Stefan Gądzio

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Gądzio
„Kos”, „Bogumił”, „Marek”
Ilustracja
Stefan Gądzio
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 25 października 1900
Eufeminów
Data i miejsce śmierci sierpień 1945
Kielce
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
AK DYSK.png Armia Krajowa
Stanowiska Szef Oddziału VI Komendy Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Stefan Gądzio, ps. „Kos”, „Bogumił”, „Marek” (ur. 25 października 1900 we wsi Eufeminów, zm. w sierpniu 1945 w Kielcach) – major piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Walentego i Marianny Sętkowskiej. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, oficer służby stałej Wojska Polskiego w okresie II Rzeczypospolitej, uczestnik kampanii wrześniowej, żołnierz Armii Krajowej w czasie okupacji.

Służba w okresie międzywojennym[edytuj | edytuj kod]

W 1920 roku wziął udział w bitwie warszawskiej jako żołnierz 28 pułku Strzelców Kaniowskich. Po zakończeniu wojny z bolszewikami pozostał w macierzystym pułku jako podoficer zawodowy. W latach 1926–1928 był słuchaczem Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy. 15 sierpnia 1928 roku Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1928 roku i 14. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a Minister Spraw Wojskowych wcielił do 27 pułku piechoty w Częstochowie[1]. Na porucznika został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 32. lokatą w korpusie oficerów piechoty[2]. W 1934 roku pełnił służbę w pułku KOP „Głębokie”[3]. W 1935 roku ukończył kurs dowódców kompanii w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, a w następnym roku awansował na kapitana. W latach 1936–1939 pełnił służbę w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie na stanowisku wykładowcy wyszkolenia strzeleckiego i broni[4]. W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził kompanią asystencyjną 39 Dywizji Piechoty.

Służba w Armii Krajowej[edytuj | edytuj kod]

W okresie od 14 lutego 1941 do grudnia 1943 Stefan Gądzio był komendantem Obwodu Jędrzejów ZWZ-AK. Jego pierwszym ważniejszym rozporządzeniem było wydanie rozkazu do komendantów placówek z początku maja 1942 o utworzeniu oddziałów dywersyjnych. Z początkiem maja 1943 „Kos” awansował na stopień majora. W tym czasie wydał rozkaz likwidacji hitlerowskiego oprawcy Helmuta Kappa. Polecenie przekazano dwom grupom AK z terenu Jędrzejowa. Pierwszą z nich był patrol dywersyjny dowodzony przez Hieronima Piaseckiego, druga grupa składała się z trzech trzyosobowych sekcji likwidacyjnych. Rozkaz wykonano 31 maja 1943.

15 sierpnia 1943 mjr „Kos” wydał rozkaz niszczenia lub palenia młockarni przeznaczonych do szybkiego omłotu zboża. W lutym 1944 dowodził brawurową akcją odbicia pięciu żołnierzy AK z Gestapo w Jędrzejowie.

W 1944 został szefem Oddziału VI (Biuro Informacji i Propagandy) Komendy Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK.

Okoliczności śmierci[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 1945 został aresztowany przez UB i po brutalnym śledztwie zamordowany. Do dziś nie jest znane miejsce jego pochówku.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Ulica Stefana Gądzio-Kosa w Jedrzejowie

Na początku lat 90. XX wieku, ulicę Dolną w Jędrzejowie przemianowano na ulicę mjr. Stefana Gądzio „Kosa”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 15 sierpnia 1928 roku, s. 269, 278.
  2. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 116, 557.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 180.
  4. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, Biblioteka Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego tom 29, Fundacja CDCN, Kraków 2006, ​ISBN 978-83-7188-899-1​, s. 51, 453.
  5. a b Order Odrodzenia Polski dla mjr. Stefana Gądzio. prezydent.pl, 12 listopada 2009.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]