Tadeusz Chabrowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Chabrowski
Ilustracja
Tadeusz Chabrowski
Warszawa, 2 czerwca 2006 roku
Imię i nazwisko Tadeusz Marcin Chabrowski
Data i miejsce urodzenia 11 listopada 1934
Złoty Potok
Data i miejsce śmierci 21 grudnia 2016
Nowy Jork
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła
  • Madonny
  • Lato w Pensylwanii
  • Drewniany rower
  • Panny z wosku
  • Muzy z mojej ulicy
  • Mnisi czyli nierymowane strofy o cnotach
  • Poezje wybrane
  • Skrawki białego habitu

Tadeusz Marcin Chabrowski (ur. 11 listopada 1934 w Złotym Potoku k. Częstochowy, zm. 22 grudnia 2016 w Nowym Jorku[1]) – polski poeta, były duchowny katolicki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1934 roku w Złotym Potoku, jako syn pracownika kolejowego Edmunda Chabrowskiego i Stanisławy z Nowaków. Jego brat Stefan (zm. 2014) był malarzem[1].

W młodości mieszkał z rodziną w Częstochowie[2]., uczył się w Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza. Małą maturę zdał w 1951 r., po czym wstąpił do nowicjatu zakonu paulinów w Żarkach i kontynuował naukę w szkole średniej w Seminarium Ojców Paulinów na krakowskiej Skałce. Studiował filozofię tomistyczną i teologię w Instytucie św. Pawła Pierwszego Pustelnika w Krakowie. 28 sierpnia 1958 roku w Zakonie Ojców Paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie obrał imię Wacław. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1960 r.

W 1961 r. wyjechał do USA, oddelegowany do amerykańskiej prowincji paulinów w Doylestown. W tym czasie wydawał polsko-amerykański miesięcznik „Jasna Góra”. Następnie studiował na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Katolickiego w Dublinie (1965–1966), oraz polonistykę na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie. Przez rok (1965) redagował polskie pismo wychodzące w Londynie – „Gazetę Niedzielną”.

W 1967 r. wystąpił z zakonu, wstępując w związek małżeński[2]. W latach 1969–1970 był nauczycielem religii, łaciny i literatury w Friends Academy College (Pensylwania), a następnie doktorantem Uniwersytetu Temple w Filadelfii (religia i kultura współczesna; 1971; stopień „Master of Arts” w zakresie kulturoznawstwa). Był stypendystą Fundacji Kościuszkowskiej (1972), studiując m.in. podyplomowo literaturę i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. Kontynuował studia w zakresie socjologii na Fordham University w Nowym Jorku (1975–1976; stopień: „Bachelor of Science”), oraz optykę w New York City Technical College (1990–1997). Od 1983 r., wspólnie z żoną wydaje miesięcznik pt. „The Voice. Polish-American Media”. W 1998 r. powstał film dokumentalny o pisarzu, w reżyserii Józefa Gębskiego pt.: „Nostalgia Brooklynu”.

Tadeusz Chabrowski, USA, początek lat 70. (z archiwum pisarza)

Debiutował w 1960 r. wierszami na łamach „Tygodnika Powszechnego”, a pierwszy tomik wydał w 1964 r. w Londynie[2]. Publikował również m.in. w „Nowym Wyrazie”, „Więzi”, w paryskiej „Kulturze”, londyńskich „Wiadomościach”, „Kontynentach-Nowym Merkuriuszu”, „Oficynie Poetów”, „Akcencie”, „Przeglądzie Katolickim”, irlandzkim „The Leader” i amerykańskim „The Polish Review”, „New horizon”, „Greenpoint Gazette”. Jego wiersze w tłumaczeniu na język niemiecki ukazały się w antologii Karla Dedeciusa pt.: Lyrisches Quintett (Suhrkamp Verlag 1992). Istnieją także dwa nagrania jego poezji na kasetach magnetofonowych: Madonny (wyk. Danuta Michałowska, Andrzej Frycz) oraz Wracamy do kraju (wyk. Piotr Fronczewski, Wacław Szklarski).

Był członkiem: Centrum Polsko-Słowiańskiego w Nowym Jorku (od 1973 r., w tym prezes w latach 1998–1999), Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie (od 1983 r.), Polish American Media Incorporation (od 1994 r., w tym prezes od 1996), Polskiego Instytutu Naukowego w USA (od 1994 r.), Pulaski Association of Business and Profesional Men (od 1995 r., w tym wiceprezes w latach 1997–1999), Kongresu Polonii Amerykańskiej (od 1996 r.), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (od 1990 r.) i Polskiego PEN-Clubu (od 2000 r.) oraz Komitetu Parady Gen. Pułaskiego w Nowym Jorku (od 2000 r., w tym wiceprezes od 2001 r.).

Był laureatem szeregu nagród, m.in.: Nagrody im. Z. Polkowskiej-Szkaradzińskiej w konkursie emigracyjnego pisma „Kontynenty”, Nagrody Fundacji Kościelskich w Szwajcarii z 1965 (za tom Lato w Pensylwanii) i 1971 roku (za współautorstwo antologii Słowa na pustyni) – amerykańskiej nagrody World of Poetry Press (1990), Nagrody Prezydenta Miasta Częstochowy z 1993 r. Za tom „Poezje wybrane”, który ukazał się nakładem Ludowej Spółdzielni Wydawniczej w Warszawie w roku 2009 został uhonorowany nagrodą literacką Włady Majewskiej za rok 2011, przyznawaną przez Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. Pomimo prób spowodowania kontrowersji wokół nagrody przez Cenckiewicza i oskarżania poety o współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa, nagroda została mu przyznana, a IPN nie potwierdził, by jego nazwisko kiedykolwiek znajdowało się na liście tajnych współpracowników.[potrzebny przypis]

W 2010 r. napisał pierwszą powieść – Skrawki białego habitu[2].

20 września 2016 roku w trakcie spotkania w siedzibie Radia Lublin Tadeuszowi Chabrowskiemu wręczony został medal Wschodniej Fundacji Kultury „Akcent”, którym wcześniej wyróżniano wybitnych twórców i osoby zasłużone dla życia kulturalnego. Dotychczas laureatami medalu byli m.in. Ryszard Kapuściński, Jerzy Bartmiński, Wacław Oszajca, Dmytro Pawłyczko, prof. Irena Sławińska, Hanna Krall, Wiesław Myśliwski, Bohdan Zadura.

Znaczna część jego archiwum znajduje się w Archiwum Emigracji w Toruniu[potrzebny przypis].

Zmarł na Manhattanie 21 grudnia 2016[1]

Twórczość poetycka[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Tadeusz Piersiak, Zuzanna Suliga: Nie żyje poeta Tadeusz Chabrowski. czestochowa.wyborcza.pl, 2016-12-22. [dostęp 2016-12-22].
  2. a b c d Tadeusz Piersiak, Pożegnanie poety, „Jasne, że Częstochowa”, 2/2017 (60), Częstochowa 2017, s. 14–15 (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]