Stary kościół św. Anny w Eblągu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stary kościół św. Anny w Elblągu
kościół parafialny
Ilustracja
Widok kościoła w 1775 roku.
Państwo  Polska
Miejscowość Elbląg
Wyznanie protestanckie
Kościół ewangelicko-luterański
Imię św. Anna

Stary kościół św. Anny w Elblągu (niem. St. Annenkirche) – istniejący w latach 16191900 kościół w Elblągu.

Wybudowany w latach 1619-1621. Rozebrany w 1899 roku pod budowę nowego kościoła pod tym samym wezwaniem (obecnie również nieistniejący)[1]. Jednonawowy, z dwoma wieżyczkami-dzwonnicami na dachu. Był on kościołem parafialnym[potrzebny przypis].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1601 z powodu rozbudowy obwarowań Miasta Elbląga, zburzono kościół św. Jakuba. Groby z przykościelnego cmentarza przeniesiono na duży cmentarz przy kościele Bożego Ciała. Ponieważ w pobliżu nie było zbyt dużego kościoła aby przejął wiernych z rozebranego kościoła św. Jakuba (pobliska główna świątynia Nowego Miasta Elblągakościół Trzech Króli był już przepełniony), zdecydowano się na budowę nowego kościoła na wzgórzu, gdzie znajdował się cmentarz założony przez bractwo pogrzebowe św. Anny. Przełożeni bractwa zlecili w 1610 roku mistrzowi Wilhelmowi Pohlen zbudowanie niewielkiego kościoła z umieszczoną na dachu dzwonnicą. Ostatecznie budowę ukończono w 1621 roku[2].

Kościół znacznie ucierpiał w czasie wojen napoleońskich z powodu zubożenia ludności. W 1818 podczas ogromnej wichury pochyliła się jedna z wież, którą wyprostowano w 1821 roku – 200 rocznicy wybudowania kościoła. W 1832 roku odbudowano hełm na jednej z wież dzwonniczych, który uległ zniszczeniu w roku 1827. Całkowity remont świątynia przeszła w 1867 roku. W tym samym roku ufundowano 3 nowe dzwony[3].

Z biegiem lat, Elbląg rozbudowywał się i niewielki kościół św. Anny stał się zbyt mały dla rozrastającej się parafii. Pod koniec XIX wieku podjęto decyzję o budowie nowego kościoła. W 1899 roku rozebrano stary kościół i w tym samym miejscu w latach 19001901 zbudowano nową, imponującą pod względem rozmiarów neogotycką świątynię pod tym samym wezwaniem[4].

Organy[edytuj | edytuj kod]

W kościele św. Anny do 1640 znajdował się tylko pozytyw. W tym samym roku świątynia otrzymała nowe organy. Kolejny nowy instrument ufundowano w 1763 roku za przyczyną ówczesnego burmistrza Elbląga Carla Christiana Langego. Nowe organy kosztowały 2200 florenów. Dla nowego instrumentu w latach 17621763 zbudowano nowy chór muzyczny. Ze względu na pokrycie tak dużych wydatków parafii nie było stać zarządzono zbiórkę pieniężną w domach i opłatę od każdego pogrzebu na przykościelnym cmentarzu, na którym grały organy. Opłata wynosiła 1 florena i 6 srebrnych groszy[5]. Organy posiadały prawdopodobnie 18 głosów. W roku 1860 instrument ten został przebudowany przez firmę organmistrzowską braci Terletzkich[6].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. M. Józefczyk: Elbląg i okolice. s. 57, 58.
  2. Elbląg-historie mało znane (pol.). [dostęp 2012-04-19].
  3. M. Józefczyk: Elbląg 1772 – 1850 Kościoły chrześcijańskie na przełomie dwóch epok. Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej Bernardinum, 2000, s. 212 – 214.
  4. M. Józefczyk: Historia Elbląga Tom II część 2. Gdańsk: Marpress, 1997, s. 214.
  5. M. Józefczyk: Historia Elbląga Tom III część 1. Gdańsk: Marpress, 2000, s. 225, 273.
  6. W. Zawadzki: Historia Elbląga Tom III część 2. Gdańsk: Marpress, 2001, s. 208, 209.
  7. W. Łyjak: Komunikaty Mazursko-Warmińskie – Katalog reklamowy firmy organmistrzowskiej „August Terletzki” z Elbląga (1857-1908). Olsztyn: 1999, s. 51.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M. Józefczyk: Elbląg i okolice. s. 57, 58.
  2. M. Józefczyk: Elbląg 1772 – 1850 Kościoły chrześcijańskie na przełomie dwóch epok. Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej Bernardinum, s. 212, 213.
  3. W. Zawadzki: Historia Elbląga Tom III część 2. Gdańsk: Marpress, 2001, s. 208.
  4. W. Zawadzki: Historia Elbląga Tom III część 2. Gdańsk: Marpress, 2001, s. 208, 209.
  5. M. Józefczyk: Elbląg 1772 – 1850 Kościoły chrześcijańskie na przełomie dwóch epok. Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej Bernardinum, 2000, s. 213.
  6. W. Łyjak: Komunikaty Mazursko-Warmińskie – Katalog reklamowy firmy organmistrzowskiej „August Terletzki” z Elbląga (1857-1908). Olsztyn: 1999, s. 51.