Tadeusz Bujnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Bujnicki
Data i miejsce urodzenia 14 lutego 1933
Wilno
prof. dr hab.
Specjalność: Literaturoznawstwo
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Doktorat 1964
Uniwersytet Jagielloński
Habilitacja 1973
Uniwersytet Jagielloński
Profesura 1991
Nauczyciel akademicki
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu „Za Zasługi dla Litwy”
Nagroda im. Algisa Kaledy

Tadeusz Bujnicki (ur. 14 lutego 1933 w Wilnie) – literaturoznawca, nauczyciel akademicki, profesor zwyczajny, pracownik naukowy Uniwersytetu Jagiellońskiego (w l. 1955–1973 oraz 1986–2003), Uniwersytetu Śląskiego (w l. 1973–1986), Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie (w l. 1996–1999) a także Uniwersytetu Wileńskiego (w l. 1993–1996), gdzie współtworzył Katedrę Filologii Polskiej. Pracownik naukowy Wydziału Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego (od 2008). Założyciel i kierownik (2000-2003) Katedry Kultury Literackiej Pogranicza na Wydziale Polonistyki UJ[1]. Kierownik Zakładu Literatury Polskiej na Obczyźnie w Instytucie Badań Polonijnych UJ w latach 1991–1993. Honorowy Profesor Uniwersytetu Opolskiego. Członek Komitetu Nauk o Literaturze PAN (od 1972 z przerwami; w latach 2008–2016 przewodniczący Komisji ds. Polonistyki Zagranicznej) oraz kolegium redakcyjnego „Ruchu Literackiego” (od 1969 r.)[2]. Przewodniczący Krakowskiego Komitetu Okręgowego Olimpiady Literatury i Języka Polskiego, a od 2004 r. Przewodniczący Małopolskiego Komitetu Okręgowego OLiJP. Przewodniczący honorowy od 2018.[3] Członek PZPR (w l. 1955–1990) oraz członek Stowarzyszenia "Kuźnica".

Życiorys i zainteresowania naukowe[edytuj | edytuj kod]

Doktorat uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1964 r. (promotorem był prof. Henryk Markiewicz), habilitację na UJ w 1973, tytuł profesora zwyczajnego w 1991. Odbył staże zagraniczne w Kijowie, Moskwie, Wiedniu, Paryżu (czterokrotnie, w tym na stypendium im. Brzękowskich i dwukrotnie stypendium PAU) oraz w Wilnie.

Współorganizator międzynarodowych sesji naukowych (m.in. „Ostatni Obywatele Wielkiego Księstwa Litewskiego” [2002]; „Sienkiewicz jako składnik tożsamości narodowej. Z kim i przeciw komu” [Warszawa – Kiejdany – Łuck, 2003–2004]; ”Obrazy Wilna” [Wilno, 2004]). Kierownik kilku projektów badawczych dotyczących kultury i literatury pogranicza północno-wschodniego. Kierownik zbiorowych projektów badawczych „Życie Literackie Wilna i Wileńszczyzny w latach 1831–1941” (1995–1997), „Literatura Wielkiego Księstwa Litewskiego na pograniczu kultur. Świadomość odrębności i wspólnoty” (1999–2002), „Żagary. Monograficzny opis grupy” (2005–2007) oraz projektu badawczego NCN „Henryk Sienkiewicz. Obecność w kutrze polskiej XX wieku. Polskość i nowoczesność. Recepcja i nowe odczytania” (2013–2019).

Wychowawca pokoleń polonistów. Badacz twórczości Henryka Sienkiewicza i Władysława Broniewskiego, a także grupy poetyckiej Żagary. Inne jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół problematyki dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, powieści historycznej oraz pograniczy kulturowych.

Autor 16 książek oraz ponad 300 publikacji naukowych i popularno-naukowych, w tym podręczników szkolnych (Pozytywizmu dla II klasy szkoły średniej i podręcznika dla X klasy szkół z polskim językiem nauczania na Litwie) i akademickich. Jest również redaktorem i współredaktorem kilkudziesięciu książek naukowych.

Jest synem Teodora Bujnickiego (1907–1944), wileńskiego poety, współzałożyciela grupy poetyckiej Żagary.

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2002)[4]. Uhonorowany litewską nagrodą im. Algisa Kaledy (2019)[5]. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Za zasługi dla Litwy (2020)[6].

Wybrane publikacje autorskie[edytuj | edytuj kod]

  • Pierwszy okres twórczości Henryka Sienkiewicza, Kraków 1968.
  • O poezji rewolucyjnej: szkice i sylwetki, Katowice 1978.
  • Sienkiewicz i historia: studia, Warszawa 1981.
  • Pozytywizm: podręcznik literatury dla klasy drugiej szkoły średniej, Warszawa 1991-2002 (11 wydań).
  • Sienkiewicza "Powieści z lat dawnych": studia, Kraków 1996.
  • Starożytność, Średniowiecze, Odrodzenie. Podręcznik literatury dla kl. XI szkół średnich na Litwie,  Kaunas 1996, wyd. II popr. Kaunas 2003.
  • Szkice wileńskie: rozprawy i eseje, Kraków 2002.
  • Pozytywista Sienkiewicz: linie rozwojowe pisarstwa autora "Rodziny Połanieckich", Kraków 2007.
  • W Wielkim Księstwie Litewskim i w Wilnie, Warszawa 2010.
  • Na pograniczach, kresach i poza granicami: studia, Białystok 2014.
  • Sześć szkiców o Zagłobie i inne studia sienkiewiczowskie, Warszawa 2014
  • Trylogia w kontekstach, Kraków 2019.
  • Apie literaturinę „Żagaru” grupę ir ne tik, Vilnius 2018 (w j. litewskim).

Redakcja i współredakcja (wybrane)[edytuj | edytuj kod]

  • Problemy odbioru i odbiorcy: studia, Wrocław 1977 (współredaktor).
  • Pisarz na obczyźnie: praca zbiorowa, Wrocław-Kraków 1985 (współredaktor).
  • Przełom antypozytywistyczny w polskiej świadomości kulturowej końca XIX wieku, Wrocław 1986 (współredaktor).
  • Vilnius ir romantizmo kontekstai. Wileńskie konteksty romantyczne, Vilnius 1996 (współredaktor).
  • Życie literackie i literatura w Wilnie XIX-XX wieku, Kraków 2000 (współredaktor).
  • Poezja i poeci w Wilnie lat 1920-1940: studia, Kraków 2003 (współredaktor).
  • Ostatni obywatele Wielkiego Księstwa Litewskiego, Lublin 2005 (współredaktor).
  • Henryk Sienkiewicz w kulturze polskiej, Lublin 2007 (współredaktor).
  • Po co Sienkiewicz? Sienkiewicz a tożsamość narodowa - z kim i przeciw komu? Warszawa-Kiejdany-Łuck-Zbaraż-Beresteczko, Warszawa 2007 (współredaktor).
  • Wilno literackie na styku kultur, Kraków 2007 (współredaktor).
  • Żagary: środowisko kulturowe grupy literackiej, Kraków 2009 (współredaktor).
  • Kultura pogranicza wschodniego: zarys encyklopedyczny, Warszawa 2011 (współredaktor).
  • Teodor Bujnicki: ostatni bard Wielkiego Księstwa Litewskiego, Białystok 2012 (współredaktor).
  • Wokół "W pustyni i w puszczy": w stulecie pierwodruku powieści, Warszawa 2012  (współredaktor).

Seria wydawnicza: „Sienkiewicz – nowe odczytania” (współredaktor J. Axer), 9 tomów (2014-2019).

Dla „Biblioteki Narodowej” opracował: Henryka Sienkiewicza: Wybór nowel i opowiadań (1979, 4 wydania), Krzyżacy (1990), Bez dogmatu (2002, 2 wydania), Wybór wierszy Władysława Broniewskiego (2014). Żagary. Antologia poezji, BN I 335, 2019 (wstęp).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. prof. dr hab. Tadeusz Bujnicki - Katedra Kultury Literackiej Pogranicza Uniwersytetu Jagiellońskiego, www.pogranicze.polonistyka.uj.edu.pl [dostęp 2020-05-27].
  2. Ruch Literacki - PAN Czytelnia Czasopism, journals.pan.pl [dostęp 2020-05-27].
  3. O Nas, Krakowski Komitet Okręgowy oraz Małopolski Komitet Okręgowy Olimpiady Literatury i Języka Polskiego, 30 stycznia 2011 [dostęp 2020-05-27] (pol.).
  4. Wolters Kluwer, Nadanie orderów., OpenLEX [dostęp 2020-05-27] (pol.).
  5. Tadeusz Bujnicki: Nagroda im. Algisa Kalėdy jest dla mnie podwójną, a nawet potrójną satysfakcją, zw.lt, 19 lutego 2019 [dostęp 2020-05-27] (pol.).
  6. Polacy wśród odznaczonych przez prezydenta RL - Wiadomości Znad Wilii, zw.lt, 7 lipca 2020 [dostęp 2020-07-08] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]