Stanisław Wyskota Zakrzewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stanisław Wyskota–Zakrzewski (Wyssogota), (ur. 1 marca 1902 w Pakości koło Inowrocławia, zm. 8 stycznia 1986 w Grimsby) – potomek Ignacego, prezydenta Warszawy z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego, major kawalerii Polskich Sił Zbrojnych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Skończył gimnazjum w Poznaniu, a podczas nauki udzielał się w niepodległościowej organizacji konspiracyjnej młodzieży[1]. W 1918 wstąpił do POW, brał udział w powstaniu wielkopolskim jako dowódca patrolu konnego w walkach o Kruszwicę i Strzelno[1]. Od maja 1919 roku służył w 2 pułku ułanów[1]. W czerwcu 1920 ukończył Wielkopolską Szkołę Oficerską z awansem na stopień podporucznika z dniem 1 lipca.

W wojnie 1920 roku brał udział jako dowódca plutonu zwiadowców konnych przy 15 pułku piechoty „Wilków”. Po wojnie w 1921[1] został przeniesiony na dowódcę szwadronu w 25 pułku Ułanów Wielkopolskich. W 1922 r. awansowany na stopień porucznika, a w 1925 w IX Brygadzie Kawalerii „Baranowicze” został oficerem sztabu[1] i następnie otrzymał przydział do 17 pułku Ułanów Wielkopolskich w Lesznie[1]. W 1934 roku ukończył w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu kurs dowódców szwadronów i został awansowany na rotmistrza[1]. Od 1936 dowodził szwadronem kawalerii KOP „Nowe Święciany”[1].

W kampanii 1939 roku był dowódcą szwadronu 13 pułku Ułanów Wileńskich. Ucieka z niewoli, w marcu 1940 przez Węgry przedostał się do Armii Polskiej we Francji. W kwietniu 1940 wyznaczony na zastępcę dowódcy formującego się dyonu rozpoznawczego Brygady Strzelców Karpackich. W maju 1943 awansowany do stopnia majora. 14 maja 1943 roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy pułku Ułanów Karpackich[2]. Pułkiem dowodził do 1947 roku[1]. Walczył w bitwie o Tobruk, bitwie pod Monte Cassino, w kampanii włoskiej.

Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych (pięciokrotnie), Medalem Niepodległości, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Wojska, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Srebrnym i Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę, Krzyżem Monte Cassino, awansowany do stopnia pułkownika[3]. W 2010 za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej pośmiertnie został wyróżniony Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta[4]. Z zagranicznych odznaczeń posiadał włoski Krzyż Wojenny za Męstwo Wojskowe, brytyjskie Order Wybitnej Służby, Gwiazdę 1939–1945, Gwiazdę Włoch, Gwiazdę Afryki, Medal Obrony i Medal Wojny 1939-45, a także Medal Zasługi Zakonu Maltańskiego[5].

Po wojnie osiedlił się w Anglii. Zmarł w szpitalu w Grimsby 8 stycznia 1986 r. Zgodnie z jego ostatnią wolą urnę z prochami sprowadzono do Polski i złożono w grobie matki Emilii Wyskota-Zakrzewskiej na cmentarzu przykościelnym w Kościeszkach.

18 czerwca 2010 roku nazwano Szkołę Podstawową w Rzeszynku imieniem Pułkownika.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i O kawalerii polskiej XX wieku s. 56
  2. Kronika 3 DSK 1943 ↓, s. 32.
  3. Tadeusz Jeziorowski: Order Wojenny Virtuti Militari. Katalog Zbiorów. Muzeum Narodowe w Poznaniu, 1993, s. 141.
  4. M.P. z 2010 r. nr 90, poz. 1044
  5. Paweł Politowski: Ostatnia droga płk Stanisława Wyskoty-Zakrzewskiego. W 25. rocznicę śmierci.. Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział Inowrocław Koło w Strzelnie. s. 4 (Fot. 2.). [dostęp 2019-01-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]