Superintendenci austriaccy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Superintendenci Kościołów Ewangelickich Augsburskiego i Helweckiego Wyznania w Austrii – powoływani na urząd superintendenta duchowni luterańscy (od 1783 roku) i reformowani (od 1784 roku) w Kościołach Ewangelickich Augsburskiego oraz Helweckiego Wyznania, do 1918 na terytorium tzw. Przedlitawii w monarchii Habsburgów, od 1806 Cesarstwie Austrii, od 1867 Austro-Węgrzech, a po jej upadku w funkcjonujących w Republice Austrii Kościele Ewangelickim Augsburskiego Wyznania i Kościele Ewangelickim Helweckiego Wyznania.

Kościół Ewangelicki Augsburskiego Wyznania[edytuj | edytuj kod]

Wiedeń[edytuj | edytuj kod]

Do roku 1947 superintendentura obejmowała Wiedeń, Dolną Austrię, Styrię i Karyntię, od 1947 tylko Wiedeń i częściowo przyległy obszar Dolnej Austrii.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Johann Georg Fock 1783–1796
Johann Joachim Susemihl 1796–1797
Johann Samuel Kaltenstein 1797–1805
Johann Wächter 1806–1827
Christian Heyser 1834–1839
Ernst Pauer 1845–1861
Andreas von Gunesch 1862–1875
Karl Bauer 1877–1895
Josef Winkler 1895–1903
Carl Lichtenstettiner 1905–1928
Johannes Heinzelmann 1928–1945
Georg Traar 1947–1972
Erich Wilhelm 1972–1982
Werner Horn 1982–2003
Hansjörg Lein 2004–

Górna Austria[edytuj | edytuj kod]

Do 1966 do superintendentury należały Górna Austria, Salzburg i Tyrol, później tylko Górna Austria.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Johann Christian Thielisch 1783–1827
Johann Steller 1832–1854
Johann Theodor Wehrenfennig 1855–1856
Erich Martin Sääf 1857–1880
Jakob Ernst Koch 1880–1907
Friedrich Koch 1908–1920
Jakob Ernst Koch 1921–1936
Hans Eder 1937–1940
Wilhelm Mensing-Braun 1941–1966
Leopold Temmel 1966–1980
Herwig Karzel 1980–1990
Hansjörg Eichmeyer 1990–2005
Gerold Lehner 2005–

Czechy[edytuj | edytuj kod]

W 1900 superintendentura została podzielona na Czechy Zachodnie i Wschodnie. Przestały one istnieć wraz z upadkiem Austro-Węgier.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Jan Láho 1784–1785
Jan Barott 1785
Štěpán Leška 1786–1798
Johann Christoph Friedrich Götschel 1798–1799
Karl Franz Hoenicka 1800–1807
Michael Gottlieb Seihm 1807–1828
Josef Krejčí 1829–1844
Heřman Kryštůfek 1845–1863
Jakub Beneš 1863–1873
Daniel Bohumil Molnár 1873–1889
Adam Ithamar Marian Koch 1890–1900

Czechy Zachodnie[edytuj | edytuj kod]

W 1900 superintendentura Czech została podzielona na część zachodnią i wschodnią[1]. Obie przestały istnieć wraz z upadkiem Austro-Węgier w 1918.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Albert Gummi 1902–1918

Czechy Wschodnie[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Karel Eduard z Lány 1902–1903
Jan Jakub Kučera 1903–1905
František Trnka 1905–1917
Ferdinand Hresja 1917–1918

[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura powstała w 1869 i przestała istnieć wraz z upadkiem Austro-Węgier w 1918.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Traugott Alberti 1870–1914
Emil Hildemann 1914–1918

Morawy i Śląsk[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura do 1804 obejmowała również Galicję. Przestała istnieć wraz z upadkiem Austro-Węgier.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Jan Traugott Bartelmus 1784-1809
Johann Georg Schmitz 1810-1825
Andrzej Paulini 1825-1829
Johann Georg Lumnitzer 1830-1863
Karl Samuel Schneider 1864-1882
Theodor Karl Haase 1882-1909
Andrzej Krzywoń 1909-1911
Andrzej Glajcar 1912-1918
Martin Theodor Haase (superintendent-elekt) 1918

Galicja i Bukowina[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura Galicji i Bukowiny powstała po podzieleniu morawsko-śląsko-galicyjskiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości superintendentura została przekształcona w 1920 w samodzielny Kościół Ewangelicki Augsburskiego i Helweckiego Wyznania w Małopolsce.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Joseph Paulini 1804–1806
Samuel Bredetzky 1806–1812
Johann Samuel Fuchs 1813–1817
Friedrich Wilhelm Stockmann 1817–1831
Adolf Theodor Haase 1833–1870
Jacob Hönel 1871–1885
Carl Gustav Zipser 1886–1896
Hermann Hans Georg Fritsche 1897–1924
Theodor Zöckler 1924–1939[2]

Burgenland[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura powstała w 1924.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Theophil Beyer 1924–1940
Gustav Albert Dörnhöfer 1940–1962
Hans Gamauf 1962–1975
Gustav Reingrabner 1975–1994
Gertraud Knoll 1994–2002
Manfred Koch 2003–

Karyntia i Wschodni Tyrol[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura powstała w 1947.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Fritz Zerbst 1947–1956
Gerhard Glawischnig 1956–1968
Paul Pellar 1968–1988
Herwig Sturm 1988–1996
Joachim Rathke 1996–2001
Manfred Sauer 2002–

Dolna Austria[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura powstała w 1947.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Fritz Heinzelmann 1947–1954
Valentin Schmidt 1954–1962
Friedrich Mauer 1962–1972
Heinz Schaefer 1972–1977
Hellmut Santer 1977–1998
Paul Weiland 1998–

Salzburg i Tyrol[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura powstała w 1966.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Emil Sturm 1966–1980
Wolfgang Schmidt 1981–1995
Luise Müller 1995–2012
Olivier Dantine 2012–

Styria[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura powstała w 1947.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Leopold Achberger 1947–1969
Martin Kirchschlager 1969–1976
Dieter Knall 1976–1983
Günter Matthias Rech 1983–1987
Ernst-Christian Gerhold 1987–1999
Hermann Miklas 1999–

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

W 1949 powstał urząd biskupa.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Gerhard May 1949–1968
Oskar Sakrausky 1968–1983
Dieter Knall 1983–1995
Herwig Sturm 1995–2007
Michael Bünker 2008–

Kościół Ewangelicki Helweckiego Wyznania[edytuj | edytuj kod]

Austria[edytuj | edytuj kod]

Obecnie Kościół ten składa się z jednej superintendentury obejmującej całe państwo, w tym mieszane zbory luterańsko-reformowane Vorarlbergu.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Carl Wilhelm Hilchenbach 1785–1816
Justus Hausknecht 1818–1834
Gottfried Franz 1834–1873
Erhard Buschbeck 1875–1882
Friedrich Otto Schack 1883–1922
Gustav Zwernemann 1925–1946
Johann Karl Egli 1947–1952
Hermann Noltensmeier 1952–1954
Volkmar Rogler 1955–1968
Imre Gyenge 1968–1986
Peter Karner 1986–2004
Wolfram Neumann 2004–2007
Thomas Hennefeld 2007–

Czechy[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura przestała istnieć wraz z upadkiem Austro-Węgier.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Ferenc Kovács 1784–1788
Samuel Szücs 1788–1798
György Fazekas 1798–1810
Lázsló Baka 1810–1820
Matěj Kubeš 1820–1855
František Filipi 1857–1861
Jan Veselý 1863–1889
Justus Emanuel Szalatnay 1889–1910
Čeněk Dušek 1910–1918

Morawy[edytuj | edytuj kod]

Superintendentura przestała istnieć wraz z upadkiem Austro-Węgier.

Imię i nazwisko Lata urzędowania
Michal Blažek 1796–1809
Jiří Opočenský 1829–1842
Samuel von Nagy 1842–1863
Jan Beneš 1863–1883
Josef Totušek 1884–1899
Ferdinand Císař 1899–1918

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Evangelisch-lutherische Gemeinden in Böhmen, Mähren und Schlesien von 1781 bis 1918 (niem.)
  2. Artur Bachmann: Persönlichkeiten der galiziendeutschen Geschichte (niem.). W: Hilfskomitee der Galiziendeutschen e.V. [on-line]. [dostęp 2013-10-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]