Taotie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Taotie
Nazwa chińska
Pismo uproszczone 饕餮
Pismo tradycyjne 饕餮
Hanyu pinyin Tāotiè
Wade-Giles T’ao-t’ieh
Maska Taotie na naczyniu ding
Głowa Taotie na bramie wejściowej mauzoleum rodziny Sheng w Syczuanie

Tāotiè (chiń., 饕餮 ), Tōtetsu (jap. 饕餮) – nazwa mitologicznego potwora i motywu ornamentacyjnego, charakterystycznego dla chińskich naczyń z brązu z epok Shang i Zhou.

Ozdobne ornamenty (zwane maskami) naczyń ceremonialnych (ofiarnych) najczęściej przedstawiają pysk tego potwora, którego wizerunek miał odstraszać złodziei i tych, którzy zakłócają rytuały.

Oba znaki składające się na nazwę tāotiè (饕餮) zawierają w sobie element 食 oznaczający „jeść”[1], ale samo słowo pochodzi od nazwy potwora Taotie z mitologii chińskiej. W zależności od interpretacji miał on ciało krowy lub owcy, wygięte rogi, tygrysie kły i ludzką twarz. Kojarzony był m.in. z zachłannością i chciwością, albowiem pierwszy znak oznacza pożądanie bogactwa, a drugi pragnienie jedzenia.

Według pewnej teorii opartej na wzmiance w starożytnych chińskich księgach, taotie to mieli być ludzie mieszkający na południowym zachodzie, o ciałach porośniętych sierścią i świńskich ryjach zamiast twarzy. Byli rzekomo okrutni i chciwi, łącząc się w gromady, napadali na podróżnych celem zdobycia łupów[2].

Jeszcze do niedawna nazwą taotie określano w Chinach urzędnika przyjmującego łapówki[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Japanese-English Character Dictionary. Tokyo: Charles E. Tuttle Company: Publishers, 1999, s. 570. ISBN 4-8053-0574-6.
  2. a b Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, s. 271. ISBN 83-05-13407-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]