Stanisław Pytko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stanisław Pytko (ur. 19 października 1929 w Pacanowie, zm. 20 marca[1] 2018[2]) – polski tribolog, profesor zwyczajny, dr habilitowany, inżynier.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studia wyższe rozpoczął na Wydziale Elektromechanicznym Akademii Górniczo-Hutniczej w 1948 i ukończył I-stopnia w 1952, na kierunku mechanicznym, a drugiego stopnia w 1954. Od 1950, jeszcze jako student, rozpoczął pracę w Katedrze Obróbki Skrawaniem AGH, jako zastępca asystenta.

W latach 1950–2000 pełnił na uczelni funkcje na stanowiskach od asystenta do profesora zwyczajnego w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Po 1970 przez 20 lat był z-cą Dyrektora Instytutu Podstaw Budowy Maszyn AGH ds. dydaktycznych przez 4 lata a następnie ds. naukowych. Członek kilku rad naukowych w Polsce: Instytutu Maszyn Przepływowych PAN, OBR-Huty Stalowa Wola, Instytutu Technologii Nafty, OBR CB Urządzeń Chłodniczych w Krakowie. Redaktor naczelny kwartalnika PAN „Zagadnienia Eksploatacji Maszyn od 1990, a od 1970 do 1990 z-ca redaktora naczelnego. Przewodniczący Komitetu Naukowego Dwumiesięcznika „Tribologia” od 1985. Członek Międzynarodowych Rad Naukowych czasopism naukowych tribologicznych w Rosji, Białorusi i w Jugosławii.

Opublikował ponad 380 prac naukowych, 4 monografie, 2 skrypty i uzyskał 9 patentów z tego ponad 100 publikacji zostało wydanych za granicą. Jego naukowe zainteresowania dotyczą problemów tribologii oraz podstaw konstrukcji maszyn. Ma też ponad 25 publikacji i 4 monografie z tematyki historycznej i turystycznej, którą interesuje się od wielu lat. Monografie są o zabytkowych kościołach w Pacanowie, Zborówku i Beszowej.

Wypromował 11 doktorów nauk technicznych i kilkudziesięciu inżynierów. Wyspecjalizował na Studium Podyplomowym z „Techniki Smarowniczej” dziesiątki inżynierów. Recenzował ponad 50 prac doktorskich, dziesiątki prac habilitacyjnych i opiniował dziesiątki wniosków na tytuły naukowe. W uznaniu osiągnięć naukowych, wdrożeniowych, kształcenia w zakresie tribologii, Międzynarodowa Rada Tribologiczna w Londynie przyznała mu w 1995 „Złoty Medal” za osiągnięcia w Tribologii, 24 medal przyznany na świecie i pierwszy Polakowi. Za wkład w tribologii i pomoc naukowcom innych krajów, został wyróżniony tytułem Honorowego Profesora (odp. w Polsce doktor honoris causa) przez Rybińską Państwową Lotniczo-Technologiczną Akademię w Rosji oraz Państwową Hakaską Politechnikę w Abakanie (Rosja) oraz tytułem doktora honoris causa przez Instytut Badawczy Metalo-Polimerów w Homlu – Narodowej Akademii Nauk Białorusi.

Przepracował na AGH 50 lat, to jest od 1 grudnia 1950 do 31 grudnia 2000. Za osiągnięcia naukowe wdrożeniowe i dydaktyczne, został przyjęty do: Nowojorskiej Akademii Nauk, Akademii Inżynierskiej w Polsce, Akademii Inżynierskiej Transportu Ukrainy, Akademii Inżynierskiej ds. Jakości w Rosji, Komitetu Doradczego Instytutu Biograficznego Stanów Zjednoczonych. Jest też członkiem honorowym, Rosyjskiego Towarzystwa Tribologicznego oraz członkiem Rad Naukowych Redakcji czasopism naukowych; w Polsce, na Białorusi, w Rosji oraz w Jugosławii. Jest stałym recenzentem czasopisma międzynarodowego „Wear” w Wielkiej Brytanii. W Polsce profesor Pytko jest Naczelnym Redaktorem kwartalnika „Zagadnienia Eksploatacji Maszyn” Komitetu Budowy Maszyn PAN oraz w latach 2003–2006 był wiceprzewodniczącym tego Komitetu. Od 1990 był Prezesem Polskiego Towarzystwa Tribologicznego a po tym roku został Honorowym Prezesem PTT, oraz Przewodniczącym Rady Programowej czasopisma „Tribologia”. Jest wicerezydentem Międzynarodowej Rady Tribologicznej w Londynie. Jest członkiem Komisji Motoryzacji Oddziału PAN w Krakowie i Komisji Mechaniki Stosowanej – PAN.

Był Przewodniczącym i Organizatorem Sympozjów tribologicznych pod nazwą „INSYCONT”. które odbywają się na AGH od 1984 i których było już 7, oraz jest także Przewodniczącym Konferencji pt."Mechanika w Medycynie” organizowane w Rzeszowie między innymi przez Politechnikę Rzeszowską.

Współpraca z uczelniami[edytuj | edytuj kod]

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

Pytko współpracował z wieloma naukowcami z następujących Politechnik: Rzeszowskiej, Lubelskiej, Krakowskiej, Świętokrzyskiej, Warszawskiej, Gdańskiej, Śląskiej, Częstochowskiej, Wrocławskiej, Poznańskiej, Zielonogórskiej i Szczecińskiej oraz Uniwersytetem Śląskim i Technologiczno-Humanistycznym w Radomiu. Współpraca obejmowała konsultacje i recenzje prac przed obronami prac doktorskich i habilitacyjnych.

Za granicą[edytuj | edytuj kod]

Rybiński Państwowy Uniwersytet Lotniczo-Technologiczny; Moskiewski Uniwersytet Transportu; Międzynarodowy Uniwersytet Lotniczy w Kijowie; Uniwersytet Techniczny w Koszycach (Słowacja), Rochester Institute of Technology w USA, Instytut Technologii i Studiów Wyższych w Monterrey – Meksyk; uniwersytet w Miszkolcu – Węgry; Uniwersytet Techniczny w Ostrawie – Czechy; Inst. Microtrib. Ohio – USA i inne.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Został wyróżniony odznaczeniami państwowymi i innymi jak: Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Brązowym Medalem Za zasługi dla obronności kraju, Odznakami „Zasłużony Opolszczyźnie”. „Zasłużony dla Ziemi Krakowskiej”. „Zasłużony w Rozwoju Województwa Katowickiego”. „Zasłużony za pracę społeczną dla Miasta Krakowa”.

Otrzymał: Honorowy Medal Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów, Medal „Za Zasłuhy o Rozvoj Vedy a Techniki” Zvaz Slovenskich Vedeckotechnickych Spolocnosti, Medal „50-lecia Politechniki Łódzkiej”. Medal Rektora „Za Zasługi dla AGH”. Złoty Medal 40-lecia Stowarzyszenia „SWAGH”. Medal Jubileuszowy „Za zasługi dla Rozwoju Stowarzyszenia SWAGH”. Medal Wydziału Metalurgii i Inżynierii Materiałowej „Za zasługi dla Wydziału”. otrzymał Honorową odznakę Politechniki Krakowskiej.

Prof. Stanisław Pytko jest pierwszym Honorowym Obywatelem Gminy Pacanów. 27 stycznia 2019 Rada Miejska w Pacanowie podjęła uchwałę o zmianie nazwy ulicy Bocznej Słupskiej na Profesora Stanisława Pytko[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Pytko : Nekrologi, nekrologi.net [dostęp 2018-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-24].
  2. Zmarł prof. Stanisław Pytko, agh.edu.pl [dostęp 2018-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-24].
  3. Uchwała nr V/34/19 Rady Miejskiej w Pacanowie z dnia 27 stycznia 2019 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy Bocznej Słupskiej w Pacanowie na ulicę Profesora Stanisława Pytko. W: http://edziennik.kielce.uw.gov.pl [on-line]. 30-01-2019. [dostęp 2019-01-31].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]