Strażnica WOP Sokółka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Strażnica WOP Kuźnica)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Kuźnica/Chreptowce/Sokółka
Strażnica SG w Sokółce
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Tradycje
Rodowód 128 strażnica WOP Kuźnica
Placówka WOP Kuźnica
Kontynuacja GPK SG w Kuźnicy
Organizacja
Dyslokacja Kuźnica;
Chreptowce;
ul. Marcelego Nowotki 35,
ul. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego 35
16-100 Sokółka
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 27 komenda odcinka
15 batalion OP
223 batalion WOP
22 Brygada WOP
22 Oddział WOP
P-M Brygada WOP
Podlaski Oddział SG
Dysl wop 1945 6.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Kuźnica/Chreptowce/Sokółka – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-radzieckiej.

Strażnica Straży Granicznej w Sokółce – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej pełniący służbę graniczną z Republiką Białorusi.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 27 komendy odcinka jako 128 strażnica WOP (Kuźnica)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

24 kwietnia 1948 roku w miejsce komendantur odcinków zorganizowano bataliony ochrony pogranicza. Strażnica weszła w skład samodzielnego batalionu Ochrony Pogranicza nr 15.

1 stycznia 1951 roku 128 strażnica WOP stacjonowała w Chreptowcach. Wiosną 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica otrzymała numer 122[3].

15 listopada 1955 roku zlikwidowano sztab batalionu[b]. Strażnica podporządkowana została bezpośrednio pod sztab 22 Brygady WOP. W sztabie brygady wprowadzono stanowiska nieetatowych oficerów kierunkowych odpowiedzialnych za służbę graniczną strażnic [4].

W lipcu 1956 roku rozwiązano strażnicę [4]. W jej miejsce zorganizowano placówkę graniczną WOP kategorii „A” Kuźnica.

W 1964 roku w Kuźnicy stacjonowała placówka WOP nr 4 22 Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza[5].

W 1976 roku, w strukturze Podlasko-Mazurskiej Brygady WOP, odtworzono strażnicę w Kuźnicy[6].

W związku z uzyskaniem lepszych warunków lokalowych, w 1981 roku zmieniono miejsce dyslokacji strażnicy WOP w Kuźnicy na Sokółka ul. Marcelego Nowotki 35 (obecnie ulica gen. Jana Henryka Dąbrowskiego)[c].

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica w strażnica w Sokółce weszła w podporządkowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej[7] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Sokółce[8].

W 1995 roku na stan etatowy 24 funkcjonariuszy SG, stan ewidencyjny wynosił 17 osób[9].

W ramach reorganizacji struktur Straży Granicznej związanej z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku Strażnica SG w Sokółce została rozformowana i ochraniany odcinek wraz z obsadą etatową przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kuźnicy (GPK SG w Kuźnicy)[d][10][11].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Strażnica WOP Kuźnica faktyczną ochronę granicy rozpoczęła w czerwcu 1946 roku[12].

W sierpniu 1956 roku Placówkę WOP Kuźnica kategorii „A” swoim zasięgiem obejmowała powiat sokólski[4].

W 1960 roku 4 placówka WOP Kuźnica ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 37 km:

Straż Graniczna:
W 2002 roku po stronie białoruskiej na długości 157 km ochraniał granicę Grodzieński Oddział Wojsk Pogranicznych[13].

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1990 – 19 grudnia, Dowódca Brygady płk dypl. Józef Kosno za zajęcie III miejsca we współzawodnictwie o tytuł „Przodującego pododdziału” wyróżnił w grupie pododdziałów granicznych strażnicę w Sokółce dowodzoną przez mjr Bonifacego Skoniecznego[8].
  • 1999 – luty, strażnica otrzymała na wyposażenie samochody osobowo-terenowe Land Rower[14], motocykle marki KTM i czterokołowe typu TRX marki Honda[15].

Sąsiednie strażnice[edytuj | edytuj kod]

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Załuski[3]
  • por. Bronisław Mycka (był w 1956)[19]
  • mjr Bonifacy Skonieczny (01.08.1980[20]–był 01.01.1991[21])

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG/mjr SG Jan Słabek (16.05.1991[22]–był w 2000[23])
  • Grzegorz Biziuk (do 01.01.2003) – do rozformowania[24].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Rozkaz dowódcy WOP nr 049 z 27.10 1955 roku (Historia BOWOP ↓, s. 114-134).
  3. Zarządzenie organizacyjne dowódcy WOP nr 010/org. z 13.02.1981 roku.
  4. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. a b Historia BOWOP ↓, s. 34-38.
  4. a b c Historia BOWOP ↓, s. 114-134.
  5. Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  6. Jackiewicz 1998 ↓, s. 97.
  7. Łach 2013 ↓, s. 290.
  8. a b Szczepański 2000 ↓, s. 9.
  9. Nikołajuk 2011 ↓, s. 138.
  10. Nikołajuk 2011 ↓, s. 152.
  11. a b muzeumsg ↓.
  12. Historia BOWOP ↓, s. 8.
  13. a b Szczepański 2000 ↓, s. 106.
  14. Szczepański 2000 ↓, s. 86.
  15. Szczepański 2000 ↓, s. 87.
  16. Szczepański 2000 ↓, s. 14.
  17. Szczepański 2000 ↓, s. 48.
  18. Szczepański 2000 ↓, s. 65.
  19. Historia BOWOP ↓, s. 135.
  20. Bonifacy Skonieczny (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2020-01-30].
  21. Nikołajuk 2014 ↓, s. 78–79,94.
  22. Nikołajuk 2011 ↓, s. 166.
  23. Szczepański 2000 ↓, s. 96.
  24. Ewa Gajewska: Nowy Komendant Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej (pol.). strazgraniczna.pl, 2016-06-16. [dostęp 2020-03-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Jan Nikołajuk: Podlaski Oddział Straży Granicznej im. gen. dyw Henryka Minkiewicza w Białymstoku. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom I. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Kajetan Szczepański: Kronika Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej 15 maja 1990–2000. Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa, 2000, s. 1–106.
  • Jan Nikołajuk: Reorganizacja formacji granicznej na przykładzie oddziału w Białymstoku. W: Biuletyn 3/2014. T. Z historii Ochrony Granic. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2014, s. 73–96. ISSN 1429-2505. (pol.)
  • Wydział Prezydialny Wydział Prezydialny Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej: Straż Graniczna od 1991 – Podlaski Oddział Straży Granicznej (pol.). W: Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa [on-line]. muzeumsg.pl. [dostęp 2020-01-27].
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
  • ASGr.Historia Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza. Białystok 1960