Tenzo kyōkun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tenzo kyōkun (jap. 典座教訓, Instrukcje dla kucharza) – traktat japońskiego mistrza zen Dōgena z 1237 poświęcony zadaniom kucharza klasztornego (tenzo).

Historia tekstu[edytuj | edytuj kod]

Zalecenia dla kucharza spisał Dōgen w czasie, gdy przebywał w założonym przez siebie klasztorze Kōshō-ji. Był to pierwszy z serii kilku tekstów poświęconych regule życia klasztornego w stylu zen (zebranych później w Eihei daishingi)[1].

Dōgen wprowadził funkcję tenzo w ramach przenoszenia na grunt japoński chińskiego modelu organizacji życia klasztornego. W jego czasach było to jedno z sześciu stanowisk w klasztorze przypisywanych doświadczonym mnichom, obok zarządcy (tsusu), pomocnika zarządcy (kansu), skarbnika (fusu), strażnika dyscypliny (ino) oraz osoby odpowiedzialnej za organizację pracy mnichów (shissui)[2]. Ze względu na szersze odniesienia do filozofii buddyjskiej znaczenie Instrukcji dla kucharza wykracza poza kontekst życia klasztornego, można je również czytać jako tekst o tym, jak łączyć praktykę zen z pracą i życiem codziennym.

Treść[edytuj | edytuj kod]

W Tenzo kyōkun Dōgen zawarł konkretne wskazówki dotyczące organizacji pracy kucharza, m.in. planowania posiłków, płukania i gotowania ryżu, czyszczenia i przechowywania naczyń i sprzętu kuchennego. Pisze również na temat postawy, jaką powinien utrzymywać kucharz:

Tenzo powinien obchodzić się z całym jedzeniem, jakie dostaje, z takim szacunkiem, jakby miało posłużyć na posiłek dla cesarza. Tak samo należy obchodzić się z pokarmem gotowanym, jak z niegotowanym[3].

W tekście znalazły się również opisy spotkań i rozmów Dōgena z kucharzami klasztornymi podczas jego pobytu w Chinach, liczne cytaty z reguły klasztornej Chanyuan qinggui opracowanej przez Changlu Zongze oraz nawiązania do koanów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Thomas Wright: Wstęp do: Dōgen, Uchiyama, Jak przyrządzać swoje życie: zalecenia dla kucharza w klasztorze zen. Jaworze: 2012, s. 13.
  2. Eihei Dogen: Tenzo kyokun: Instructions for the Tenzo (ang.). White Wind Zen Community. s. Przypis 1. [dostęp 2016-07-25].
  3. Dōgen, Uchiyama: Jak przyrządzać swoje życie: zalecenia dla kucharza w klasztorze zen. Jaworze: 2012, s. 20.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]