Państwa na mocy ustawy z dnia 24 lipca 1919 r. o policji państwowej (Dz.Pr.P.P. 1919 nr 61 poz. 361).

Brał czynny udział w wojnie polsko-ukraińskiej w 1919 r. oraz wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r. Za czynny udział został odznaczony medalem Polska Swemu Obrońcy 1918–1921.

Przez cały okres międzywojenny był związany z policją lubelską, m.in. był zastępcą komendanta komisariatu i posterunku Policji Państwowej na Dziesiątej w Lublinie. Po przeszkoleniu w 1921 r. otrzymał stopień przodownika[2] Policji Państwowej. W 1939 r. ukończył szkołę oficerów PP w Warszawie. Mianowany na stopień aspiranta[3] i został przeniesiony do Komendy Powiatowej PP w Lublinie.

W latach 1929–1933 pełnił również funkcję oskarżyciela publicznego w Sądzie Grodzkim w Lublinie.

Uczęszczał do Szkoły Oficerów Rezerwy WP w Biedrusku. Uzyskał stopień porucznika rezerwy i został wcielony do 7 pułku piechoty Legionów stacjonującego w Chełmie.

W wolnych chwilach poświęcał się rodzinie i sportowi (strzelectwo i kolarstwo). Jako członek Policyjnego Klubu Sportowego otrzymał wiele odznaczeń i nagród w obu dyscyplinach m.in. Odznakę Strzelecką I klasy.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Korczak został zmobilizowany z chwilą rozpoczęcia wojny. Uczestniczył w walkach z Sowietami. Ujęty pod Tarnopolem przez wojska sowieckie przewieziony został do obozu w Ostaszkowie. W kwietniu 1940 wraz z innymi jeńcami wywieziony do Kalinina i zamordowany strzałem w tył głowy[4]. Pochowany w zbiorowych mogiłach w Miednoje. Osierocił czwórkę dzieci. Córki Zofia, Maria i Janina były łączniczkami AK, syn Władysław w Szarych Szeregach i AK. W jego domu na Dziesiątej w Lublinie był skład broni AK.

Awans pośmiertny[edytuj | edytuj kod]

4 października 2007 roku Stanisław Korczak został pośmiertnie awansowany na stopień podkomisarza Policji Państwowej[5][6][7].

Odznaczenia i medale[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Odznaczona Krzyżem Niepodległości z Mieczami (Monitor Polski z 1937 nr 178 poz. 294)
  2. Odpowiednik sierżanta w Wojsku Polskim.
  3. Odpowiednik podporucznika Wojska Polskiego.
  4. Stanisław Korczak na liście jeńców NKWD z 5 kwietnia 1940 figuruje pod numerem 012/4, poz. 7, s. 68 akta nr 2338
  5. Funkcjonariusze Policji – Uroczysty Apel Pamięci 9 listopada 2007 roku, plac marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie polskieradio.pl [dostęp 2012-03-19]
  6. Bożena Łojek: Pośmiertne awansowanie żołnierzy i funkcjonariuszy Rzeczypospolitej Polskiej zamordowanych w 1940 r. w ZSRR w wyniku zbrodni katyńskiej, [w:] Zeszyty Katyńskie (nr 23), Warszawa 2008, s. 204–230. ​ISBN 978-83-917780-5-0​.
  7. LISTA OSÓB ZAMORDOWANYCH W KATYNIU, CHARKOWIE, TWERZE I MIEDNOJE MIANOWANYCH POŚMIERTNIE NA KOLEJNE STOPNIE (pol.). katedrapolowa.pl. s. 251. [dostęp 2012-12-13].
  8. Ostatnia droga, Cecylia Grygo (red.), Białystok: SRK, 1998, s. 9, ISBN 83-909948-0-1, OCLC 751408170.
  9. Zarządzenie Nr 1/86 Ministra Spraw Wojskowych z 1 stycznia 1986 r. w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 r.” Dziennik Ustaw RP Nr 2 z 10 kwietnia 1986 r., s. 30.
  10. Na podstawie fotografii

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]