Stanisław Ostaszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Ostaszewski
Ilustracja
Herb
Ostoja
Rodzina Ostaszewscy
Data i miejsce urodzenia 30 września 1862
Wzdów
Data i miejsce śmierci 30 maja 1915
Klimkówka
Ojciec Teofil Ostaszewski
Matka Emma z Załuskich
Żona

Aniela z Sękowskich

Dzieci

Maria Laskowska
Zofia Tarnowska
Józef Ostaszewski
Izabella Zielińska

Dwór w Klimkówce ok. 1920 r.
Szyby naftowe w Klimkówce. Przed I wojną światową Galicja była jednym z największych ośrodków wydobycia ropy naftowej na świecie. To właśnie w Galicji Ignacy Łukasiewicz po raz pierwszy wydestylował naftę i stworzył pierwszą lampę naftową.

Stanisław Ostaszewski herbu Ostoja (ur. 30 września 1862 we Wzdowie, zm. 30 maja 1915 w Klimkówce) – przemysłowiec, wynalazca i promotor nowoczesnych technologii; hodowca; organizator towarzystw hodowlanych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Teofila (1807-1889) i Emmy z Załuskich (1831-1912). Odziedziczył rodzinny majątek w Klimkówce, gdzie w w 1905 posiadał we wsi obszar 516,9 ha[1], a w 1911 posiadał 509 ha[2]

Scharakteryzowany w pamiętnikach wybitnego chemika, prof. Kazimierza Klinga, jako człowiek o "umyśle na wskroś twórczym, pionierskim, wynalazczym"[3] był inicjatorem i sponsorem nowatorskich przedsięwzięć. W swoim majątku w Klimkówce uruchomił eksperymentalną produkcję węgla aktywnego, produktu który miał stać się podstawą rozwoju nowoczesnych gałęzi przemysłu (według Klinga miała to być pierwsza na świecie fabryka tej substancji). Do spółki z kanadyjskim przemysłowcem Williamem Henrym McGarvey'em (1843-1914) zbudował w Klimkówce jedną z pierwszych kopalni ropy naftowej. Jego majątek był wysoko uprzemysłowiony. Założył w nim m.in. fabrykę nawozów sztucznych (superfosforatu kostnego).

Po ukończeniu studiów prawa w Krakowie, a następnie studiów rolnictwa w Halle, rozwinął z talentem aktywność hodowlaną. Jego osiągnięcia w rolnictwie były wyróżniane na wystawach krajowych i zagranicznych, a jego konie wygrywały biegi na wielu torach wyścigowych.

Sprawował szereg funkcji honorowych i należał do towarzystw rolniczych. 27 maja 1904 został wybrany członkiem zarządu powiatowego w Sanoku Towarzystwa „Kółek Rolniczych” z siedzibą we Lwowie[4], pełnił funkcję prezesa tegoż[5][6]. Był prezesem Towarzystwa Gospodarskiego Jasielskiego, Gorlickiego i Krośnieńskiego. Należał do Sodalicji Mariańskiej. Był rezerwowym nadporucznikiem 3 pułku ułanów w wojsku austriackim[7].

Zmarł 30 maja 1915 w Klimkówce[8] Z małżeństwa z Anielą z Sękowskich (1882-1937) pozostawił syna Józefa (1904-1989) i trzy córki: Marię Rodich-Laskowską, Zofię Tarnowską i Izabellę Zielińską. W 2016 roku został opublikowany dziennik jego żony, Anieli z Sękowskich Ostaszewskiej, napisany w latach 1914-1915[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  2. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 10.
  3. Ostaszewski Stanisław (1862-1915) w: Ziemianie polscy XX wieku. Słownik biograficzny. Część 11, Warszawa 2016, s. 51-56, oraz Kazimierz Kling, "Pamiętniki", Biblioteka Ossolineum, sygn. 17800. Zob. Inwentarz rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. T. 17. Wrocław: 2000, s. 114-115. ISBN 83-7095-044-2.
  4. Zgromadzenie Powiat. Kółek Rolniczych w Sanoku. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 22 z 29 maja 1904. 
  5. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 840.
  6. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 878.
  7. niem. Oberleutnant. Był nadporucznikiem od 1 listopada 1891, zob: Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1895 (Wien, 1895)
  8. Ilustrowany Kuyer Codzienny, Nr 136, 6 czerwca 1915: Dnia 31 maja zmarł w Klimkówce ś.p. Stanisław Ostoja Ostaszewski, syn ś.p. Teofila i Emmy z hr. Załuskich, pozostawiając żonę i czworo małoletnich dzieci. Zmarły był wzorem obywatela, pilnym i dobrym gospodarzem, opiekunem i przyjacielem swego ludu, dla którego całe życie usilnie pracował.
  9. Aniela Ostaszewska, Dziennik Klimkówka 2 VIII 1914 – 24 IV 1915. Dwór Ostaszewskich. Galicyjski epizod z wielkiej wojny, opr. Krzysztof Sołtysik, wyd. Ruthenus, 2016, ​ISBN 978-83-7530-436-7​ Zob. też: Papiery Stanisława i Anieli z Sękowskich Ostaszewskich w: Inwentarz rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. T. 17. Wrocław: 2000, s. 112-114. ISBN 83-7095-044-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]