Stefan Zych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Zych
kapitan artylerii kapitan artylerii
Data i miejsce urodzenia 26 grudnia 1897
Przemyśl
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby 1914-1940
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pułk Piechoty
2 Pułk Artylerii Polowej
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka (Bitwa Warszawska)
II wojna światowa
Późniejsza praca urzędnik ministerstwa
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie)

Stefan Władysław Kazimierz Zych (ur. 26 grudnia 1897 w Przemyślu, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – polski urzędnik, kapitan w stanie spoczynku artylerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako syn Antoniego i Marii, z domu Sikocińska. Miał brata Jana. Ukończył pięć klas liceum we Lwowie, szóstą rozpoczął w Krakowie, lecz dalszą naukę przerwał wybuch I wojny światowej. Wstąpił do Legionów Polskich, służył w szeregach 3 pułku piechoty. Walczył na froncie karpackim, gdzie został ranny w nogę, następnie na froncie wołyńskim.

Po wojnie wstąpił do Wojska Polskiego. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości kończył Szkołę Podchorążych Artylerii w Poznaniu. Wziął udział w wojny polsko-bolszewickiej 1920 służąc w 2 pułku artylerii polowej, w tym w Bitwie Warszawskiej, za co został otrzymał dwukrotnie Krzyż Walecznych oraz Krzyż Niepodległości.

Po zakończeniu wojny zdał maturę i został skierowany na dwuletni kurs w Oficerskiej Szkole Topografów w Warszawie. Został awansowany do stopnia kapitana w korpusie oficerów artylerii ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 (w 1928 był zweryfikowany z lokatą 77, a w 1934 z lokatą 12). W 1928 był przydzielony do 10 oddziału służby uzbrojenia. W 1929, z uwagi na stan zdrowia pogorszony doświadczeniami wojennymi, został przeniesiony w stan spoczynku. Został zatrudniony w Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej. Był urzędnikiem Okręgu Korpusu I[1].

Po wybuchu II wojny światowej 1939 i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, został aresztowany przez Sowietów. Był przetrzymywany w obozie w Kozielsku. W tym czasie nadsyłał korespondencję do bliskich w Warszawie. Wiosną 1940 został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Został pochowany na terenie obecnego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu, gdzie w 1943 jego ciało zidentyfikowano podczas ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 949 (dosłownie opisane jako Wladislaw Zuch)[2]. Przy zwłokach Stefana Zycha zostały odnalezione prawo jazdy, dowód rejestracyjny, legitymacja oficerska, adres rodzinny Kalisz, ul, Łódzka 29, i inne dokumenty[3].

Jego żoną była Cecylia, z domu Puk (1896–1971, jej ojciec inż. Stanisław Puk posiadał firmę, która wybudowała Hotel Polonia w Warszawie), z którą miał syna Leszka (1928–2000) i córkę Marię. Podczas służby Stefana Zycha w Przemyślu, rodzina zamieszkiwała z nim w tym mieście, zaś po przejściu w stan spoczynku i podjęciu pracy w ministerstwie w Warszawie, Zychowie zamieszkali w kamienicy Puków przy ulicy Staszica 13. Leszek Zych był prezesem Kaliskiej Rodziny Katyńskiej; wraz z nim działała jego żona Gabriela Zych, która zginęła 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku, w drodze na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie do stopnia majora[4]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[5].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Polscy oficerowie i policjanci zamordowani przez NKWD i pochowani w Katyniu, Miednoje i w Charkowie oraz obywatele RP z tzw. Ukraińskiej Listy Katyńskiej – Z. katedrapolowa.pl. [dostęp 14 października 2010].
  2. Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 12 lipca 2014].
  3. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 187. ISBN 83-7001-294-9.
  4. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  5. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 12 lipca 2014].
  6. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 84)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]