Stanisław Schayer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Schayer
Data i miejsce urodzenia 1899
Sędziszów
Data i miejsce śmierci 1941
Otwock
Zawód, zajęcie lingwista, indolog, filozof
Schayer St (1899-1941) (2).jpg

Stanisław Schayer (ur. 8 maja 1899 w Sędziszowie, zm. 1 grudnia 1941 w Otwocku)[1]językoznawca, indolog, filozof, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, założyciel (1932) i pierwszy dyrektor Instytutu Orientalistycznego UW[2][3],, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Towarzystwa Naukowego Warszawskiego[4].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1925-1928 profesor Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego w Warszawie[2]. Od 1930 roku profesor Uniwersytetu Warszawskiego, od 1932 dyrektor Instytutu Orientalistycznego UW. Jako filolog indyjski był uczniem Andrzeja Gawrońskiego[5], jako logik – Jana Łukasiewicza[6].

Wkład[edytuj | edytuj kod]

Przetłumaczył i wydał opatrzone komentarzem m.in. Pieśni Tabira Tagore (z bengalskiego, 1923) i Śakuntalę Kalidasy (z sanskrytu, 1924). Napisał historię literatury indyjskiej – pierwszą taką pracę w języku polskim niebędącą tłumaczeniem – która ukazała się jako część I tomu Wielkiej literatury powszechnej t I 1930. Był inicjatorem i współautorem książki Religie Wschodu (1938). Założył wychodzące w latach 1937-1939 pismo Polish Bulletin of Oriental Studies. Napisał Contributions to the Problem of Time in Indian Philosophy[7]. W latach 1932-1933 opublikował dwa artykuły na temat logiki indyjskiej, w których rozwijał analizę wprowadzoną przez Jana Łukasiewicza, argumentując, że logika Arystotelesa nie jest właściwym narzędziem badawczym przy opisie logiki indyjskiej.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia literatury indyjskiej, [w:] Wielka literatura powszechna, Wyd. Trzaska - Evert - Michalski, Warszawa, t. I, [1930]. Wypisy, t. VI, [1933].
  2. Schayer, Stanisław (1932), Studien zur indischen Logik. I. Der indische und der aristotelische Syllogismus. "Bulletin International de l’Academie Polonaise des Sciences et de Lettres, Classe de Philologie", Krakow, 1933 (4-6), s. 90-96. Przedruk [w:] Schayer (1988), 410-414. Tłum. angielskie: Joerg Tuske, [w:] Ganeri (2001), 93-101.
  3. Schayer, Stanisław (1933), Über die Methode der Nyāya-Forschung. [w:] O. Stein, W.Gambert, eds., Festschrift für Moritz Winternitz, p. 247-257, Leipzig. Przedruk [w:] Schayer (1988), 422-432.Tłum. angielskie: Joerg Tuske, [w:] Ganeri (2001), 102-109.
  4. Schayer, Stanisław (1988), O filozofowaniu Hindusów. Artykuły wybrane, red. Marek Mejor, PWN, Warszawa.

Literatura przedmiotu[edytuj | edytuj kod]

  • Kunst, Arnold (1957), Stanisław Schayer (8.V.1899 – 1.XII.1941) , "Rocznik Orientalistyczny", Tom XXI, 19–27.
  • Mejor, Marek (2003), Contribution of Polish Scholars to the Study of Indian Logic, "Journal of Indian Philosophy", vol. 31, No. 1–3, 9–20.
  • Bochenski, I. M. (1956). The History of Formal Logic", Freiburg. Przedruk rozdziału: "The Indian Variety of Logic", [w:] Ganeri (2001).
  • Stanisław Schayer: O filozofowaniu Hindusów. Artykuły wybrane. Marek Mejor (wybór i wstęp). Wyd. 1. Warszawa: PWN, 1998, seria: Polska Akademia Nauk. Komitet Nauk Orientalistycznych. ISBN 83-01-08657-2.
  • Ganeri, Jonardon (2001), Indian Logic: A Reader, Oxford University Press.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. data i miejsce urodzenia oraz pierwsza data śmierci za: Wielka Encyklopedia Powszechna PWN t. 10 Robi-Step. Inne źródło, Smolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, wspomnienie Juliusza Wiktora Gomulickiego na s. 148 i 156 podaje rok śmierci 1942. Miejsce śmierci oba źródła podają zgodnie.
  2. a b Smolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, wspomnienie Juliusza Wiktora Gomulickiego na s. 148 i 156
  3. strona Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz strona Katedry Azji Południowej Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego
  4. Oficjalna strona internetowa Towarzystwa Naukowego Warszawskiego
  5. Fedirko, Janusz. 2008. Fenomenalny Multilingwista Profesor Andrzej Gawroński (1885–1927). Alma Mater nr 2 (100), miesięcznik Uniwersytetu Jagiellońskiego http://web.archive.org/web/20110927162126/http://www3.uj.edu.pl/alma/alma/100/16.pdf
  6. http://web.archive.org/web/20070708153539/http://www1.uni-hamburg.de/syllogism/Texte/Schayer_1_extended_abstract.pdf Klaus Glashoff, Hamburg, Stanisław Schayer’s Method of Research on Nyāya, 10th December 2003, pobrane 2009.08.15
  7. Encyklopedia Internautica

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Glashoff, Klaus (2004), Stanisław Schayer’s Method of Research on Nyāya, "Journal of Indian Philosophy" 32, 295–319.
  2. Wilowski, Włodzimierz (1988), Stanisław Schayer, twórca polskiej szkoły studiów nad filozofią indyjską, "Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Wydział Filologiczno-Filozoficzny", 1988 (105), Poznań 1990, 62-68.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]