Tadeusz Różycki-Kołodziejczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Różycki-Kołodziejczyk
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 22 sierpnia 1887
Kwaśno
Data i miejsce śmierci 4 marca 1953
Podkowa Leśna
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Stanowiska dowódca Brygady KOP „Polesie”
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
bitwa pod Wytycznem
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Tadeusz Różycki-Kołodziejczyk (ur. 22 sierpnia 1887 we wsi Kwaśno pod Sierpcem, zm. 4 marca 1953 w Podkowie Leśnej) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, historyk wojskowości. Odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1900–1905 uczęszczał do państwowego gimnazjum w Warszawie, maturę zdał w r. 1907 w szkole realnej we Lwowie. W latach 1907–1911 studiował biologię na uniwersytetach w Monachium (gdzie ją ukończył), Lipsku i Berlinie. Zatrudniony jako asystent botaniki na Uniwersytecie Lwowskim i w Akademii Rolniczej w Dublanach 1911–1913, następnie na UJ 1913–1914. Działacz Polskich Drużyn Strzeleckich w Krakowie, gdzie zaczął używać przybranego nazwiska Różycki.

W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był oficerem 1 pułku piechoty Legionów. Awansował w korpusie oficerów piechoty na stopień podporucznika ze starszeństwem z 2 sierpnia 1915 i porucznika ze starszeństwem z 1 listopada 1916[1].

Pełnił służbę w Oddziale III Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych. 15 lipca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu majora, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[2]. W czasie wojny z bolszewikami, od 1 lipca do 15 sierpnia 1920, był szefem Oddziału IV i pełniącym obowiązki kwatermistrza 2 Armii, a następnie szefem Oddziału I Organizacyjnego 5, a od września 1920 – 3 Armii. Po zawieszeniu broni do października 1921 był szefem Sekcji Historycznej w Sztabie Generalnym oraz jednym z organizatorów Biura Historycznego.

W latach 1921–1922 był słuchaczem Kursu Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 253. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 1 Pułk Piechoty Legionów[3]. Po ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu naukowego oficera Sztabu Generalnego, otrzymał przydział do Oddziału IV Sztabu Generalnego[4]. 1 grudnia 1924 awansowany został na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 66. lokatą w korpusie oficerów piechoty[5]. Z dniem 1 grudnia 1924 został przesunięty w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie ze stanowiska asystenta na stanowisko wykładowcy historii wojennej (etat pułkownika SG)[6]. W latach 1927–1928 był zastępcą szefa Biura Historycznego. W lipcu 1928 został przeniesiony do 73 pułku piechoty w Katowicach na stanowisko dowódcy pułku[7]. 21 grudnia 1932 roku Prezydent RP Ignacy Mościcki nadał mu stopień pułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 roku i 7. lokatą w korpusie oficerów piechoty[8]. W czerwcu 1933 został przeniesiony do Wojskowego Instytutu Naukowo-Wydawniczego w Warszawie na stanowisko szefa instytutu[9]. W listopadzie 1935 został oddany do dyspozycji I wiceministra spraw wojskowych. Później wyznaczony został na stanowisko delegata ministra spraw wojskowych w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

We wrześniu 1939 dowodził Brygadą KOP „Polesie”[10]. Jednostkom KOP nie udało się rozbić sowieckiej 52 Dywizji Strzelców, m.in. dlatego, że Brygada KOP „Polesie” za przyczyną swego dowódcy nie wykonała rozkazu uderzenia. Płk Różycki-Kołodziejczyk otrzymał rozkaz natychmiastowego uderzenia w kierunku południowo-zachodnim w celu oskrzydlenia nieprzyjaciela, lecz wykonał uderzenie siłami zaledwie kompanii piechoty[11]. Skutkiem tego brygada została rozwiązana i przeorganizowana w batalion „Polesie”, już z innym dowódcą. Po bitwie pod Wytycznem grupy pościgowe Armii Czerwonej wyłapały około 300 żołnierzy polskich, m.in. dowódcę Brygady KOP „Polesie” oraz dowódcę Pułku KOP „Snów” ppłk. Jacka Jurę.

W czasie okupacji czynny w AK i w Delegaturze Rządu RP na Kraj, krótko więziony na Pawiaku w 1944 r. Studiował historię i geografię na tajnym Uniwersytecie Warszawskim.

W listopadzie 1945 r. został magistrem historii w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1946 r. doktoryzował się na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie opublikowanej w 1936 r. w Bellonie pracy pt. Brzeziny (19-24 XI 1914 roku). Rok później tamże habilitował się na podstawie, ogłoszonego również w 1936 r. w Bellonie, studium pt. Sojusz wojskowy francusko-rosyjski i współdziałanie wojskowe Rosji i Francji w sierpniu 1914.

Radca w Ministerstwie Oświaty 1945–1947. W latach 1947–1949 wykładowca historii wojskowości i dyplomacji nowoczesnej w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracownik Stacji Ornitologicznej Państwowego Muzeum Zoologicznego w Warszawie 1949–1953.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 11.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 21 lipca 1920 roku, s. 598.
  3. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 31.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 16 września 1922 roku, s. 720.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 732.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 136 z 31 grudnia 1924 roku, s. 765.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928 roku, s. 218.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1932 roku, s. 467.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 130.
  10. Prochwicz 2003 ↓, s. 166.
  11. Komorowski 2009 ↓, s. 373.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921 roku, s. 1722.
  13. M.P. z 1932 r. nr 217, poz. 249.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]