Stanisław Mossakowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Mossakowski
Data urodzenia 26 sierpnia 1937
Zawód, zajęcie historyk sztuki
Tytuł naukowy profesor nauk humanistycznych
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Krzyż Małopolski

Stanisław Maria Mossakowski (ur. 26 sierpnia 1937) – polski historyk sztuki, profesor nauk humanistycznych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodzi z rodziny o tradycjach ziemiańskich i inteligenckich. Wcześnie stracił rodziców, ojciec zmarł miesiąc przed jego urodzeniem, a matka wkrótce potem. Wychowywał się w rodzinie wuja, lwowskiego lekarza Józefa Sokołowskiego.

W 1958 ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Podjął wówczas pracę w Dziale Grafiki Biblioteki Jagiellońskiej. Rozpoczął wówczas badania nad działalnością barokowego architekta Tylmana z Gameren. W 1963 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych za pracę dotyczącą Pałacu Krasińskich w Warszawie. W 1967 przeszedł do pracy w Instytucie Sztuki PAN. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1971 na podstawie rozprawy dotyczącej Tylmana z Gameren. W 1979 objął stanowisko profesora nadzwyczajnego. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał 19 kwietnia 1990, po czym został profesorem zwyczajnym. Pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Sztuki PAN (1973–1978) i dyrektora tej placówki w latach 1978–1999.

Członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, członek krajowy czynny Polskiej Akademii Umiejętności oraz członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, był przewodniczącym Wydziału I Nauk Społecznych PAN.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

W 2008 jego książka Kaplica Zygmuntowska 1515–1533 została wyróżniona Nagrodą im. Jana Długosza. Za badania, których uwieńczeniem było to opracowanie, również w 2008 otrzymał Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych.

W 2015 prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[1]. Wcześniej wyróżniony również Krzyżem Kawalerskim (1988) i Krzyżem Oficerskim (1999) tego orderu oraz Złotym Krzyżem Zasługi (1980). W 2012 otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[2], a w 2017 Srebrną Odznakę Honorową Województwa Małopolskiego – Krzyż Małopolski[3].

Wybrane publikacje[4][edytuj | edytuj kod]

  • Die Kurfürstenkapelle Fishers von Erlach im Breslauer Dom, „Wiener Jahrbuch für Kunstgeschichte”, nr 19, 1962, s. 64–87[5] (zmieniona wersja polska: Kaplica elektorska przy Katedrze we Wrocławiu, „Prace z Historii Sztuki”, z. 1, 1962, s. 195–222)[6]
  • Pałac Krasińskich (1972)[7]
  • Tylman z Gameren: architekt polskiego baroku (1973)[8]
  • Sztuka jako świadectwo czasu: studia z pogranicza historii sztuki i historii idei (1981, ​ISBN 83-213-3007-X​)
  • Tilman van Gameren: Leben und Werk (1994)
  • Orbis Polonus: studia z historii sztuki XVII–XVIII wieku (2002, ​ISBN 83-7181-245-0​)
  • Kaplica Zygmuntowska (1515–1533): problematyka artystyczna i ideowa. Mauzoleum króla Zygmunta I (2007, ​ISBN 83-923438-0-8​)
  • Tylman z Gameren (1632–1706): twórczość architektoniczna w Polsce (2012, ​ISBN 978-83-7181-703-8​)[9]
  • Rezydencja królewska na Wawelu w czasach Zygmunta Starego: program użytkowy i ceremonialny (2013, ​ISBN 978-83-63877-34-7​)[10]
  • Pałac królewski Zygmunta I na Wawelu jako dzieło renesansowe (2015, ​ISBN 978-83-63877-67-5​)
  • Z Mazowsza na Litwę i Ruś Koronną. Kartki z kresowych dziejów jednej polskiej rodziny (Mossakowskich herbu Jastrzębiec) (2017, ​ISBN 978-83-65631-09-1​)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wolność trzeba zawsze umacniać, prezydent.pl, 3 maja 2015 [dostęp 2015-05-03].
  2. Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis, mkidn.gov.pl [dostęp 2019-08-11].
  3. Święto Małopolski i wszystkich Małopolan, malopolska.pl, 16 czerwca 2017 [dostęp 2019-07-29].
  4. Wanda Mossakowska, Bibliografia prac Stanisława Mossakowskiego, [w:] Andrzej Rottermund (red.), Artes atque humaniora. Studia Stanislao Mossakowski sexagenario dicata, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 1998, s. 449–455, DOI10.11588/artdok.00004175 [dostęp 2019-07-31].
  5. Stanisław Mossakowski, Die Kurfürstenkapelle Fishers von Erlach im. Breslauer Dom, „Wiener Jahrbuch für Kunstgeschichte”, Nr 19, 1962, s. 64–87, DOI10.11588/artdok.00004173 [dostęp 2019-08-11] (niem.).
  6. Stanisław Mossakowski, Kaplica elektorska przy Katedrze we Wrocławiu, „Prace z Historii Sztuki”, Z. 1, 1962, s. 195-222, DOI10.11588/diglit.26549.12 [dostęp 2019-08-21].
  7. Stanisław Mossakowski, Pałac Krasińskich, Warszawa: PWN, 1972, DOI10.11588/diglit.42192 [dostęp 2019-08-14].
  8. Stanisław Mossakowski, Tylman z Gameren: architekt polskiego baroku, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich; Polska Akademia Nauk, 1973, DOI10.11588/diglit.41971 [dostęp 2019-08-25].
  9. Stanisław Mossakowski, Tylman z Gameren (1632–1706): twórczość architektoniczna w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2012, DOI10.11588/diglit.42084, ISBN 978-83-7181-703-8 [dostęp 2019-08-11].
  10. Stanisław Mossakowski, Rezydencja królewska na Wawelu w czasach Zygmunta Starego: program użytkowy i ceremonialny, Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2013, DOI10.11588/diglit.41973, ISBN 978-83-63877-34-7 [dostęp 2019-08-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]