Stefania Łącka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefania Łącka
Data i miejsce urodzenia 6 stycznia 1914
Wola Żelichowska
Data i miejsce śmierci 7 listopada 1946
Kraków
Miejsce spoczynku Gręboszów
Zawód, zajęcie dziennikarka
Narodowość polska
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Wydział polonistyka
Rodzice Antoni i Agnieszka

Stefania Łącka (ur. 6 stycznia 1914 w Woli Żelichowskiej, zm. 7 listopada 1946 w Krakowie) – redaktorka międzywojennego tygodnika diecezji tarnowskiej „Nasza Sprawa”, więźniarka obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Z wykształcenia była nauczycielką.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Stefania Łącka urodziła się w Woli Żelichowskiej[1]. Była córką Agnieszki i Antoniego Łąckich, małżeństwo posiadało jeszcze dwóch synów. Ojciec brał udział w I wojnie światowej, a zmarł 20 października 1921[2]. Naukę szkolną rozpoczęła Stefcia w dwuklasowej szkole w rodzinnej miejscowości. Siedmioklasową szkołę powszechną ukończyła w Dąbrowie Tarnowskiej. Od 1928 r. uczyła się w I Prywatnym Seminarium Nauczycielskim Żeńskim im. Bł. Kingi w Tarnowie. Działała w harcerstwie i Sodalicji Mariańskiej. W latach 1931-1932 prowadziła kronikę hufca żeńskiego (w szkole miał siedzibę), została hufcową sekretarką[3]. Była redaktorką szkolnego miesięcznika Złota Nić. Maturę zdała w 1933.

W latach 1933-1939 pracowała jako redaktorka tygodnika diecezji tarnowskiej „Nasza Sprawa”, w którym zatrudnił ją ks. Józef Chrząszcz. Redagowała również dodatek dla dzieci „Króluj nam Chryste”. W ramach zleconych obowiązków podróżowała po diecezji. Odwiedziła również Wilno, Rzym i Budapeszt.

Po wybuchu II wojny światowej wydawanie czasopisma zostało wstrzymane. Stefania przeszła do pracy w drukarni. Za udział w konspiracyjnej pracy Stefania Łącka wraz z redakcją została aresztowana i osadzona 16 kwietnia 1941 roku w więzieniu w Tarnowie. Po rocznym pobycie w więzieniu została wywieziona do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL-Auschwitz. Deportowana jednym z pierwszych transportów kobiet z Tarnowa i Krakowa w kwietniu 1942 roku. Nadano jej numer obozowy 6886. W sierpniu 1942 roku przeniesiona do sektora dla kobiet w nowo otwartym obozie Birkenau. Wiosną 1943 roku zachorowała na dur brzuszny. Po odzyskaniu zdrowia pracowała jako pielęgniarka. Znała język niemiecki, została sekretarką (niem. Schreiberin) bloku nr 23, ratując często życie współwięźniarek. Po ucieczce z ewakuowanego w styczniu 1945 r. obozu, Stefania Łącka powróciła do rodzinnego domu w lutym 1945 roku.

Spełniając swe marzenia rozpoczęła jesienią 1945 studia na wydziale polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Będąc na studiach zachorowała, co było skutkiem wyczerpania organizmu, jakiego doznała w czasie pobytu w niewoli.

Zmarła w szpitalu w Krakowie 7 listopada 1946 r. Cztery dni później odbył się pogrzeb[4]. Ciało spoczywa na cmentarzu parafialnym w Gręboszowie.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W wydaniu z 30 kwietnia 1974 r. Słowo Powszechne opublikowało tekst Anioł w pasiaku poetki Marii Kozaczkowej. Artykuł nie wywołał reakcji czytelników. Kolejne publikacje prasowe, autorstwa Heleny Noskowicz, pojawiły się w popołudniówce Echo Krakowa[5]. Artykuł Zasłużyła na pamięć wydrukowano 22 sierpnia 1978 r., a artykuł Wiele razy padło: zawdzięczam jej życie – 15 grudnia 1978 r.

17 maja 1981 r. odsłonięto w kościele parafialnym w Gręboszowie tablicę upamiętniającą Stefanię Łącką. Następnym krokiem do zapoznania społeczeństwa z postacią Stefanii Łąckiej było w 1993 nadanie jej imienia szkole w Gorzycach. Po reformie polskiego szkolnictwa z 1999 roku, kiedy szkołę podstawową w Woli Żelichowskiej przekształcono w publiczne gimnazjum, Stefania w rodzinnych okolicach stała się bardziej znana. Staraniem dyrektor publicznego gimnazjum w Woli Żelichowskiej 15 czerwca 2003 roku nadano mu imię Stefanii Łąckiej. W szkole, na piętrze na wprost schodów, widnieje tablica upamiętniająca Stefanię Łącką, odsłonięta w 1981 staraniem miejscowej społeczności.

W latach 2016-2018 powstał film dokumentalno-fabularyzowany Stefania Łącka. Serce w pasiaku w reżyserii Dawida Szpary. Prapremiera obrazu odbyła się w kinie Sokół w Dąbrowie Tarnowskiej dnia 29 września 2018[6][7].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kandydatka na ołtarze, tarnow.gosc.pl [dostęp 2018-05-01] (pol.).
  2. https://greboszow.diecezja.tarnow.pl/index.php/rozsawili-ziemi-grboszowsk/257-stefania-cka [dostęp 2018-05-01]
  3. Maria Żychowska, Harcerstwo tarnowskie w latach 1910-1975, Tarnów 1984, Wydział Kultury i Sztuki UM w Tarnowie, str. 126-128 [dostęp 2018-05-01] (pol.).
  4. Zarys biografii Stefanii Łąckiej, www.kurierdabrowski.pl [dostęp 2018-05-01] (pol.).
  5. Zamiast wstępu w: ks. Jan Marszałek, Bogu − Ojczyźnie − Człowiekowi : Stefania Łącka we wspomnieniach świadków jej życia i na tle jej własnych artykułów, korespondencji i zapisów, Tuchów 2003, ​ISBN 83-86744-89-9
  6. Film o Stefanii Łąckiej na ekranie kina Sokół/ [dostęp 2018-09-30].
  7. Prapremiera filmu Serce w pasiaku Stefania Łącka/ [dostęp 2018-09-30].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]