Tadeusz Lipski (wojskowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Lipski
Puchacz, Granit
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 30 marca 1920
Świrz
Przebieg służby
Lata służby 1943–1946
Siły zbrojne AK DYSK.png Armia Krajowa
Orzeł LWP.jpg Wojsko Polskie
NSZ wpinka.jpg Narodowe Siły Zbrojne
Jednostki Inspektorat Południowy Okręgu Lwów AK - Obwód Przemyślany
34 Budziszyński Pułk Piechoty
Samodzielny Batalion Operacyjny NSZ „Zuch”
Stanowiska dowódca kompanii NSZ
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Obrona Hanaczowa
Bitwa pod Budziszynem
powstanie antykomunistyczne 1944–1953

Tadeusz Lipski vel Tadeusz Puchacz (ur. 30 marca 1920 w Świrze) – polski dowódca wojskowy, podoficer Armii Krajowej, żołnierz partyzantki antykomunistycznej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 20 marca 1920 roku w Świrze jako syn Józefa i Anny z d. Semmer. Od 1942 roku żołnierz ZWZ-AK. Po rozpoczęciu przez ukraińskich nacjonalistów czystki etnicznej w Małopolsce Wschodniej brał udział w obronie Hanaczowa[1].

Od lata 1944 roku w 2 Armii Wojska Polskiego w 34 Pułku Piechoty. Ranny w kwietniu 1945 w bitwie pod Budziszynem. Służył w 1 kompanii strzeleckiej I batalionu w 34 Pułku Piechoty w składzie 8 Dywizji Piechoty, pełniąc stanowiska dowódcy 2 plutonu i zastępcy dowódcy kompanii ds. liniowych (w stopniu podporucznika) oraz dowódcy kompanii (w stopniu porucznika)[2].

21 kwietnia 1946 roku wraz z kolegą, chorążym Henrykiem Książkiem z bronią w ręku zdezerterował i przyłączył się do Samodzielnego Batalionu Operacyjnego NSZ „Zuch” majora Antoniego Żubryda. Po degradacji[potrzebny przypis] Kazimierza Kocyłowskiego został dowódcą kompanii. Wraz z Henrykiem Książkiem wziął udział w egzekucji szefa Wydziału Polityczno-Wychowawczego 8 Dywizji Piechoty kpt. Abrahama Premingera. 18 maja 1946 roku brał udział w potyczce na Posadzie Olchowskiej w Sanoku przy ulicy Kazimierza Lipińskiego obok Fabryki Wagonów, w wyniku której żołnierze Żubryda zastrzelili szefa sztabu 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty ppłk. Teodora Rajewskiego i ranili sowieckiego mjra Piwowara. Według relacji samego Lipskiego oraz zeznań aresztowanych partyzantów, to on miał wówczas zabić Rajewskiego[3].

W czerwcu 1946 wyjechał na Ziemie Odzyskane i tam został nauczycielem. Był poszukiwany przez PRL-owskie organy ścigania. Rozpoznany i aresztowany 9 kwietnia 1964 przez Służbę Bezpieczeństwa. Śledztwo prowadziła prokuratura Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy. Wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia 18 lipca 1964 skazany na 12 lat więzienia po zastosowaniu amnestii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Węgierski, W lwowskiej Armii Krajowej, Warszawa 1989, Wydawnictwo Pax, ​ISBN 83-211-1044-4​ , ss. 107, 160, 279
  2. W publikacji z 2005 Benedykt Gajewski wskazał tożsamość: Tadeusz Puhacz. Por. Aneks. 20. Obsada personalna oficerów 34pp. W: Benedykt Gajewski: Walka z ukraińskim podziemiem na południowo-wschodnim obszarze Polski w latach 1944-1948. Publikacje, raporty, relacje, zeznania. Sanok: 2005, s. 410.
  3. Andrzej Romaniak. Potyczka. „Tygodnik Sanocki”, s. 10, Nr 8 (1157) z 21 lutego 2014. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Kaczmarski i Andrzej Romaniak (red), Powiat sanocki w latach 1944–1956, Muzeum Historyczne w Sanoku i Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, Rzeszów–Sanok 2007