Tadeusz Orłowski (oficer)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Orłowski
Ilustracja
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 16 kwietnia 1922
Krasne
Data i miejsce śmierci 30 stycznia 2016
Sanok
Przebieg służby
Lata służby 1944–1976
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 10 pułk artylerii haubic
(32)26 pułk czołgów
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (front wschodni)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Walecznych (1943–1989) Krzyż Partyzancki Brązowy Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”

Tadeusz Orłowski (ur. 16 kwietnia 1922 w Krasnem, zm. 30 stycznia 2016 w Sanoku) – pułkownik Wojska Polskiego.

Nagrobek Tadeusza Orłowskiego w Sanoku

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na ziemi żytomierskiej[1] w Krasnem na Kresach Wschodnich w wielodzietnej rodzinie rolniczej. Po wybuchu II wojny światowej jesienią 1939 jego rodzice i rodzeństwo zostali zesłani na Sybir. Uczył się w szkole przy fabryce obuwia. Po ataku Niemiec na ZSRR z połowy 1941 został wcielony do oddziałów paramilitarnych, w których działał do końca 1942. Działał w organizacji podziemnej informując o przemieszczaniu niemieckich jednostek, rozwieszając ulotki, przenosząc broń[1]. Został aresztowany przez gestapo i osadzony w nowogródzko-wołyńskim więzieniu[1]. Po przesłuchaniach był transportowany do obozu koncentracyjnego pociągiem , z którego wyskoczył wraz z innymi więźniami[1]. Tuż po tym został zatrzymany i rozpoznany jako znajomy współpracownik przez członków partyzanckiego oddziału Michaiła Iłłarionowicza Szukajewa, którzy wcześniej korzystali z przekazywanych przez niego informacji[1]. Został członkiem oddziału partyzanckiego szukajewowców w oddziale pod dowództwem Kudinowa[1]. Po jego rozbiciu przez Niemców został wcielony do Armii Czerwonej. W jej szeregach brał udział w bitwie na Łuku Kurskim latem 1943[2][3][4]. Mimo sprzeciwu ze strony radzieckiego dowództwa, zgłosił się do formowanych w Sumach oddziałów armii polskiej. 15 maja 1944 został przydzielony do 10 pułku artylerii haubic. Przeszedł szlak 1 Armii Wojska Polskiego na froncie wschodnim: forsowanie Bugu, przez Chełm, Puławy, Warkę, Warszawę, na początku 1945 brał udział w walkach o przełamanie Wału Pomorskiego, w marcu 1945 uczestniczył w bitwie o Kołobrzeg, w kwietniu 1945 w forsowaniu Odry, aż do Berlina[potrzebny przypis].

Po zakończeniu działań wojennych powrócił z jednostką do Gniezna i pozostał żołnierzem zawodowym. W sierpniu 1945 został skierowany na kurs łączności w Sieradzu, po ukończeniu którego został mianowany podporucznikiem łączności. Od 1962 do kwietnia 1969 pełnił funkcję szefa łączności 32 Pułku Czołgów Średnich w Sanoku (od 1967 przemianowany na 26 pułk czołgów średnich). Następnie podjął służbę w administracji wojskowej. Sprawował stanowisko zastępcy komendanta powiatowego sztabu wojskowego w Ustrzykach Dolnych, Sanoku i Przemyślu. W stopniu podpułkownika od 6 stycznia 1972 był pełnomocnikiem ds. operacyjnych w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w Sanoku na powiat ustrzycki[5]. Został przeniesiony w stan spoczynku 23 września 1976 w stopniu podpułkownika. W 1980 uczestniczył w uroczystościach wspomnieniowych, zorganizowanych w Nowogrodzie Wołyńskim przez radę weteranów Zgrupowania Oddziałów Partyzanckich M.I. Szukajewa[1]

Przez okres pół roku był nauczycielem przedmiotu przysposobienie obronne w I Liceum Ogólnokształcącym im. Komisji Edukacji Narodowej w Sanoku. Ukończył kurs na przewodnika turystycznego po Bieszczadach i pracował w tym charakterze. Od 1977 do 1979 był komendantem Ochotniczego Hufca Pracy typu wojskowego w Lesku. Od początku lat 80. organizował ruch Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych Wojska Polskiego w województwie krośnieńskim, zostając prezesem założonego 20 marca 1981 Koła nr 4 ZBŻZ przy Wojskowej Komendzie Uzupełnień w Sanoku[6]. Zasiadał w zarządzie ZBŻ w Krośnie oraz prezesem Koła nr 4 ZBŻ przy Wojskowej Komendzie Uzupełnień w Sanoku. Był także organizatorem i został prezesem powstałej w 1982 organizacji kombatanckiego środowiska Polaków–Byłych Żołnierzy Armii Radzieckiej na obszar województwa krośnieńskiego z siedzibą w Sanoku[7][8][9]. Później został członkiem sanockiego koła Związku Żołnierzy Wojska Polskiego im. 2 Pułku Strzelców Podhalańskich[10].

W 2001 otrzymał nominację na stopień pułkownika w stanie spoczynku[11].

Zmarł 30 stycznia 2016 w Sanoku. Został pochowany 3 lutego 2016 po ceremonii świeckiej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku przy asyście i salwie honorowej żołnierzy Wojska Polskiego.

Odznaczenia i ordery[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Tamara Bieregowienko. Spotkanie po latach. „Nowiny”, s. 5, Nr 176 (9847) z 15-17 sierpnia 1980. 
  2. Izabela Wilk. Byli żołnierze Armii Radzieckiej na spotkaniu z aktywem KM PZPR. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1-2, Nr 8 (335) z 10-20 marca 1985. 
  3. Rocznicowa wieczornica. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 11 (410) z 10-20 kwietnia 1987. 
  4. 40 rocznica powstania Armii Czerwonej. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 8 (443) z 10-20 marca 1988. 
  5. Wojskowa Komenda Uzupełnień. sanok.wku.wp.mil.pl. [dostęp 2016-01-05].
  6. Zbigniew Czernicki, R. Pawlak. Kalejdoskop. Sanok. „Głos Weterana i Rezerwisty”. Nr 11, s. 7, 2014. 
  7. Wiesław Koszela. Spotkanie Polaków – byłych żołnierzy Armii Radzieckiej. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1-2, Nr 8 (371) z 10-20 marca 1986. 
  8. Józef Ząbkiewicz. Walczyli o wspólne zwycięstwo. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, Nr 11 (410) z 10-20 kwietnia 1987. 
  9. Wiesław Koszela. Radzieckie ordery dla polskich kombatantów. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1-2, Nr 26 (425) z 10-20 września 1987. 
  10. Zbigniew Czernicki, R. Pawlak. Kalejdoskop. Sanok. „Głos Weterana i Rezerwisty”. 11, s. 7, 2014. 
  11. Bartosz Błażewicz. Wojskowe honory. Awanse w stanie spoczynku. „Tygodnik Sanocki”. Nr 21 (498), s. 2, 25 maja 2001.