Tarpno (Grudziądz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tarpno
Osiedle Grudziądza
Ilustracja
Pawilon handlowy
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miasto Grudziądz
W granicach Grudziądza 15 marca 1934
SIMC 0983445
Wysokość 26 m n.p.m.
Nr kierunkowy 56
Kod pocztowy 86-300
Tablice rejestracyjne CG
Położenie na mapie Grudziądza
Mapa lokalizacyjna Grudziądza
Tarpno
Tarpno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tarpno
Tarpno
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Tarpno
Tarpno
Ziemia53°30′04″N 18°46′35″E/53,501111 18,776389
Portal Portal Polska

Tarpno – osiedle Grudziądza.

Powstało na obszarze dwóch byłych wsi: Wielkiego Tarpna oraz Małego Tarpna. W dzielnicy usytuowane są szkoły: Szkoła Podstawowa nr 18, Gimnazjum nr 9 oraz Zespół Szkół Rolniczych. Przy szkole podstawowej, w 2009 roku zostało oddane do użytku boisko wielofunkcyjne. W tej dzielnicy umiejscowione są trzy pętle komunikacyjne: jedna tramwajowo-autobusowa dla tramwajów linii numer 2 i autobusów linii 5, 6, 7, 16; dwie autobusowe – przy ulicy Poniatowskiego dla linii numer: 12, 18, 19, 24, N oraz pętla przy ulicy Lipowej dla linii numer: 4, 15 i 24. Przez osiedle przejeżdżają także autobusy linii 3.

Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Grudziądzu (ul. Paderewskiego)
Fort Dąb w Wielkim Tarpnie
Fort Tarpno przy ul. Klonowej

Osiedle administracyjne składa się z czterech osiedli mieszkaniowych, w których przeważają bloki mieszkalne:

  • Osiedle Tarpno (umowna granica to ulice Karabinierów i Poniatowskiego; dawna nazwa: Osiedle 900-lecia),
  • Małe Tarpno,
  • Wielkie Tarpno,
  • Nowe Tarpno (ul. Milczewskiego-Bruna i Stachury).

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • Pierwsza wzmianka o wsi Tarpno (niem. Tarppen, później Tarpen) pochodzi z 1414 r.
  • W Wielkim Tarpnie, gdzie istniał folwark podległy starostwu, około 1620 r. został zbudowany drewniany kościółek Św. Krzyża, ufundowany przez Jakuba Szczepańskiego, starostę grudziądzkiego i podkomorzego chełmińskiego. Był kościołem filialnym fary grudziądzkiej. Z uwagi na zły stan zachowania został rozebrany w 1829 r., a wyposażenie przekazano do kościoła św. Mikołaja.
  • W czasie Konfederacji Barskiej podczas uroczystości odpustowych 14 września 1769 w wyniku napaści huzarów pruskich pod dowództwem Sternberga, którzy przybyli z Prabut w celu werbowania ochotników do wojska, 20 osób zostało zabitych lub ciężko rannych, a świątynia została sprofanowana. Mimo powołania polsko-pruskiej komisji sprawcy nie ponieśli odpowiedzialności (Masakra w Wielkim Tarpnie).
  • 12 maja 1899 do Tarpna dotarła pierwsza linia tramwajowa, łącząca je ze śródmieściem i dworcem kolejowym. W 1977 r. wybudowano pętlę tramwajową, w 1981 r. do Tarpna przedłużono linię nr 2, zapewniającą połączenie z południową częścią miasta.
  • W Małym Tarpnie znajduje się kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Kaplica na jego dzisiejszym terenie została poświęcona 1 października 1922, wcześniej budynek ten służył jako restauracja "Concordia". Po przebudowie wg projektu inż. Jaszkowskiego z Torunia, kościół został poświęcony 23 grudnia 1923. Początkowo był tzw. kuracją (filią) fary, a od 1 lipca 1934 istnieje samodzielna parafia. Pierwszy kościół został zniszczony w czasie II wojny światowej, został odbudowany w latach 1946–1948 dzięki zaangażowaniu urzędującego wiele lat po wojnie ks. proboszcza Leona Kuchty. Kościół jest budowlą jednonawową, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i z przylegającą do fasady niską wieżą zwieńczoną neobarokowym hełmem.
  • 15 marca 1934 Małe i Wielkie Tarpno oraz Tuszewo zostały włączone w administracyjne granice miasta. Powierzchnia miasta wynosiła wtedy 2831 ha.
  • 16 lub 18 lutego 1940 w Tarpnie urodził się Ryszard Milczewski-Bruno, poeta, laureat wielu nagród.
  • W latach 19641965 wzniesiono Osiedle 900-lecia (nazwa nawiązująca do rocznicy pierwszej wzmianki historycznej o Grudziądzu) złożone z typowych bloków z wielkiej płyty, obliczone na 3500 mieszkańców (obecnie Osiedle Tarpno).
  • W 2005 r. zapadła decyzja o rozpoczęciu budowy osiedla Nowe Tarpno na przestrzeni między ulicami Legionów, Powstańców Wielkopolskich, Kruszelnickiego a Kanałem Trynka.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Diecezja toruńska. Historia i teraźniejszość, praca zbior. pod red. Stanisława Kardasza, t. 8, Dekanat grudziądzki, Toruń, Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1997, ​ISBN 83-86471-35-2​ (kopia cyfrowa).
  • Wacław Szczygielski, Konfederacja barska w Wielkopolsce 1768-1770, Warszawa, 1970.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]