Stanisław Krzykała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Krzykała
Ilustracja
Popiersie Krzykały przed UMCS w Lublinie
Data i miejsce urodzenia 28 sierpnia 1909
Lublin
Data i miejsce śmierci 14 maja 1976
Lublin
Prezydent Lublina
Okres od 1949
do 1950
Przynależność polityczna PPR
Poprzednik Tadeusz Jarosz
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Stanisław Krzykała (ur. 28 sierpnia 1909 w Lublinie, zm. 14 maja 1976 tamże) – nauczyciel, polonista, działacz komunistyczny, funkcjonariusz UB, prezydent Lublina, pracownik naukowy, profesor i prorektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1929 ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Lublinie. 19301931 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. 1931–1936 studiował polonistykę na KUL, a jednocześnie pracował w Urzędzie Skarbowym w Chełmie. Od 1935 działał w Organizacji Młodzieżowej (OM) Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (TUR); należał także do Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej (KZMP). W 1937 został skazany na 3 lata więzienia za działalność komunistyczną, wyszedł na wolność w 1939, w czasie okupacji ukrywał się i prowadził tajne nauczanie.

8 sierpnia 1944 został skierowany przez kierownika Resortu Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza do dyspozycji kierownika Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) jako etatowy funkcjonariusz; do 5 listopada 1944 był kierownikiem Wydziału Personalnego WUBP w Lublinie. Po odejściu ze służby w UB w latach 1944–1948 był wiceprezydentem, a od 1950 do 1954 prezydentem i przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej (MNR) Lublina. Od 1951 pracownik naukowy UMCS w Lublinie, od 1960 doktor, od 1962 docent, a od 1971 profesor nadzwyczajny. Od 1948 prowadził wykłady z zakresu nauk społecznych, wiedzy o Polsce i świecie i podstaw marksizmu-leninizmu. Organizator i kierownik Katedry Marksizmu-Leninizmu UMCS w 1952. W latach 19641969 dziekan Wydziału Humanistycznego, następnie do 1972 prorektor, a od 1972 do 1975 dyrektor Instytutu Historii UMCS. Sekretarz redakcji "Rocznika Lubelskiego", prezes Zarządu Wojewódzkiego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, wiceprezes Lubelskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego i członek Lubelskiego Towarzystwa Naukowego.

Członek PPR, a następnie PZPR. Był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Ojciec koszykarza Wojciecha Krzykały i dziadek koszykarza Jacka Krzykały.

Pochowany w Alei Zasłużonych części komunalnej cmentarza przy ul. Lipowej w Lublinie (kwatera P3AZ-1-6)[1].

Grób prof. Stanisława Krzykały na cmentarzu przy ul. Lipowej

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacje w serwisie Grobonet. [dostęp 2020-08-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 3, Warszawa 1992.
  • Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Lubelszczyźnie (lipiec 1944-czerwiec 1945), red. Sławomir Poleszak, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2004.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]