Templewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Templewo
Kościół parafialny pw. Chrystusa Króla
Kościół parafialny pw. Chrystusa Króla
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat międzyrzecki
Gmina Bledzew
Liczba ludności (2011) 407[1]
Strefa numeracyjna (+48) 95
Kod pocztowy 66-350
Tablice rejestracyjne FMI
SIMC 0178637
Położenie na mapie gminy Bledzew
Mapa lokalizacyjna gminy Bledzew
Templewo
Templewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Templewo
Templewo
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Templewo
Templewo
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu międzyrzeckiego
Templewo
Templewo
Ziemia52°26′36″N 15°23′17″E/52,443333 15,388056

Templewowieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Bledzew.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości po raz pierwszy zanotowana została w 1251 jako Templov, a w 1303 po niemiecku Templewald (niem. Las świątynny). W czasie zaborów Polski w niemieckiej formie Tempel[2]. Pochodzi od łacińskiej nazwy zakonu Templariuszy Fratres Militiae Templi, Pauperes Commilitones Christi Templique Salomonis. Słowo temple oznacza po łacinie świątynię[3][4][5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość historycznie leżała w Wielkopolsce i była wsią duchowną, czyli należącą do kleru. Na kartach historii pojawia się w 1251 kiedy książę wielkopolski Władysław Odonic uposaża majętnościami ziemskimi katolicki zakon rycerski Templariuszy. W tym samym roku biskup poznański Boguchwał II układa się z zakonem o pobór dziesięciny z włości należących do diecezji. Dokument wyłuszcza daniny i ciężary mieszkańców Templewa wobec zamku w Międzyrzeczu[3][5][4].

Kolejny dokument z 1293 wystawiony przez księcia wielkopolskiego Przemysła II potwierdza nadanie tej włości na rzecz klasztoru zemskiego w Bledzewie i nazywa wieś cruciferorum, czyli wsią krzyżacką lub krzyżową – od wizerunku czerwonego, zakonnego krzyża Templariuszy[3].

Po kasacie zakonu w 1307 roku majętności Templariuszy w Wielkopolsce przejeli Joannici. Wieś stanowiła od tego momentu własność komandorii tego zakonu w Łagowie[5]. W 1303 dokument wystawiony przez biskupa poznańskiego Andrzeja Zarembę ogłosił, że zwalnia on od płacenia dziesięciny na lat 16 wszystkich, którzy będą osadzać na prawie niemieckim[3].

Miejscowość zanotowały spisane w języku łacińskim historyczne dokumenty podatkowe. Inwentarz dochodów biskupstwa z roku 1564 wymienia Templewo quotannis solvere solebat per 20 ungaricales, facit flor. 34 gr. 20[3]. W okresie Rzeczypospolitej Obojga Narodów wieś położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W miejscowości znajdował się wówczas kościół parafialny. Parafia liczyła wtedy 12,5 łana powierzchni, 16 zagrodników, 6 komorników, 1 rzemieślnik oraz 3 pasterzy wypasających 100 owiec[6].

Pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[7]. Wskutek II rozbioru Polski w 1793 r., miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. We wsi są 3 sklepy, a także remiza OSP i biblioteka.

Obiekt 3003[edytuj | edytuj kod]

Radziecki magazyn bojowych ładunków jądrowych – Obiekt 3003

W czasach PRL-u na mocy tajnej umowy pomiędzy rządami PRL i ZSRR w ramach operacji „Wisła”, w pobliżu wsi powstał jeden z trzech magazynów radzieckiej broni jądrowej na terenie Polski, z przeznaczeniem do przekazania Ludowemu Wojsku Polskiemu do użycia w przypadku wojny (skład specjalny 3003; pozostałe znajdowały się w Podborsku – skład specjalny 3001 oraz w Brzeźnicy koło Jastrowia – skład specjalny 3002[8][9]). Zbudowany został przez polskie jednostki inżynieryjne i stanowił własność Polski. Został przekazany w użytkowanie jednostkom armii radzieckiej. Ochraniany był przez rosyjskie jednostki Specnazu. Po wycofaniu jednostek Armii Czerwonej obiekt pozostawał w rękach wojskowych, następnie opuszczony i przekazany nadleśnictwu. W 2011 został rozebrany magazyn typu „Granit”, parę lat wcześniej wyburzono część koszarową. Obecnie zostały jedynie dwa podziemne magazyny.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[10]:

  • kościół parafialny pod wezwaniem Chrystusa Króla, klasycystyczny z 1714 roku, 1877 roku, 1960 roku
    • cmentarz przykościelny

inne zabytki:

  • dwór z XIX wieku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jednostki organizacyjne i pomocnicze: Sołectwa Gminy Bledzew. , 2011-12-31. Warszawa: BIP Bledzew. 
  2. Tempel (GenWiki) (niem.). [dostęp 2015-07-20].
  3. a b c d e Templewo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XII: Szlurpkiszki – Warłynka. Warszawa 1892.
  4. a b Grabski 1960 ↓.
  5. a b c Burzyński 2010 ↓.
  6. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, s. 37, Warszawa 1883.
  7. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 248.
  8. Alfred Siatecki: Drugi klucz do bramy. Zielona Góra: 2010, s. 164–168. ISBN 978-83-88426-58-2. [dostęp 2015-11-15].
  9. Piotr Osęka: Armia Radziecka z tobą od dziecka, „Gazeta Wyborcza” – dodatek „Ale Historia”, 16 września 2013.
  10. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 23. [dostęp 2013-01-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Jan Grabski: Trzysta miast wróciło do Polski. Warszawa: PAX, 1960, s. 227,422.
  • Edmund Burzyński: Zakon rycerski templariuszy na ziemiach Polski piastowskiej i na Pomorzu Zachodnim. Warszawa: Wyd. „Templum”, 2010, s. 122–126. ISBN 978-83-929218-7-5.