Stanisław Likiernik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Likiernik
Staszek, Stach
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 25 czerwca 1923
Garwolin
Data i miejsce śmierci 17 kwietnia 2018
Wersal
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Krajowa
Jednostki Kedyw, zgrupowanie „Radosław”
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RP Krzyż Walecznych (od 1941) Medal Honorowy za zasługi dla Żandarmerii Wojskowej
Miejsce, w którym Stanisław Likiernik wraz z innymi żołnierzami Kedywu 15 czerwca 1944 zlikwidował gestapowców, oraz pomnik upamiętniający tę akcję[1]

Stanisław Bolesław Likiernik ps. „Staszek”, „Stach” (ur. 25 czerwca 1923 w Garwolinie, zm. 17 kwietnia 2018[2] w Wersalu[3]) – podpułkownik Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego, politolog.

Losy okupacyjne[edytuj | edytuj kod]

Syn Tadeusza i Stanisławy Likierników. W 1939 miał 16 lat, początkowo nie próbował dostać się do konspiracji. Jego ojciec Tadeusz Likiernik został pojmany przez Niemców jako oficer wywiadu i wywieziony do obozu jenieckiego. Nad Stanisławem całą okupację ciążyło zagrożenie związane z żydowskim pochodzeniem[4]. W 1940 brał udział w tajnych kompletach. W tym samym roku przez swojego przyjaciela nawiązał kontakt z podziemiem. Jego przyjęcie opóźnił starszy rangą znajomy, którego zdaniem Stanisław nie ukłonił się na ulicy, więc postulował, aby nie przyjmować go w szeregi AK[5]. Od początku 1943 walczył w szeregach Kolegium A Kedywu; brał udział w likwidacjach jako obstawa. Uczestniczył w wielu akcjach sabotażowo-dywersyjnych.

Powstanie warszawskie[edytuj | edytuj kod]

W powstaniu warszawskim walczył w szeregach Zgrupowania „Radosław”, był wielokrotnie ranny. Przebywał m.in. w szpitalu przy ul. Kilińskiego 13 sierpnia, „Czarnej Niedzieli”, co opisywał w swoich publikacjach. Był uczestnikiem przejścia przez Ogród Saski, tzw. górą (Stare Miasto - Śródmieście). Szlak bojowy Stanisława Likiernika to: Wola, Stare Miasto i Czerniaków. Wspomnienia dotyczące okupacji i powstania warszawskiego opisał w książce Diabelne szczęście czy palec Boży?[6]. Jego wspomnienia zawiera także opublikowana w czerwcu 2014 książka Emila Marata i Michała Wójcika pt. „Made in Poland. Opowiada jeden z ostatnich żołnierzy Kedywu Stanisław Likiernik”[7].

Losy powojenne[edytuj | edytuj kod]

W 1946 wyjechał do Francji. Ukończył studia w Instytucie Nauk Politycznych w Paryżu[8]. Zajmował stanowiska dyrektorskie w firmie Philips. Obywatelstwo francuskie uzyskał w 1957[8]. Wielokrotnie później odwiedzał Polskę, m.in. przy okazji odsłonięcia w sierpniu 2012 tablicy pamiątkowej na cześć Kolegium A Kedywu na warszawskim Żoliborzu[9], a także w 2014 przy okazji przejęcia tradycji Oddziału Dyspozycyjnego „A” Kedywu przez Oddział Specjalny ŻW w Warszawie[10].

Posiadał podwójne obywatelstwo: polskie i francuskie.

Zmarł 17 kwietnia 2018 w Wersalu. Został pochowany 21 maja 2018 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[3].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Grób Stanisława Likiernika na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Upamiętnienie w literaturze[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Likiernik był jednym z pierwowzorów (obok Krzysztofa Sobieszczańskiego) postaci Stanisława Skiernika „Kolumba” w powieści Kolumbowie. Rocznik 20 (1957) Romana Bratnego, na podstawie której powstał serial Kolumbowie (1970) w reżyserii Janusza Morgensterna.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Likwidatorzy z AK. dorzeczy.pl, 22 kwietnia 2018. [dostęp 2 sierpnia 2018].
  2. Zmarł Stanisław Likiernik. onet.pl. [dostęp 2018-04-17].
  3. a b Dziś pogrzeb Stanisława Likiernika - żołnierza Kedywu AK, powstańca warszawskiego (pol.). onet.pl, 2018-05-21. [dostęp 2018-05-21].
  4. Centrum Badań nad Zagładą Żydów - Żydowscy Kolumbowie. holocaustresearch.pl. [dostęp 2017-09-02].
  5. "Miałem tysiąc szczęść podczas okupacji". polskieradio.pl. [dostęp 2017-08-07].
  6. Stanisław Likiernik, Diabelne szczęście czy palec Boży?, wyd. Wyd. 2 popr, Lublin: Norbertinum, 2004, ISBN 83-7722-190-1, OCLC 749356734.
  7. Marat i Wójcik 2014 ↓.
  8. a b Marat i Wójcik 2014 ↓, s. 273.
  9. Zajmowali się sabotażem i dywersją. Żoliborz pamięta. polskieradio.pl. [dostęp 2017-09-02].
  10. Żołnierze Kedywu odwiedzili żandarmów. zw.wp.mil.pl, 30 lipca 2014. [dostęp 10 sierpnia 2014].
  11. Marat i Wójcik 2014 ↓, s. 77.
  12. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 czerwca 2007 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2007 r. nr 59, poz. 678, pkt 16).
  13. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 października 2011 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2012 r. poz. 210, pkt 6).
  14. Jako Likiernik Stanislas. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2001 r. nr 6, poz. 98, pkt 12).
  15. Marcin Kuhiwczak & Piotr Makuracki|design by Patryk Rydzyk|www.rczpi.wp.mil.pl|2010, ..:: Żandarmeria Wojskowa - Komenda Główna ŻW :: Aktualności ::.., zw.wp.mil.pl [dostęp 2017-09-02] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nota biograficzna w książce: S. Likiernik, Diabelne szczęście czy palec Boży? Wydawnictwo Norbertinum, Lublin 2004. ​ISBN 83-7722-190-1
  • Emil Marat, Michał Wójcik: Made in Poland. Opowiada jeden z ostatnich żołnierzy Kedywu Stanisław Likiernik. Warszawa: Wielka Litera, 2014. ISBN 978-83-64142-53-6.
  • Kolumb rocznik 23. Ze Stanisławem Likiernikiem rozmawia Ewa Winnicka, "Magazyn Reporterów Duży Format" nr 30/1088 24 VII 2014, s. 24-26.