Teodor Mańczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Teodor Mańczyk
Maiwald
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 9 listopada 1894
Chropaczów
Data i miejsce śmierci 8 stycznia 1969
Świętochłowice
Przebieg służby
Lata służby 1914-1915
1918-1922
Siły zbrojne Kaiserstandarte.svg Armia Cesarstwa Niemieckiego
Polska Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
powstanie śląskie
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi II stopnia Krzyż Wojenny 1914-1918 (Francja)

Teodor Mańczyk ps. „Maiwald” (ur. 9 listopada 1894 w Chropaczowie[1][2], zm. 8 stycznia 1969 w Świętochłowicach) – polski żołnierz, podporucznik, przywódca powstańczy, działacz społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1912 – 1914 pracował jako górnik w kopalniach w Rybniku.

W 1914 został powołany do armii niemieckiej i brał udział w bitwie pod Arras. W 1915 roku dostał się do niewoli francuskiej i wstąpił na ochotnika do armii francuskiej. Za waleczność został odznaczony Krzyżem Wojennym „Croix de guerre”.

W 27 maja 1918 wstąpił do Armii Polskiej we Francji, gdzie ukończył szkołę podchorążych i jako ppor. pełnił funkcję instruktora w obozach wojskowych. Przydzielony do Polskiej Misji Wojskowej w Paryżu w 1920 roku konwojował transporty materiałów wojennych do Polski.

W listopadzie 1920 roku został urlopowany z wojska i skierowany do akcji plebiscytowej na Górnym Śląsku. Początkowo obwodowy w POW Górnego Śląska w powiecie raciborskim, a od stycznia 1921 roku komendant powiatowy POW Górnego Śląska w Opolu. W chwili wybuchu III powstania śląskiego organizator i dowódca Opolskiego Pułku Powstańczego, a po jego rozwiązaniu dowódca 1 batalionu Podgrupy „Linke”. Dowodził walkami powstańczymi w rejonie Ozimka (3 maja), Dobrodzienia (6 maja), a od połowy maja do końca czerwca na odcinku MyślinaStaniszcze Wielkie.

Po zakończeniu powstania zdemobilizowany. W latach 1922 – 1937 roku pracował w polskiej służbie celnej. W 1937 roku wrócił na Śląsk, gdzie działał w organizacjach kombatanckich i patriotycznych: Związku Powstańców Śląskich, Polskim Związku Zachodnim i Związku Hallerczyków. W 1939 roku był jednym z organizatorów obrony zakładów przemysłowych na Górnym Śląsku.

W 1939 został aresztowany przez gestapo i osadzony w obozie koncentracyjnym w Dachau, a następnie Mauthausen-Gusen.

W 1945 roku wrócił do Polski i był aktywnym działaczem społecznym m.in. przez 8 lat radnym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach.

Za zasługi bojowe i działalność społeczną otrzymał 26 odznaczeń, w tym: Krzyż Walecznych, Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. od 1951 dzielnica Świętochłowic
  2. Według Encyklopedii powstań śląskich urodził się w miejscowości Pawłów (pow. raciborski) w rodzinie chłopskiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]