Targówek Mieszkaniowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Warszawy Targówek Mieszkaniowy
Osiedle Warszawy
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Targówek
Wysokość 86 m n.p.m.
Położenie na mapie dzielnicy
Położenie na mapie
52°16′18,36″N 21°03′04,70″E/52,271767 21,051306
Portal Portal Polska
Bloki przy ulicy Zamiejskiej widziane od strony ulicy Trockiej
Kościół pw. Chrystusa Króla przy ulicy Tykocińskiej proj. Bronisław Colonna-Czosnowski (1953)

Targówek Mieszkaniowy – rejon MSI w dzielnicy Targówek w Warszawie położony na prawym brzegu Wisły. W jego granicach znajduje się osiedle Targówek, oraz część przemysłowych terenów Targówka, błędnie wcielonych do tego obszaru (głównie teren Zakładów Przemysłu Tłuszczowego, na wschód od ulicy Radzymińskiej).

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według MSI granice Targówka wyznacza[1]:

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Obecny Targówek pierwotnie nosił nazwę Targowe Małe i był wsią szlachecką należącą do Targowskich (w XV w.), od których to nazwiska prawdopodobnie pochodzi nazwa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze zapisy na temat Targówka (pod postacią Targowe Małe) pochodzą z 1580 roku, kiedy to ta wieś szlachecka liczyła ok. 59 ha. W tym czasie należała do Targowskich i Karniewskich, a następnie do Gumowskich. Królowa Anna Jagiellonka nadała mieszkańcom Targówka przywilej wyrębu drzew w lasach bródnowskich. W XVIII wieku Targowe Małe zostało połączone z Targowem Wielkim (obecna Stara Praga). Kolejnymi właścicielami Targówka byli Lubomirscy a następnie podstoli Płocki - Szydłowski, który odsprzedał Targówek w 1764 roku Stanisławowi Augustowi. Od tego momentu następuje burzliwy rozwój tej części Pragi, aż do czasów powstania kościuszkowskiego kiedy to w celu zwiększenia pola obstrzału spalono prawie całkowicie Bródno oraz Targówek.

W 1884 roku w sąsiedztwie Targówka został założony nowy cmentarz katolicki, znany dziś jako Cmentarz Bródnowski (Bródzieński). Wielokrotnie powiększany, osiągnął dziś obszar 135 hektarów i jest jedną z największych nekropolii w Europie. W pobliżu głównej bramy cmentarza usytuowano drewniany kościół, będący pierwotnie parafialnym dla mieszkańców Targówka (obecnie parafia jest przeniesiona do pobliskiego kościoła murowanego).

Targówek, Bródno i część Pragi były przez wiele lat zaniedbanymi peryferiami miasta o nędznej zabudowie. Większość domów była pozbawiona wodociągów. Oświetlenie ulic było głównie gazowe, a w wielu domach świeciła lampka naftowa. W końcu XIX w. powstało tu duże skupisko proletariatu.

8 kwietnia 1916 generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler wydał rozporządzenie włączające do Warszawy (od 1 kwietnia 1916) m.in. Targówek, położony w w tamtym czasie w gminie Bródno[2].

W okresie międzywojennego dwudziestolecia rozpoczęto brukowanie ulic i zakładanie sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Prace te jednak postępowały wolno i większość dzielnicy do wybuchu wojny nie została skanalizowana. Po zakończeniu wojny sytuacja niewiele się poprawiła i taki stan rzeczy trwał aż do początku lat siedemdziesiątych, kiedy to rozpoczęto budowę osiedla mieszkaniowego.

Osiedle Targówek Mieszkaniowy, składające się z 6 mniejszych osiedli, zostało zrealizowane w latach 1974-1979 według projektu architektów Małgorzaty Handzelewicz-Wacławek i Zbigniewa Wacławka oraz Jana Kalinowskiego. Wewnątrz, w okolicach ulicy Kołowej znajduje się stare osiedle z lat 50 zaprojektowane przez Z. Buczkowskiego. W miejscu regularnej siatki ulic starego Targówka powstał zupełnie nowy układ. Ciągi komunikacyjne i zabudowa mieszkalna tworzą kręgi wewnątrz których jest miejsce na infrastrukturę. Największy z tych kręgów utworzony przez ulice Handlową, Ossowskiego i Myszkowską okrąża centralną część osiedla i mieści w sobie klub sportowy z boiskiem, park miejski i teatr, mniejsze kręgi tworzą ulice na obwodzie tego większego i tak np. ul. Askenazego otacza dużą pętlę autobusową, ul. Zamiejska - gimnazjum, ul. Orłowska - przedszkole itp.

Na obrzeżach osiedla zachowały się fragmenty dawnej zabudowy, w tym przykłady charakterystycznego budownictwa drewnianego. W domach tych, popadających obecnie w ruinę, mieszkali kiedyś robotnicy, kamieniarze, drobni sklepikarze i rzemieślnicy, dorożkarze, tramwajarze i kolejarze.

Do 1994 roku Targówek był jednym z osiedli w dzielnicy Praga-Północ. W wyniku przeprowadzonej w 1994 roku reformy administracyjnej wydzielono ze wschodniej części Pragi-Północ nową dzielnicę, nazwaną właśnie Targówek - od osiedla wchodzącego w jej skład.

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Teatr Rampa przy ulicy Kołowej 20. Budynek zbudowany w latach pięćdziesiątych.
  • Stadion Klubu Piłkarskiego GKP Targówek przy ulicy Kołowej 18. Obiekt na którym rozgrywane są mecze Gminnego Klubu Piłkarskiego "Targówek" Warszawa występującego w III-lidze łódzko-mazowieckiej.
  • Park im. Stefana Wiecheckiego „Wiecha” nazwany na cześć Stefana Wiecheckiego „Wiecha”, pisarza i felietonisty, który choć na Targówku nie mieszkał, zasłużył się uwieczniając w swoich felietonach atmosferę tych przedmieść i zamieszkujące tu postacie wraz z ich gwarą i humorem. Park powstał w miejscu Placu Horodelskiego który w okresie międzywojennym był typowym dla warszawskich przedmieść terenem rekreacyjnym. Była tu często karuzela, działały knajpki, organizowano potańcówki. W 2003 roku park został gruntownie wyremontowany. Znajdują się tam cztery fontanny, plac zabaw, studnia oligoceńska i zegar słoneczny.
  • Kościół Chrystusa Króla przy ulicy Tykocińskiej 27. Budowany według projektu Bronisława Colonny-Czosnowskiego jako wotum za Bitwę Warszawską partiami w latach 1934-1939, 1947-1956 i 1976-1985
  • Kamienice przy ulicy Tykocińskiej 21, 23, 25, 26
  • Willa Bolesława Pietrusińskiego (ul. Tykocińska 15)
  • Stacja metra Targówek Mieszkaniowy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. MSI
  2. Maria Nietyksza, Witold Pruss: Zmiany w układzie przestrzennym Warszawy [w:] Irena Pietrza-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 43, s. 1973.