Szczepanów (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie małopolskim. Zobacz też: inne miejscowości noszące tę nazwę.
Artykuł 50°00′19″N 20°39′20″E
- błąd 39 m
WD 50°0'19.01"N, 20°39'20.02"E, 50°0'18.72"N, 20°39'16.09"E
- błąd 1 m
Odległość 0 m
Szczepanów
wieś
Ilustracja
Bazylika św. Marii Magdaleny i św. Stanisława w Szczepanowie
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat brzeski
Gmina Brzesko
Sołectwo Szczepanów
Strefa numeracyjna 14
Kod pocztowy 32-823
Tablice rejestracyjne KBR
SIMC 0814412
Położenie na mapie gminy Brzesko
Mapa lokalizacyjna gminy Brzesko
Szczepanów
Szczepanów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szczepanów
Szczepanów
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Szczepanów
Szczepanów
Położenie na mapie powiatu brzeskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu brzeskiego
Szczepanów
Szczepanów
Ziemia50°00′19″N 20°39′20″E/50,005278 20,655556
Kościół cmentarny pw. św. Stanisława BM

Szczepanówwieś w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko.

Szczepanów to według tradycji hagiograficznej miejsce urodzenia św. Stanisława Biskupa i Męczennika. W latach 1761–1850 miejscowość posiadała prawa miejskie. W latach 1973–1976 wieś była siedzibą gminy Szczepanów, a w latach 1975–1998 leżała w województwie tarnowskim.

Integralne części miejscowości: Januszów, Kocień, Koło Cegielni, Podlesie, Skotnik[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[2]

Kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny wraz z ogrodzeniem[edytuj | edytuj kod]

Kościół wzmiankowany w połowie XIII w. przez Wincentego z Kielczy, autora Żywota św. Stanisława. Początkowo drewniany, fundacji m.in. biskupa krakowskiego Iwona Odrowąża. W 1470 r. na jego miejscu wzniesiony został przez Jana Długosza kościół murowany. W latach 1911–1914 kościół św. Marii Magdaleny rozbudowano[3]. Autorem projektu architektonicznego był Jan Sas-Zubrzycki. Nowy kościół wybudowany jest w stylu neogotyckim, murowany, nie tynkowany, o charakterze bazylikowym. Od frontu wznosi się wysoka pięciokondygnacyjna wieża. Od południa i wschodu zachowało się gotyckie ogrodzenie, nadmurowane w epoce baroku z bramką, schodami i posągami świętych z XVIII wieku (św. Wojciecha i św. Stanisława)[4].

Kościół cmentarny pw. św. Stanisława wraz z dzwonnicą[edytuj | edytuj kod]

W 1781 r. Stanisław Lubomirski ufundował kościół murowany św. Stanisława na miejscu, gdzie według tradycji stał dom Wielisława i Bogny (jest to jedna z wersji imion legendarnych rodziców św. Stanisława), a od XVI w. wznosił się drewniany kościółek.

Prezbiterium prostokątne, z wydzielonym od wschodu piętrowym przedsionkiem. Szersza nawa kwadratowa. Sufity z fasetą. W nawie podziały ramowe. W rozczłonkowaniu fasady zachodniej motyw rzymskiego łuku triumfalnego; trójpolowa, podzielona pilastrami i belkowaniem, zwieńczona attyką. W polu środkowym szerszym, lekko wysuniętym i zaakcentowanym trójkątnym przyczółkiem, arkadka półkolista, w której marmurowy portal z herbem Śreniawa, w polach bocznych ślepe okna i tablice z napisem dotyczącym fundacji kościoła z 1781 r. w miejsce dawnego z 1511. Na attyce nasadnik z krzyżem i cztery kamienne wazony. Fasada wschodnia o trzech kondygnacjach okien. Okna w elewacjach bocznych półkoliste. Ołtarze murowane, późnobarokowe z XVIII w. W głównym obraz św. Stanisława bpa z fundatorami i herbem Dębno z początku XVI w. oraz predella ze sceną kanonizacji i świętymi z XV wieku. Prospekt organowy klasycystyczny, w nim organy z tegoż okresu o trakturze mechanicznej, zrekonstruowane w 1993 roku. Dwa obrazki ośmioboczne z XVI w. Obrazy ze scenami z życia świętego – barokowe z XVIII wieku. Dwa portrety fundatorów z XVIII wieku[5].

Kaplica narodzenia św. Stanisława wraz ze studnią[edytuj | edytuj kod]

Kaplica narodzenia św. Stanisława, po lewej stronie kolumna z figurą świętego, w głębi kościół cmentarny

W 1861 na miejscu, gdzie według tradycji urodził się św. Stanisław, ks. Wojciech Bobek (ówczesny proboszcz) wybudował murowaną kaplicę neogotycką. Powstała ona w miejscu kaplicy drewnianej, pochodzącej z 1596 r., która uległa zniszczeniu w 1780.

Budowla z 1861 r. jest prostokątna, trójbocznie zamknięta, przykryta dachem siodłowym, na którym znajduje się wieżyczka z sygnaturką. Wewnątrz kaplicy, w ołtarzu, widnieje obraz, pochodzący z XIX w., będący kopią obrazu z 1520 roku. Przedstawia on scenę narodzenia i chrztu św. Stanisława. Ozdobiony jest drewnianą ramą o tematyce roślinnej. Ołtarz wsparty jest o pień drzewa dębowego, pod którym według legendy miał narodzić się św. Stanisław: Bogna, wracając z pola, urodziła Go pod tym drzewem i obmyła w pobliskim źródełku[6].

Cmentarz wojenny nr 273[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej, na którym spoczywa 122 żołnierzy armii austro-węgierskiej oraz rosyjskiej.

Organizacje[edytuj | edytuj kod]

Świątynia katolicka została wzniesiona prawdopodobnie w XI wieku. Przekazy źródłowe z XIII w. przypisują fundację pierwszego kościoła św. Stanisławowi Biskupowi; pierwsza wzmianka ok. 1230 roku. W 1938 r. wyłączono Rysie, 1951 Buczę, tworząc tam parafie. Szpital istniał w 1754, szkoła w 1596 roku. W I poł. XI w. według legendy urodził się tu św. Stanisław Bp (zm. 11 IV 1079).

  • Ochotnicza Straż Pożarna w Szczepanowie

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

  • Biblioteka Publiczna w Szczepanowie
  • boisko sportowe
  • Szczepanowska Grupa Rekonstrukcyjna „Woje Świętego Stanisława”

Szkoły[edytuj | edytuj kod]

  • Przedszkole Publiczne w Szczepanowie
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Szczepanowie im. Bohaterów Westerplatte

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]