Sufczyce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sufczyce
wieś
Ilustracja
Sufczyce na austro-węgierskiej mapie wojskowej Galicji Zachodniej (1801-1804)
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat staszowski
Gmina Oleśnica
Wysokość 152-189 m n.p.m.
Liczba ludności (2014) 268
Strefa numeracyjna 41
Kod pocztowy 28-220[1]
Tablice rejestracyjne TSZ
SIMC 0257443
Położenie na mapie gminy Oleśnica
Mapa lokalizacyjna gminy Oleśnica
Sufczyce
Sufczyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sufczyce
Sufczyce
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Sufczyce
Sufczyce
Położenie na mapie powiatu staszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu staszowskiego
Sufczyce
Sufczyce
Ziemia50°28′08″N 21°04′38″E/50,468889 21,077222

Sufczyce – wieś sołecka[2] w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Oleśnica[3][4].

Wieś w powiecie wiślickim województwa sandomierskiego w latach 70-tych XVI wieku należała do wojewody krakowskiego Piotra Zborowskiego. [5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Części miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Integralne części miejscowości: Sufczyce[6]
Identyfikator miejscowości Nazwa miejscowości Rodzaj miejscowości
0257450 Budy część miejscowości
0257466 Krupice część miejscowości
0257472 Pod Górkami część miejscowości

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Wieś Sufczyce położona jest w obrębie Działów Połanieckich, subregionu Niecki Nidziańskiej, nad terasą zalewową rzeki Wschodniej. Obszar ten zbudowany jest głównie z mioceńskich iłów, gipsów i piasków, pokrytych częściowo utworami czwartorzędowymi. Przeważają tu lekkie gleby bielicowe[7][8]. Przez wieś przepływa potok Młynkówka (Pobocznica).

Archeologia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Sufczyc zlokalizowanych jest kilka stanowisk archeologicznych datowanych od okresu neolitu po średniowiecze. W późnej epoce brązu i wczesnej epoce żelaza teren pokrywający się z obszarem dzisiejszej wsi zajmowała osada ludności grupy tarnobrzeskiej kultury łużyckiej[9][10]. Układ dzisiejszej wsi jest przykładem średniowiecznej ulicówki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś poświadczona źródłowo od XV w. W 1466 r. przypadła w udziale kasztelanowi sądeckiemu i staroście generalnemu ruskiemu Andrzejowi Oleśnickiemu herbu Dębno[11][12]. Po śmierci Andrzeja w 1492 r. najprawdopodobniej przypadły wraz Oleśnicą i okolicznymi wsiami jego bratankowi, wojewodzie lubelskiemu Janowi Oleśnickiemu (Bochotnickiemu) herbu Dębno[13]. W dokumentach wieś występuje pod nazwami: Suchczicze, Suchczyce, Suszczyce, Sufcice, jako należąca do dóbr oleśnickich. W 1827 r. we wsi było 35 domów i 296 mieszkańców[14]. Do 13 stycznia 1870 Sufczyce były siedzibą gminy wiejskiej. Po utracie praw miejskich przez Oleśnicę w 1869 r., gminy połączono tworząc gminę Oleśnica[15]. Od listopada 1888 r. do września 1889 r. w dworze w Oleśnicy, stanowiącym własność Zaborowskich, pracował jako guwerner dzieci Gustawa Zaborowskiego Stefan Żeromski. Żeromski w "Dziennikach" tak opisywał pierwszą wizytę w Sufczycach: "Drogi równo ujeżdżone, przepyszne. Mijaliśmy wieś Suchcice, wieś ogromną dobrze zabudowaną, bogatą. Wszystkie chałupy słomą kryte a jednak obszerne i mające często kształt dworków. Szyby w oknach duże, kominy murowane, ściany bielone..."[16].

W czasie II wojny światowej okolice wsi były miejscem aktywnych działań Batalionów Chłopskich[17][18]. 4 sierpnia 1944 r. wieś zajęły wojska 1. Frontu Ukraińskiego nacierające z rejonu Połańca w kierunku Grzybowa, Stopnicy i Pacanowa[19][20]. 10 sierpnia na Budach ulokowano sztab 289. pułku 97. dywizji strzelców gwardii, broniącego rubieży Strzelce-Kępie[21]. Do końca sierpnia 1944 r. okolice były polem zaciętych walk o utrzymanie przyczółka baranowsko-sandomierskiego[22][23].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Figura Chrystusa Frasobliwego z 1832 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 20.04.2015].
  2. Jednostki pomocnicze gminy Oleśnica. Urząd Gminy Oleśnica. [dostęp 20.04.2015].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 20.04.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 20.04.2015]. 
  5. Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 109.
  6. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych: Urzędowy wykaz nazw miejscowości (2012,2015) (pol.). Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls) opublikowany [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2017-09-06].
  7. Jan Flis. Szkic fizyczno-geograficzny Niecki Nidziańskiej. „Czasopismo Geograficzne”. 27, s. 123-159, 1956. 
  8. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: 2000, s. 51.
  9. Agnieszka Klimek, Łukasz Oleszczak, Zbigniew Robak. Forschungen an der Fundstelle der Lausitzer Kultur in Sufczyce, Fst. 8, Kr. Staszów, im Jahre 2005. „Recherches Archéologiques”. Series Nova 1, s. 141-156, 2009. ISSN – 3285 0137 – 3285. 
  10. Karol Dzięgielewski, Piotr Godlewski: Wschodnie oddziaływania kulturowe na terytorium zachodniej Małopolski we wczesnej epoce żelaza - źródła i interpretacje. [w:] S. Czopek (red.): Tarnobrzeska kultura łużycka - źródła i interpretacje. Rzeszów: 2009, s. 191-225. ISBN 978-83-7667-012-6.
  11. nina.gov.pl: Andrzej h. Dębno Oleśnicki (pol.). www.ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2018-01-12].
  12. AGAD: dok. perg. 6681 (z r. 1466 – podział dóbr Oleśnickich).
  13. l, Jan Oleśnicki, www.ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2018-01-12] (pol.).
  14. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom IX. Warszawa: Nakładem Wł. Walewskiego, 1890, s. 556.
  15. Postanowienie z 7 (19) listopada 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 425)
  16. Janusz Kędracki: Jak chłop z Sufczyc wyniósł na plecach Żeromskiego na brzeg (pol.). Gazeta.pl. [dostęp 2015-04-08].
  17. Bogdan Hillebrandt: Partyzantka na Kielecczyźnie 1939 - 1945. Warszawa: 1967.
  18. Piotr Pawlina: Podziemni żołnierze wolności. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1973, s. 395-398.
  19. От Советского информбюро (ros.). День Победы. 70 лет. [dostęp 2015-04-11].
  20. Иван Степанович Конев: Записки командующего фронтом. Москва: Наука, 1972.
  21. Юрий Андреевич Науменко: Шагай, пехота!. Москва: Воениздат, 1989.
  22. Алексей Семенович Жадов: Четыре года войны. Москва: Воениздат, 1978.
  23. Василий Иванович Зайцев: Гвардейская танковая. Свердловск: Сред.-Урал. кн. изд-во, 1989, s. 17. ISBN 5-7529-0110-3.