Stowarzyszenie Polaków Kiejdan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stowarzyszenie Polaków Kiejdan
Państwo  Litwa
Siedziba Ruokio 7-23
Akademia, LT-58341
Data założenia 2000
Rodzaj stowarzyszenia stowarzyszenie
Profil działalności Pielęgnowanie i utrzymywanie polskich tradycji narodowych, mowy i kultury.
Prezes Irena Duchowska
Członkowie sekretarz: Waleria Wansewicz
skarbnik: Danuta Kriszcziuniene
Nr rejestru PIC 931 496 821
Data rejestracji 2000
Powiązania Związek Polaków na Litwie
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Stowarzyszenie Polaków Kiejdan
Stowarzyszenie Polaków Kiejdan
Ziemia55°23′50″N 23°51′40″E/55,397222 23,861111
Strona internetowa

Stowarzyszenie Polaków Kiejdanlitewskie stowarzyszenie założone w 2000 roku, krzewiące polskie tradycje narodowe, mowę i kulturę.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Polacy zamieszkujący Żmudź i Litwę centralną – Laudę, krainę nad rzeką Lauda, w trójkącie między Kiejdanami, Poniewieżem i Szawlami, pielęgnują polskie tradycje, kulturę i mowę pomimo braku polskich szkół, Mszy św. w języku polskim, dziesiątków kilometrów między polskimi domami i oddalenia od ośrodków polskich. Mniejszość polska nie jest tu tak liczna jak choćby na Wileńszczyźnie, w rejonie kiejdańskim Polaków jest ponad pół tysiąca i stanowią jedynie 0,5 procenta mieszkańców[1][2].

Aktywiści polscy w 1994 roku rozpoczęli działalność w Kiejdanach zakładając Koło Związku Polaków na Litwie ZPL przy Oddziale Kowieńskim. Prezesem została Irena Duchowska poetka i nauczycielka fizyki w szkole średniej w Akademii, gdzie też mieszka[3]. Od 1996 roku koło działała jako Oddział ZPL „Lauda”. W 2000 roku zarejestrowano w samorządzie rejonu kiejdańskiego Stowarzyszenie Polaków Kiejdan (SPK). Prezesem została Irena Duchowska[1][2].

Cele[edytuj | edytuj kod]

Celem SPK jest zachowanie tradycji, kultury i mowy dla dzieci i wnuków. Głównym problemem, obok znacznych odległości dzielących Laudańczyków, jest brak polskiego szkolnictwa. Stowarzyszenie dużą wagę przywiązuje do kwestii oświaty i wychowania młodego pokolenia, pielęgnując pamięć i dumę ze swych polskich korzeni. W tym celu od roku 1994 w Akademii w Kiejdanach prowadzona jest Szkółka Języka Polskiego. Jej absolwenci często kontynuują naukę w języku polskim wybierając studiach w Polsce, lub pracując w polskich placówkach na Litwie[1][2].

Główne cele organizacji[1]:

  • Odrodzenie polskiej kultury narodowej.
  • Pielęgnowanie i utrzymywanie polskich tradycji narodowych, mowy i kultury.
  • Nawiązanie i umacnianie więzi kulturalnych z organizacjami polskimi Litwy i innych państw.
  • Utworzenie Domu Polskiego w Kiejdanach.
  • Rozwój placówek kulturalnych i oświatowych.
  • Praca w celu rozwoju społecznego, oświaty, ochrony zdrowia i sportu r. Kiejdańskiego.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Zespół „Issa”[edytuj | edytuj kod]

W 1998 roku powstał Polski Zespół Pieśni Ziemi Kiejdańskiej „Issa” – jedyny polski zespół na Żmudzi. Założycielką, prezesem i stałą opiekunką zespołu, a także aktorką tekstów jest Irena Duchowska[3]. Troska o zespół spoczywa na barkach Stowarzyszenia Polaków Kiejdan[4].

Pierwszym kierownikiem muzycznym zespołu była nauczycielka muzyki w Akademskiej Szkole Średniej Violeta Glembockaite. Później znany kompozytor Vaclovas Šablevičius, Zenonas Bernadišius, Aušra Kazlauskiene i inni. Od roku 2004 zespołem opiekuje się Waleria Wansewicz. Zespół śpiewa piosenki regionu Lauda. Zespół „Issa” ma już spory dorobek, brał udział w wielu festiwalach i koncertach na Litwie i Polsce[5].

Uniwersytet III Wieku[edytuj | edytuj kod]

W ramach Stowarzyszenia Polaków Kiejdan działa Uniwersytet III Wieku. Od 2009 roku organizowane są wykłady w Kiejdanach. W 2015 roku powstała filia w Kownie, której prezesem jest Franciszka Abramowicz, a od 2016 roku działa filia w Poniewieżu, której prezesem została Regina Czyrycka[6].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Stowarzyszenia Polaków Kiejdan organizuje Dni Kultury Polskiej na Laudzie i Żmudzi, Festyn Kultury Polskiej „Znad Issy” w Kiejdanach, Festiwal Kultury Polskiej w Poniewieżu, spotkania literackie, obchody Świąt Niepodległości RP, Konstytucji 3 Maja i spotkania okolicznościowe z rodakami[7][8][9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Stowarzyszenie. Stowarzyszenie Polaków Kiejdan. [dostęp 2019-07-04].
  2. a b c Polskie serca biją w litewskiej Laudzie. Nowy Dziennik Polish Weekly News. [dostęp 2019-07-04].
  3. a b Arena 2012 ↓, s. 15.
  4. Zespół „Issa”. Stowarzyszenie Polaków Kiejdan. [dostęp 2019-07-04].
  5. Duchowska 2012 ↓, s. 16.
  6. Uniwersytet III Wieku. Stowarzyszenie Polaków Kiejdan. [dostęp 2019-07-04].
  7. Duchowska 2012 ↓, s. 16–19.
  8. Dni Kultury Polskiej na Laudzie i Żmudzi. Wilnoteka. [dostęp 2019-07-05].
  9. Dni kultury Polskiej na Żmudzi. ZWROT Miesięcznik Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej. [dostęp 2019-07-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Irena Duchowska. „ARENA Pismo Międzynarodowego Stowarzyszenia Polskich Dziennikarzy, Pisarzy i Artystów Kraków-Malmö”, s. 15, 2012. 
  • Irena Duchowska. Na Laudzie litewskiej. „ARENA Pismo Międzynarodowego Stowarzyszenia Polskich Dziennikarzy, Pisarzy i Artystów Kraków-Malmö”, s. 16–19, 2012.