Tadeusz Tempka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Tempka
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 15 października 1885
Kraków
Data i miejsce śmierci 14 marca 1974
Kraków
Profesor nauk medycznych
Specjalność: hematolog
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Habilitacja 1923
Profesura 1928
1910 - 1968
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy

Tadeusz Tempka (ur. 15 października 1885 w Krakowie, zm. 14 marca 1974 tamże) – polski lekarz internista i hematolog.

Był synem Błażeja, urzędnika, i Heleny Nowakowskiej, miał dwóch braci: Zygmunta aktora, reżysera i publicystę oraz Władysława prawnika, polityka, posła na Sejm RP. Po zdaniu matury w latach 1904-1909 studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1910-1914 pracował jako asystent Oddziału Wewnętrznego Szpitala Św. Łazarza w Krakowie. W czasie I wojny światowej był lekarzem amii austriackiej na froncie wschodnim i włoskim. W 1918 powrócił do pracy w szpitalu św. Łazarza oraz pracował jako asystent w I Klinice Chorób Wewnętrznych. W tym czasie kontynuował pracę naukową i w 1923 habilitował się na Uniwersytecie Jagiellońskim obejmując następnie stanowisko docenta w II Klinice Chorób Wewnętrznych. W 1928 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego i został kierownikiem I i II Kliniki Chorób Wewnętrznych Wydziału Lekarskiego UJ. W roku akademickim 1937-1938 pełnił funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego UJ. 6 listopada 1939 został aresztowany w ramach Sonderaktion Krakau i trafił do obozu Sachsenhausen zwolniony 8 lutego 1940 następnego dnia wrócił do Krakowa. W czasie okupacji brał udział w tajnym nauczaniu oraz kontynuował pracę naukową opracowując podręcznik hematologii wydany w 1950 Choroby układu krwionośnego. W 1946 roku został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, a w 1952 roku Polskiej Akademii Nauk. W 1949 roku założył Polskie Towarzystwo Hematologiczne. Od 1962 pracował w Akademii Medycznej w Krakowie oraz w latach 1962 – 1968 pracował jako przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Hematologii w Warszawie.[1]

Był twórcą polskiej szkoły hematologicznej i profesorem chorób wewnętrznych na Uniwersytecie Jagiellońskim i Akademii Medycznej w Krakowie. Był pionierem w badaniu cytologicznego szpiku kostnego przy pomocy nakłucia mostka i biopsji śledziony. Zajmował się również niedokrwistością złośliwą. Opisał komórki białaczkowe, określane niekiedy jako komórki Tempki-Browna. Był autorem ok.70 prac z zakresu balneologii klinicznej. Prowadził badani kliniczne wody Zuber. W latach międzywojennych przewodniczył Polskiemu Towarzystwu Balneologicznemu i redagował pismo „Acta Balneologica Polonica”. Po wojnie przejął obowiązki konsultanta i opiekę naukową nad sanatorium "Lwigród" a następnie nad Nowym Domem Zdrojowym. Jego imieniem zostało nazwane źródło znane dziś jako szczawa wodorowęglanowo-żelazista "Tadeusz”, która to znakomicie leczy niedokrwistości z niedoboru żelaza.[2]

Był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1956), Orderem Sztandaru Pracy I klasy (1970). W 1957 roku otrzymał nagrodę państwową I stopnia. Miejscem spoczynku profesora jest Cmentarz Rakowicki (pas 42, wsch., gr. rodz. Kowalskich).[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Fischer I: Biographisches Lexikon der hervorragenden Arzte der letzten funfzig Jahre. T. 2. Monachium-Berlin: Urban & Schwarzenberg, 1962, s. 1555.

]