Starzec cienisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Starzec cienisty
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj starzec
Gatunek starzec cienisty
Nazwa systematyczna
Senecio umbrosus Waldst. & Kit.[2]
Descr. Icon. Pl. Hung. 3: 232, t. 210. [1806-1812][3]

Starzec cienisty[4] (Senecio umbrosus Waldst. & Kit.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae Dumort.). Występuje w Europie Środkowej. W Polsce znany z jednego stanowiska w Tatrach Zachodnich (Szeroki Żleb)[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Pajęczynowato owłosiona. O wysokości do 180 cm. Pod ziemią grube kłącze[5].
Liście
Dolne liście łodygowe do 40 cm długości, eliptyczne lub jajowate, z oskrzydlonym ogonkiem. Liście ku górze coraz mniejsze i z coraz krótszymi ogonkami, te najwyższe siedzące i obejmujące łodygę sercowatą lub zaokrągloną nasadą[5]. Wszystkie są ząbkowane i na dolnej stronie rzadko, kędzierzwo owłosione, czasami nagie[6].
Kwiaty
Cytrynowożółte, zebrane w koszyczki o średnicy ok. 2,5 cm, te z kolei zebrane w podbaldach[5]. W koszyczku jest przeważnie 8 kwiatów języczkowatych. Listków okrywy 8-13[6].
Owoc
Owocki żeberkowane, do 3 mm długości, z białym puchem kielichowym[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września. Uprawiana w ogrodzie Tatrzańskiej Stacji Terenowej PAN w Zakopanem zakwita dopiero w trzecim roku. Liczba chromosomów 2n = 40[5].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin z kategorią EW (wymarły w warunkach naturalnych)[7]. Na polskiej czerwonej liście posiada kategorię REW (wymarły w stanie dzikim na obszarze Polski)[8].

Jedyne znane w Polsce stanowisko w Szerokim Żlebie nad Doliną Chochołowską było wybitnie zagrożone. Był to bowiem jeden tylko osobnik, na dokładkę zagłuszany przez rozrastające się młode świerki. Był obserwowany przez kilka lat. Kwitnął, ale nie zawiązywał owoców. Uznano, że jedynym sposobem na zachowanie tego gatunku w Polsce jest jego uprawa w ogrodzie Tatrzańskiej Stacji Terenowej PAN w Zakopanem, rozmnożenie i reintrodukcja[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-09-18].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-03-14].
  3. The International Plant Name Index. [dostęp 2017-03-14].
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. a b c d e f g Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  6. a b Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  7. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  8. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.