Tadeusz Dwernicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Dwernicki
podpułkownik audytor podpułkownik audytor
Data i miejsce urodzenia 1 stycznia 1868
Kołomyja
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1946
Kraków
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki Sąd Polowy przy Komendzie Grupy Legionów Polskich
Stanowiska szef sądu polowego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Późniejsza praca adwokat
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

Tadeusz Juliusz Dwernicki (ur. 1 stycznia 1868 w Kołomyi, zm. 11 stycznia 1946 w Krakowie) – doktor praw, adwokat, działacz niepodległościowy i społeczny, podpułkownik audytor Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Tadeusz Dwernicki urodził 1 stycznia 1868[1]. Podjął studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. W 1894 uzyskał tytuł naukowy doktora praw. Działał w tajnych organizacjach niepodległościowych (np. Obrona Czynna Narodu), za co został aresztowany i osadzony w więzieniu w Piotrkowie Trybunalskim w okresie 8 miesięcy od 1889 do 1890. Działał w organizacji Gwiazda, był członkiem Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych, był współzałożycielem Towarzystwa Szkoły Ludowej. W 1895 zasiadł w Centralnym Komitecie Wyborczym, stanowiącym kierownictwo Stronnictwa Ludowego[2]. Później był związany politycznie z obozem tzw. demokracji postępowej[3]. Ze strony miasta Lwowa był zastępcą członka rady administracyjnej Fundacji Stanisława hr. Skarbka[4]. Sprawował mandat radnego gminy Lwów.

Po wybuchu I wojny światowej 1914 został powołany do c. i k. armii. Od marca 1915 został odkomenderowany do Legionów Polskich. Służył w randze audytora w Komendzie Legionów Polskich. Został awansowany do stopnia kapitana 24 czerwca 1915. Służbę w legionach zakończył w pierwszej połowie 1917, po czym był dyrektorem w Zakładzie Wojennym dla Miast (późniejszy Zakład Kredytowy dla Miast). Jako obrońca brał udział w procesie oskarżonych legionistów w Marmaros-Sziget od czerwca do września 1918[5].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. W 1928 pełnił funkcję skarbnika Obywatelskiego Komitetu Ratowania Krakowa. Został awansowany do stopnia podpułkownika rezerwy służby sądowej ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[6]. W 1924 był zweryfikowany w korpusie oficerów sądowych pospolitego ruszenia[7]. W 1922 został wybrany na członka Tymczasowego Wydziału Samorządowego byłej Galicji. Założyciel Unii Narodowo-Państwowej w 1922[8]. W 1924 założył kancelarię adwokacką we Lwowie i pracował jako adwokat do ostatnich lat istnienia II Rzeczypospolitej[9]. Publikował w „Nowej Palestrze”[10]. Jako członek Związku Adwokatów Polskich wygłaszał wykłady[11]. Był członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie, członkiem Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie oraz prezesem Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej we Lwowie. Pracował także jako radca prawny Banku Gospodarstwa Krajowego.

Udzielał się społecznie. Był założycielem i członkiem zarządu głównego Towarzystwa Szkoły Ludowej w Krakowie, aktywnie działał na rzecz dostępu ludności polskiej do oświaty i kultury. W maju 1931 został wyróżniony godnością członka honorowego TSL[12]. Był członkiem zarządu Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie[13].

Zmarł po zakończeniu II wojny światowej, 11 stycznia 1946 w Krakowie. Został pochowany na tamtejszym Cmentarzu Rakowickim 15 stycznia 1946.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficerowie. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. [dostęp 2015-08-24].
  2. Kraj a emigracja. Warszawa: 2006, s. 171.
  3. Maniaki. „Myśl Narodowa”, s. 541, 542, nr 36 z 27 sierpnia 1939. 
  4. Kadencja X, sesja I, al. 77. Alegaty do Sprawozdań Stenograficznych Pierwszej Sesyi Dziesiątego Peryodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem z roku 1913/1914. Alegat 77. [dostęp 2015-08-24].
  5. Leszek Rymarowicz: Pułkownik Norbert Okołowicz (1890-1943). Kartki do biografii (Płaj 38). karpaccy.pl, 2010-02-24. [dostęp 2015-08-24].
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1094.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 995.
  8. Deklaracja programowa. [Inc.:] Polska jako naród ani na chwilę nie przestawała istnieć [...] : 28 czerwca 1922 r. / [Unia Narodowo-Państwowa]
  9. Ogłoszenia urzędowe. Licytacje. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 146 z 28 czerwca 1936. 
  10. Spis rzeczy. „Nowa Palestra”, s. 4, nr 1 ze stycznia 1938. 
  11. Co dzień niesie?. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 21 z 27 stycznia 1926. 
  12. Ważniejsze wydarzenia w Polsce. „Głos Jarosławski”. Nr 23, s. 2, 6 czerwca 1931. 
  13. Z Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 56 z 11 marca 1937. 
  14. Odznaczenia Krzyżem Zasługi wśród Legionistów Okręgu Lwowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 204 z 9 września 1938. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]